Για δεκαετίες, ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (OPEC) λειτουργούσε ως κάτι πολύ περισσότερο από ένα απλό καρτέλ πετρελαίου. Για τα κράτη-μέλη του Κόλπου, ο οργανισμός ενσάρκωνε μια μορφή συλλογικής κυριαρχίας επί του πρωταρχικού τους πόρου, επιτρέποντας στα αραβικά κράτη παραγωγούς να ασκούν πίεση στην παγκόσμια οικονομία και να διαπραγματεύονται με κοινή φωνή απέναντι στους δυτικούς καταναλωτές. Αυτή η θεσμική πραγματικότητα φαίνεται πως κατέρρευσε.
Όταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από τον OPEC και τη διευρυμένη συμμαχία OPEC+, με ισχύ από την 1η Μαΐου 2026, η πρώτη αντίδραση επικεντρώθηκε σε τεχνικές εξηγήσεις. Ο υπουργός Ενέργειας Suhail Al Mazrouei παρουσίασε την απόφαση ως ζήτημα ενεργειακής πολιτικής, εστιάζοντας στην ευελιξία, την παραγωγική ικανότητα και το εθνικό συμφέρον. Ωστόσο, η πραγματική αιτία πίσω από αυτή την κίνηση είναι η βαθιά περιφερειακή ρήξη μεταξύ Riyadh και Abu Dhabi, καθώς και η σύγκρουση δύο ασύμβατων οραμάτων για τη δομή ισχύος στον Κόλπο.
Η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο κρατών κορυφώθηκε στα τέλη του 2025, όταν αεροπορικές επιδρομές της Σαουδικής Αραβίας στόχευσαν μια αυτοκινητοπομπή οπλισμού των ΗΑΕ στο λιμάνι Mukalla της Υεμένης. Η κίνηση αυτή, χωρίς προηγούμενο μεταξύ συμμάχων, οδήγησε το Riyadh να απαιτήσει την αποχώρηση όλων των δυνάμεων των ΗΑΕ από την Υεμένη, γεγονός που επισφραγίστηκε στις αρχές του 2026 με τη διάλυση του Μεταβατικού Συμβουλίου του Νότου (STC), του βασικού συμμάχου του Abu Dhabi στη χώρα.
Πρόκειται για μια στρατηγική αντίφαση: Η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να διατηρήσει την εδαφική ακεραιότητα των αραβικών κρατών, ενώ τα ΗΑΕ έχουν υιοθετήσει από το 2015 ένα δόγμα προβολής ισχύος μέσω μη κρατικών φορέων σε Λιβύη, Σουδάν, Σομαλία και Υεμένη. Για το Riyadh, αυτή η πολιτική αποτελεί δομική απειλή. Επιπλέον, η αποχώρηση των ΗΑΕ στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς την κυβέρνηση Trump, επιδιώκοντας την εύνοια της Ουάσιγκτον σε μια περίοδο που οι παραδοσιακές συμμαχίες καταρρέουν και η ασφάλεια του Abu Dhabi απειλείται από το Ιράν.
Ο πραγματικός χαμένος δεν είναι η Σαουδική Αραβία, η οικονομία της οποίας μπορεί να απορροφήσει τους κραδασμούς, αλλά η ίδια η ιδέα μιας συλλογικής αραβικής δύναμης που θα καθορίζει την παγκόσμια ενεργειακή τάξη. Με τον OPEC αποδυναμωμένο και την απώλεια του τρίτου μεγαλύτερου παραγωγού του, τίθεται πλέον το ερώτημα αν ο οργανισμός μπορεί να διατηρήσει την ιστορική του αξιοπιστία. Προς το παρόν, η απάντηση κλίνει προς το αρνητικό.
