Ο πόλεμος μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, ο οποίος εισήλθε στη 11η ημέρα την Τρίτη, έχει προκαλέσει εκρηκτική αύξηση στις τιμές του πετρελαίου. Οι επιθέσεις συνεχίζονται όχι μόνο εναντίον του Ιράν, αλλά και εναντίον του Ισραήλ και αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων στη Μέση Ανατολή, με περιστατικά να καταγράφονται σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Σαουδική Αραβία.
Η απειλή του Ιράν να χτυπήσει πλοία που διασχίζουν τον Στενό του Ορμούζ, μια ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδός που διακινεί περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, έχει θέσει την περιοχή σε σοβαρό κίνδυνο. Όπως δήλωσε ο Εμπραχίμ Τζαμπάρι, σύμβουλος του διοικητή του Ιρανού Φρουρού της Επανάστασης, στις 2 Μαρτίου, ο στενός δρόμος είναι κλειστός και όποιος προσπαθήσει να περάσει θα βρεθεί αντιμέτωπος με τα πυρά του Ιρανού Ναυτικού. “Θα χτυπήσουμε επίσης αγωγούς πετρελαίου και δεν θα επιτρέψουμε ούτε σταγόνα πετρελαίου να φύγει από την περιοχή. Η τιμή του πετρελαίου θα φτάσει τα 200 δολάρια τις επόμενες ημέρες”, έγραψε χαρακτηριστικά στο κανάλι της IRGC στο Telegram.
Ως αποτέλεσμα, οι τιμές του πετρελαίου είχαν εκτοξευθεί πάνω από 30% μέχρι την Κυριακή, με το διεθνές σημείο αναφοράς Brent crude να ξεπερνά πρόσκαιρα τα 119 δολάρια το βαρέλι. Αν και οι τιμές έχουν έκτοτε μειωθεί, παραμένουν υψηλότερες από ό,τι πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, κινούμενες γύρω στα 93 δολάρια το βαρέλι την Τρίτη.
Περαιτέρω πίεση στις τιμές των καυσίμων ασκήθηκε από την QatarEnergy, την κρατική εταιρεία ενέργειας του Κατάρ και τον μεγαλύτερο παραγωγό LNG παγκοσμίως, η οποία διέκοψε την παραγωγή LNG την προηγούμενη εβδομάδα λόγω ιρανικών επιθέσεων στις εγκαταστάσεις της στο Ρας Λαφάν και τη Μισαΐντ. Επιπλέον, η Saudi Aramco αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία του μεγαλύτερου διυλιστηρίου πετρελαίου της στη Σαουδική Αραβία, στο Ρας Τανούρα, μετά από φωτιά που προκλήθηκε από θραύσματα ιρανικών drones.
Αν και Ιρανοί αξιωματούχοι αρνούνται δημόσια τις επιθέσεις, οι ειδικοί της βιομηχανίας προειδοποιούν για περαιτέρω επιδείνωση της αστάθειας στις ενεργειακές αγορές. Ο διευθύνων σύμβουλος της Aramco, Αμίν Νάσερ, τόνισε τις “καταστροφικές συνέπειες για τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου” και την παγκόσμια οικονομία, εάν η διαταραχή συνεχιστεί.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε σε συνέντευξή του στο CBS News ότι “σκέφτεται να αναλάβει τον έλεγχο” του Στενού του Ορμούζ για να διασφαλίσει την απρόσκοπτη λειτουργία του, απειλώντας με δεκαπλάσια σκληρότερες επιθέσεις εάν το Ιράν διακόψει τη ροή πετρελαίου. “Δεν θα επιτρέψω σε ένα τρομοκρατικό καθεστώς να κρατήσει τον κόσμο όμηλο και να προσπαθήσει να σταματήσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου”, δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ωστόσο, τεχνικά, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να “καταλάβουν” τον Στενό του Ορμούζ, καθώς αυτό θα συνιστούσε παραβίαση της δικαιοδοσίας του Ιράν και του Ομάν, των οποίων τα χωρικά ύδατα καλύπτουν τη θαλάσσια οδό. Παρόλα αυτά, σε περίπτωση που δεν υπάρξει κατάπαυση του πυρός, είναι πιθανό πλοία να συνοδεύονται μέσω του στενού από αμερικανικά ή διεθνή ναυτικά. Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, δήλωσε επίσης ότι η Γαλλία και οι σύμμαχοί της προετοιμάζουν μια “αποκλειστικά αμυντική” αποστολή για τη συνοδεία πλοίων.
Οι Ιρανοί ηγέτες, από την πλευρά τους, δεν δείχνουν σημάδια υποχώρησης, με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσι να δηλώνει ότι το Ιράν θα συνεχίσει να μάχεται για όσο χρειαστεί. Ο σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη, Καμάλ Χαραζί, απέκλεισε τη διπλωματία, επικαλούμενος την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τον Τραμπ.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν ακολουθεί μια νέα στρατηγική, προσπαθώντας να δημιουργήσει χάος και να αποσταθεροποιήσει την περιοχή και τις παγκόσμιες αγορές, ασκώντας οικονομική πίεση στις ΗΠΑ και το Ισραήλ για να τερματίσουν τον πόλεμο.
