Η εξωτερική πολιτική του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, έναν χρόνο μετά την επανεκλογή του, έχει αναδιαμορφώσει την παγκόσμια τάξη και έχει επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της Αμερικής στον κόσμο με αστραπιαία ταχύτητα, από τις αμυντικές συμμαχίες έως τη στρατηγική ασφάλειας των πόρων. Οι επικριτές απορρίπτουν το “δόγμα Τραμπ” ως έναν χαοτικό συνδυασμό απομονωτισμού, αποδόμησης του πολυμερισμού και ιμπεριαλισμού. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι ακριβώς το αντίθετο. Το όραμα του Προέδρου Τραμπ είναι μεθοδικό και στρατηγικά προσανατολισμένο στα αποτελέσματα. Παρότι αντισυμβατικές, οι τολμηρές και μερικές φορές σκόπιμα προκλητικές δηλώσεις του Τραμπ αναστατώνουν τους αντιπάλους, οδηγώντας συχνά σε παραχωρήσεις και επιθυμητά αποτελέσματα. Είτε φίλος είτε εχθρός, τα συμφέροντα της “Αμερικής Πρώτα” καθορίζουν την ατζέντα και τις τακτικές του. Ο ίδιος εφαρμόζει επιδέξια την “τέχνη της συμφωνίας” για να επιτύχει τους στόχους του.
Η στρατηγική αυτή είναι πιο σαφής από ποτέ στη Γροιλανδία. Ο Τραμπ απείλησε με εισβολή, μια θέση διαπραγμάτευσης μέγιστης πίεσης, αν η Δανία αρνιόταν να παραχωρήσει το νησί, το οποίο θεωρεί ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια των ΗΠΑ. Το αποτέλεσμα: μια συμφωνία όπου η Δανία και οι ΗΠΑ θα αυξήσουν σημαντικά τη στρατιωτική τους παρουσία και θα ανοίξουν επενδύσεις σχεδόν αποκλειστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αποκλείοντας την κινεζική και ρωσική διείσδυση. Αποστολή εξετελέστηκε: ενισχυμένη στρατηγική πρόσβαση για τις ΗΠΑ, ενισχύοντας παράλληλα την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Δύσης. Ο Τραμπ πιστεύει ότι, θέτοντας τα αμερικανικά συμφέροντα πρώτα, ο ελεύθερος κόσμος θα ωφεληθεί, θα ευημερήσει και θα είναι πιο ασφαλής. Ο Τραμπ υποστηρίζει ότι η προτεραιότητα στην αμερικανική ισχύ τελικά σταθεροποιεί και ασφαλίζει την ευρύτερη δημοκρατική συμμαχία.
Για να επιτύχει τους στόχους του, ο Τραμπ έχει απορρίψει αυτό που θεωρεί ρόλο των Ηνωμένων Εθνών, υποστηρίζοντας ότι ο 80χρονος οργανισμός είναι στην καλύτερη περίπτωση αναποτελεσματικός και στη χειρότερη ένα φόρουμ για αντιαμερικανισμό και αριστερή ακτιβισμό, συχνά παραλυμένος από πολιτικές βέτο και ανίκανος να επιβάλει ουσιαστική λογοδοσία. Αντ’ αυτού, η προσέγγισή του είναι διμερής ή περιφερειακή, αντανακλώντας ένα δόγμα που δίνει προτεραιότητα στις άμεσες σχέσεις ισχύος έναντι της πολυμερούς συναίνεσης. Οι περιφερειακές συμμαχίες, όπως ο Οργανισμός Βορειοατλαντικής Συνθήκης (ΝΑΤΟ), έχουν επαναπροσδιοριστεί από την επιμονή του Τραμπ για συλλογική δέσμευση και μεγαλύτερες συνεισφορές από τα κράτη μέλη, αναπροσαρμόζοντας τις υποχρεώσεις της συμμαχίας για να ενισχύσουν την αποτροπή, μειώνοντας παράλληλα την υπερεπέκταση των ΗΠΑ. Οι εύποροι σύμμαχοι στην Ευρώπη και την Ασία θα επωμίζονται πλέον μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού βάρους για τη δική τους άμυνα.
Στον πυρήνα του, το δόγμα Τραμπ βασίζεται σε δύο στρατηγικούς πυλώνες που αποσκοπούν στην εξασφάλιση της ειρήνης μέσω της ισχύος και της ευημερίας μέσω της μόχλευσης. Πρώτον, ενισχυμένη αμερικανική στρατιωτική ισχύ μέσω μιας προτεινόμενης διπλασιασμού του αμυντικού προϋπολογισμού στο 6% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) των Ηνωμένων Πολιτειών, με στόχο την αποκατάσταση της συντριπτικής στρατιωτικής αποτροπής σε μια εποχή ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων. Δεύτερον, η προώθηση των επενδύσεων και του δίκαιου ελεύθερου εμπορίου. Το εμπόριο και οι δασμοί είναι εργαλεία που χρησιμοποιεί ο Τραμπ όχι μόνο για την επίτευξη δίκαιων εμπορικών συμφωνιών, αλλά και ως στρατηγικά εργαλεία που έχουν σχεδιαστεί για να διαμορφώσουν την παγκόσμια συμπεριφορά και να προωθήσουν τους στόχους της εξωτερικής πολιτικής, από τον περιορισμό των ρωσικών αγορών πετρελαίου προς υποστήριξη της Ουκρανίας έως την καταπολέμηση του παγκόσμιου παράνομου εμπορίου ναρκωτικών, αποδεικνύοντας την πεποίθηση του Τραμπ ότι η οικονομική μόχλευση μπορεί να είναι εξίσου αποφασιστική με τη στρατιωτική ισχύ στη διαμόρφωση παγκόσμιων αποτελεσμάτων.
Σε καμία περιοχή του κόσμου ο Τραμπ δεν έχει επενδύσει περισσότερη ενέργεια και πολιτικό κεφάλαιο από τη Μέση Ανατολή, η οποία έχει γίνει κεντρικό πεδίο της προσέγγισής του στην εξωτερική πολιτική. Το δόγμα Τραμπ έχει επιβεβαιώσει και ενισχύσει τη σχέση Ηνωμένων Πολιτειών-Ισραήλ, ενώ έχει επεκτείνει τους ιστορικούς δεσμούς των Ηνωμένων Πολιτειών με τους Άραβες συμμάχους μέσω των Συμφωνιών του Αβραάμ που ο Τραμπ προώθησε κατά την πρώτη του θητεία, τοποθετώντας τις ως πλαίσιο για ευρύτερη περιφερειακή συνεργασία. Ο πρόεδρος Μπάιντεν χαρακτήρισε τη Σαουδική Αραβία “εξόριστο κράτος”, ο Τραμπ, με τη σειρά του, θεωρεί το Βασίλειο κεντρικό σύμμαχο και ακρογωνιαίο λίθο της περιφερειακής σταθερότητας. Η επιρροή του Τραμπ στους Άραβες συμμάχους, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας, της Ιορδανίας, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ήταν καθοριστική για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα, χρησιμοποιώντας περιφερειακές συμμαχίες για την προώθηση των διαπραγματεύσεων.
Το όραμα του Τραμπ για τη Μέση Ανατολή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μια φιλοσοφία ότι η ευημερία και οι ευκαιρίες, ιδίως για τους Παλαιστίνιους, είναι η ακρογωνιαία λίθος για την επίτευξη της ειρήνης. Ως εκ τούτου, οι αναφορές του στην ανάπτυξη της Γάζας και στις επενδύσεις για την ευημερία της. Το σχέδιο ειρήνης 20 σημείων, τριών φάσεων για τη Γάζα και το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ αποσκοπούν στην εξισορρόπηση της αυτοδιοίκησης των Παλαιστινίων με τις απαιτήσεις ασφαλείας του Ισραήλ. Με τη συγκέντρωση των πόρων και των δεσμεύσεων της Τουρκίας και βασικών Αράβων συμμάχων στην περιοχή, ο Τραμπ είναι έτοιμος να αναλάβει υπολογισμένα ρίσκα για την επίλυση της μακροχρόνιας ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης, εφαρμόζοντας παρόμοιες προσπάθειες οικοδόμησης περιφερειακού συνασπισμού, όπως έκανε με τους εμπόλεμους στη Συρία και με την υποστήριξη της κυβέρνησης υπό την ηγεσία της Σαράα.
Εκεί που ο Τραμπ τραβάει μια κόκκινη γραμμή είναι όσον αφορά το Ιράν. Η κυβέρνηση Τραμπ ασπάζεται την άποψη ότι η μεγαλύτερη αστάθεια στην περιοχή οφείλεται στην ανάμιξη του ιρανικού καθεστώτος και στην υποστήριξη της τρομοκρατίας και των ιρανικών πληρεξουσίων στην Υεμένη, τη Γάζα και τον Λίβανο. Πέρα από το ότι είναι κρατικός υποστηρικτής της τρομοκρατίας, οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν αποτελούν επίσης παγκόσμια απειλή και, εάν επιτύχουν, θα χρησιμεύσουν για την επιβολή της ηγεμονίας του Ιράν σε ολόκληρη την περιοχή. Είτε με στρατιωτική δύναμη είτε μέσω μιας επαληθεύσιμης συμφωνημένης συμφωνίας, ο Τραμπ είναι αποφασισμένος να τερματίσει οριστικά την ιρανική απειλή, επιδιώκοντας να περιορίσει ή να διαλύσει τις στρατηγικές δυνατότητες του Ιράν μακροπρόθεσμα. Ο Τραμπ είναι ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που έπληξε το Ιράν και είναι έτοιμος να το πράξει ξανά. Με τον περιορισμό του Ιράν ή με αλλαγή καθεστώτος μέσω εσωτερικής επανάστασης που υποστηρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Τραμπ θα έχει πολύ περισσότερη ευχέρεια να πιέσει για ένα παλαιστινιακό κράτος και τις απαραίτητες ρυθμίσεις ασφαλείας τόσο για το Ισραήλ όσο και για τους Παλαιστίνιους.
Στο όραμα του Τραμπ, οι εγγυητές μιας τέτοιας ειρήνης θα είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες και ένα σώμα Αράβων ηγετών που εκπροσωπούν έναν διευρυμένο κατάλογο Συμφωνιών του Αβραάμ που θα περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τη Συρία και τον Λίβανο, μαζί με άλλα αραβικά κράτη που είναι αφοσιωμένα στην περιφερειακή συνεργασία για την ασφάλεια. Είναι απαραίτητο να εξεταστούν τα επιτεύγματα και οι στόχοι της παγκόσμιας εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ μέσα από ένα ευρύ πρίσμα, αναγνωρίζοντάς τα ως μέρος ενός συνειδητού και συνεκτικού στρατηγικού δόγματος. Οι αρχές του δόγματος Τραμπ εδράζονται σε μια άνευ προηγουμένου επέκταση της εθνικής άμυνας, την επιδίωξη δίκαιου και ισότιμου εμπορίου και τη σταθερή υποστήριξη των αμερικανικών συμμάχων. Παρότι η προσέγγιση του Τραμπ μπορεί να είναι αντισυμβατική, τα αποτελέσματά της, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, έχουν επιδείξει απτά στρατηγικά κέρδη. Κατά πολλές απόψεις, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσιάζεται ως ένας Θεόδωρος Ρούζβελτ του 21ου αιώνα, ένας ηγέτης πρόθυμος να προβάλει ισχύ για να εξασφαλίσει τα εθνικά συμφέροντα. Και οι δύο πρόεδροι έβαλαν την Αμερική πρώτη και κουβάλησαν ένα μεγάλο μπαστούνι, δίνοντας προτεραιότητα στην εθνική ισχύ ως θεμέλιο της παγκόσμιας επιρροής και σταθερότητας.
