Η ένταση της πρόσφατης αντίδρασης κατά του Αλάα Αμπντελφατάχ στη Βρετανία είναι εντυπωσιακή, όχι επειδή αντικατοπτρίζει μια ανανεωμένη ανησυχία για τη δικαιοσύνη, αλλά επειδή εκθέτει πόσο επιλεκτικά χρησιμοποιείται η αγανάκτηση. Ο Αλάα, Βρετανο-Αιγύπτιος συγγραφέας και ακτιβιστής, πέρασε πάνω από μια δεκαετία εντός και εκτός αιγυπτιακών φυλακών μετά την εξέγερση του 2011 που ανέτρεψε τον πρόεδρο Χόσνι Μουμπάρακ. Η κράτησή του σημαδεύτηκε από παρατεταμένες απεργίες πείνας, άρνηση βασικών δικαιωμάτων και μεταχείριση που οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων χαρακτήρισαν ως απάνθρωπη και εξευτελιστική. Αποφυλακίστηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2025, μετά από πολυετή εκστρατεία της μητέρας, της αδελφής και στενών φίλων του. Ένα ταξιδιωτικό απαγορευτικό σε βάρος του άρθηκε μόλις αυτόν τον μήνα, επιτρέποντάς του να συναντήσει την οικογένειά του στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 26 Δεκεμβρίου 2025.
Ο Αλάα άφησε πίσω του μια δεκαετία καταπίεσης στο Κάιρο, μόνο για να υποδεχθεί στο Λονδίνο με δημόσιες επιθέσεις και έκκληση για ανάκληση της βρετανικής του υπηκοότητας και απέλασή του. Η δημόσια εχθρότητα υποδαυλίστηκε από την αποκάλυψη μιας ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από το 2010, στην οποία ο Αλάα δήλωσε ότι θεωρούσε “ηρωικό” το “να σκοτώσεις οποιονδήποτε αποικιοκράτη… συμπεριλαμβανομένων των Σιωνιστών”. Το tweet έχει καταδικαστεί ευρέως, παραπέμφθηκε στην αντιτρομοκρατική αστυνομία για έλεγχο και αξιοποιήθηκε από πολιτικούς που ζητούσαν τιμωρητικά μέτρα.
Η ταχύτητα και η ένταση αυτής της αντίδρασης έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τη σιωπή γύρω από πολύ πιο σοβαρές δηλώσεις και πράξεις τις οποίες το Ηνωμένο Βασίλειο όχι μόνο ανέχεται, αλλά και διευκολύνει ενεργά. Ενώ τα λόγια του Αλάα αναλύονται και πλαισιώνονται ως ηθική έκτακτη ανάγκη, το Ηνωμένο Βασίλειο συνεχίζει να φιλοξενεί και να συνεργάζεται με ανώτερους Ισραηλινούς αξιωματούχους που έχουν κατηγορηθεί για συμμετοχή και υποκίνηση γενοκτονίας. Τον Ιούλιο, για παράδειγμα, ο αρχηγός της ισραηλινής αεροπορίας, Τομέρ Μπαρ – ο άνθρωπος που επέβλεψε τους βομβαρδισμούς της Γάζας, την καταστροφή νοσοκομείων, σχολείων και σπιτιών, και την εξόντωση ολόκληρων οικογενειών – έλαβε ειδική νομική ασυλία για να επισκεφθεί το Ηνωμένο Βασίλειο. Έρευνα από το Declassified UK έδειξε ότι αυτή η ασυλία τον προστάτευε από τη σύλληψη για εγκλήματα πολέμου, ενώ βρισκόταν σε βρετανικό έδαφος. Δεν υπήρξε καμία συγκρίσιμη κατακραυγή για αυτό.
Ο Ισραηλινός πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ μπόρεσε επίσης να επισκεφθεί το Ηνωμένο Βασίλειο τον Σεπτέμβριο και να πραγματοποιήσει συναντήσεις υψηλού επιπέδου. Πρόκειται για τον ίδιο άνθρωπο ο οποίος, στην αρχή της γενοκτονίας, δήλωσε ότι “ολόκληρο το [παλαιστινιακό] έθνος” είναι υπεύθυνο και ότι “αυτή η ρητορική περί αμάχων που δεν γνωρίζουν, δεν εμπλέκονται – δεν είναι αληθινή”. Αυτή και άλλες δηλώσεις του Χέρτσογκ έχουν συλλεχθεί σε μια μεγάλη βάση δεδομένων που υποστηρίζει την υπόθεση γενοκτονίας κατά του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ). Ωστόσο, παρόλο που κατηγορείται για υποκίνηση σε γενοκτονία, ο Ισραηλινός πρόεδρος εισήλθε στο Ηνωμένο Βασίλειο χωρίς πρόβλημα και υποδέχθηκε από τον Πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ. Εκείνοι που ανησυχούσαν για το tweet του Αλάα δεν έδειξαν καμία αγανάκτηση για την επίσκεψη ενός πιθανού εγκληματία πολέμου.
Έχουν επίσης παραμείνει σιωπηλοί για Βρετανούς πολίτες που ταξίδεψαν για να υπηρετήσουν στον ισραηλινό στρατό, ακόμη και κατά τη διάρκεια των επιθέσεων του Ισραήλ στη Γάζα και της συνεχιζόμενης γενοκτονίας. Αυτές οι επιχειρήσεις, όπως τεκμηριώνονται από τα Ηνωμένα Έθνη, τη Διεθνή Αμνηστία και το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, είχαν ως αποτέλεσμα δεκάδες χιλιάδες θανάτους αμάχων, την καταστροφή νοσοκομείων και πανεπιστημίων, και την καταστροφή ολόκληρων γειτονιών. Παρά την εκτεταμένη τεκμηρίωση εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, και την προειδοποίηση του ICJ για σοβαρό κίνδυνο γενοκτονίας, δεν έχει υπάρξει συστηματική έρευνα για το αν Βρετανοί υπήκοοι ενδέχεται να έχουν εμπλακεί σε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Και πάλι, υπάρχει λίγη συνεχής αγανάκτηση.
Ταυτόχρονα, το Ηνωμένο Βασίλειο συνεχίζει να αδειοδοτεί εξαγωγές όπλων προς το Ισραήλ και να εμπλέκεται σε πολιτική, στρατιωτική και πληροφοριακή συνεργασία. Αυτές οι πολιτικές συνεχίζονται ακόμη και όταν διεθνείς οργανισμοί έχουν προειδοποιήσει για σοβαρές ανθρωπιστικές συνέπειες και πιθανές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Όλα αυτά συμβαίνουν με σχετικά χαμηλό πολιτικό κόστος. Και όμως, είναι ένα tweet δεκαετίας – όχι μαζικές δολοφονίες, όχι πολιορκία, όχι καταστροφή πολιτικής ζωής σε τεράστια κλίμακα, όχι υποκίνηση σε γενοκτονία – που προκαλεί πολιτικό πανικό στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Αυτή η αντίθεση δεν είναι τυχαία. Αποκαλύπτει μια ιεραρχία αγανάκτησης, στην οποία οι διαφωνούσες φωνές ελέγχονται και τιμωρούνται, και η κρατική βία όχι, και στην οποία η δημόσια εχθρότητα κατευθύνεται προς τα κάτω, προς τα άτομα, παρά προς τα πάνω, προς την εξουσία. Η περίπτωση του Αλάα δείχνει πώς η ηθική γλώσσα χρησιμοποιείται επιλεκτικά – όχι για να περιορίσει την ατιμωρησία, αλλά για να διαχειριστεί την άβολη κατάσταση. Αυτή η ασυμμετρία διαβρώνει την αξιοπιστία των αρχών που το Ηνωμένο Βασίλειο ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται. Όταν τα ανθρώπινα δικαιώματα υπερασπίζονται επιλεκτικά, γίνονται εργαλεία ευκολίας αντί για καθολικές νόρμες. Όταν η αγανάκτηση είναι δυνατή αλλά ασυνεπής, γίνεται επιτελεστική. Και όταν η λογοδοσία παρακρατείται από ισχυρούς συμμάχους, η ατιμωρησία σκληραίνει σε πολιτική.
Εκείνοι που υπερασπίζονται αυτή την προσέγγιση επικαλούνται συχνά την “ήρεμη διπλωματία”, υποστηρίζοντας ότι η αυτοσυγκράτηση είναι πιο αποτελεσματική από τη σύγκρουση. Ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι η σιωπή έχει αποφέρει λογοδοσία – είτε για τον Αλάα είτε για τους αμάχους που υποβάλλονται σε μαζική βία στη Γάζα. Και στις δύο περιπτώσεις, η διακριτικότητα λειτούργησε λιγότερο ως στρατηγική παρά ως άδεια. Το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει τα εργαλεία για να δράσει διαφορετικά: αναστολή εξαγωγών όπλων, διερεύνηση πιθανών εγκλημάτων από τους υπηκόους του, όρος της συνεργασίας με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, περιορισμός επισκέψεων αξιωματούχων που εμπλέκονται σε σοβαρές καταχρήσεις. Το γεγονός ότι αυτά τα εργαλεία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αχρησιμοποίητα είναι από μόνο του αποκαλυπτικό. Μέχρι να αλλάξει αυτό, η αγανάκτηση θα παραμείνει επιλεκτική, η λογοδοσία υπό όρους και η ατιμωρησία άθικτη – διευρύνοντας το χάσμα μεταξύ των αξιών που διακηρύσσει το Ηνωμένο Βασίλειο και της βίας που συνεχίζει να διευκολύνει.
