Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε πρόστιμο ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X του Έλον Μασκ, για παραβίαση κανόνων ψηφιακής διαφάνειας. Η απόφαση αυτή, η πρώτη του είδους της στο πλαίσιο του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act), έχει πυροδοτήσει εντάσεις στις σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ, με την Ουάσινγκτον να κατηγορεί την Ευρώπη για στοχοποίηση αμερικανικών επιχειρήσεων.
Μετά από διετή έρευνα, οι ευρωπαίοι ρυθμιστές έκριναν την X ένοχη για τρεις παραβάσεις. Συγκεκριμένα, το σύστημα επί πληρωμή μπλε σήματος (blue tick), το οποίο, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, «παραπλανά τους χρήστες» σχετικά με την αυθεντικότητα των λογαριασμών, οδήγησε σε πρόστιμο 45 εκατομμυρίων ευρώ. Επιπλέον, η X τιμωρήθηκε με 35 εκατομμύρια ευρώ για την αδυναμία της να διατηρήσει διαφανή αρχεία διαφημίσεων, τα οποία θα βοηθούσαν στην αναγνώριση απάτης και ψευδών πολιτικών διαφημίσεων, ενώ η παρεμπόδιση της πρόσβασης ερευνητών σε δημόσια δεδομένα κόστισε στην εταιρεία 40 εκατομμύρια ευρώ.
Η απόφαση αυτή ενδέχεται να επιδεινώσει τις εμπορικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσινγκτον, όπου η κυβέρνηση Τραμπ έχει ζητήσει από την Ευρώπη να εγκαταλείψει ρυθμίσεις που θεωρεί προστατευτικές. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, JD Vance, είχε επικρίνει τις Βρυξέλλες πριν ακόμη την ανακοίνωση, υποστηρίζοντας ότι η πλατφόρμα τιμωρείται «για μη εμπλοκή στη λογοκρισία». Ο Υπουργός Εξωτερικών, Marco Rubio, χαρακτήρισε το πρόστιμο «επίθεση σε όλες τις αμερικανικές τεχνολογικές πλατφόρμες και τον αμερικανικό λαό από ξένες κυβερνήσεις». Ο Έλον Μασκ αντέδρασε έντονα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «ανοησία».
Ωστόσο, η αρμόδια για θέματα ψηφιακής πολιτικής της ΕΕ, Henna Virkkunen, διέψευσε ότι η απόφαση συνιστά λογοκρισία. «Η παραπλάνηση των χρηστών με μπλε σήματα, η απόκρυψη πληροφοριών για τις διαφημίσεις και το κλείσιμο της πρόσβασης σε ερευνητές δεν έχουν θέση στο διαδίκτυο στην ΕΕ», δήλωσε, τονίζοντας ότι οι Βρυξέλλες απλώς «καθιστούν την X υπεύθυνη για την υπονόμευση των δικαιωμάτων των χρηστών».
Ευρωπαίοι πολιτικοί εξέφρασαν ανακούφιση, με τη Γαλλίδα Ψηφιακή Υπουργό, Anne Le Henanff, να την χαρακτηρίζει «υπέροχη ανακοίνωση» και τον Γερμανό ομόλογό της, Karsten Wildberger, να δηλώνει ότι η απόφαση δείχνει την «αποφασιστικότητα των Βρυξελλών να επιβάλουν» τους κανόνες τους.
Κριτικοί, πάντως, θεώρησαν το πρόστιμο ως υπερβολικά χαμηλό, καθώς αντιπροσωπεύει ένα κλάσμα του ανώτατου ορίου των 5,9 δισεκατομμυρίων ευρώ που προβλέπει ο νόμος, το οποίο επιτρέπει κυρώσεις έως και 6% του παγκόσμιου τζίρου. Η X έχει πλέον προθεσμία 60 έως 90 ημερών να υποβάλει σχέδια συμμόρφωσης, αλλιώς θα αντιμετωπίσει πρόσθετες περιοδικές κυρώσεις.
Η απόφαση έρχεται στο πλαίσιο ευρύτερων ερευνών που διεξάγονται εναντίον 10 μεγάλων πλατφορμών, συμπεριλαμβανομένων των Facebook και Instagram. Σημειώνεται ότι το TikTok, ιδιοκτησίας κινεζικής εταιρείας, απέφυγε κυρώσεις την Παρασκευή, δεσμευόμενο να βελτιώσει τη διαφάνεια των διαφημίσεών του. Οι Βρυξέλλες συνεχίζουν να διερευνούν εάν η X έχει αποτύχει να αντιμετωπίσει παράνομο περιεχόμενο και χειραγώγηση πληροφοριών, παραβιάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικά υψηλότερα πρόστιμα.
