Η κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών προωθεί μια νέα πολιτική που θα απαιτεί από ορισμένους επισκέπτες να παρέχουν το ιστορικό των λογαριασμών τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τα τελευταία πέντε χρόνια, σύμφωνα με πληροφορίες από την πλευρά του Προέδρου Donald Trump. Αυτή η απαίτηση θα αφορά ταξιδιώτες που δεν χρειάζονται βίζα για να εισέλθουν στη χώρα.
Η πρόταση, η οποία ανακοινώθηκε από την Τελωνειακή και Συνοριακή Φύλαξη (CBP) των ΗΠΑ, δίνει τη δυνατότητα στους αρμόδιους αξιωματούχους να συλλέγουν έως και πέντε χρόνια ιστορικού από τα social media ταξιδιωτών προερχόμενων από συγκεκριμένες χώρες του προγράμματος απαλλαγής από την βίζα (Visa Waiver Program). Η εν λόγω δράση ευθυγραμμίζεται με την Εκτελεστική Διαταγή 14161, που υπογράφηκε τον Ιανουάριο του 2025, με στόχο την ενίσχυση του ελέγχου των αλλοδαπών που εισέρχονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, προστατεύοντας έτσι από τρομοκράτες και άλλες απειλές για την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια τάξη.
Η νέα απαίτηση θα επηρεάσει τους ταξιδιώτες που χρησιμοποιούν το Ηλεκτρονικό Σύστημα Έγκρισης Ταξιδιού (ESTA) στο πλαίσιο του Visa Waiver Program. Αυτό το πρόγραμμα επιτρέπει σε πολίτες 42 χωρών, συμπεριλαμβανομένων του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, του Κατάρ, της Ελλάδας, της Μάλτας, της Νέας Ζηλανδίας, της Αυστραλίας, της Ιαπωνίας, του Ισραήλ και της Νότιας Κορέας, να ταξιδεύουν στις ΗΠΑ για τουριστικούς ή επαγγελματικούς σκοπούς έως και 90 ημέρες. Ενώ σήμερα το ESTA ελέγχει τους αιτούντες και χορηγεί ταξιδιωτική άδεια χωρίς συνέντευξη, η προτεινόμενη αλλαγή απαιτεί την παροχή περισσότερων προσωπικών στοιχείων.
Με την εφαρμογή της πρότασης, οι επισκέπτες θα πρέπει να παράσχουν στη CBP μια λίστα με τα ονόματα χρήστη (handles/usernames) που έχουν χρησιμοποιήσει στα social media τα τελευταία πέντε χρόνια. Οι αρχές θα χρησιμοποιούν αυτές τις πληροφορίες για να ελέγχουν τα δημόσια διαθέσιμα προφίλ. Επιπλέον, οι ταξιδιώτες θα κληθούν να δηλώσουν όλους τους αριθμούς τηλεφώνου που έχουν χρησιμοποιήσει τα τελευταία πέντε χρόνια και τις διευθύνσεις email των τελευταίων δέκα ετών. Σχεδιάζεται επίσης η προσθήκη “πεδίων δεδομένων υψηλής αξίας” στο ESTA, όπως μεταδεδομένα από φωτογραφίες, εκτενείς προσωπικές πληροφορίες για μέλη οικογένειας, καθώς και βιομετρικά στοιχεία, όπως δακτυλικά αποτυπώματα, DNA και δεδομένα ίριδας.
Αυτή η ρύθμιση αποτελεί επέκταση της ήδη υπάρχουσας από το 2019, η οποία απαιτεί από ταξιδιώτες από χώρες εκτός του Visa Waiver Program να δηλώνουν τα social media τους. Η αρχική αυτή ρύθμιση τέθηκε σε ισχύ κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Trump και διατηρήθηκε και από την κυβέρνηση Biden. Η CBP και οι Υπηρεσίες Ιθαγένειας και Μετανάστευσης (USCIS) επιδιώκουν εδώ και καιρό να επεκτείνουν σημαντικά τους κανόνες αποκάλυψης πληροφοριών από social media.
Οι επιπτώσεις στην ιδιωτικότητα εκτιμάται ότι θα είναι σημαντικές. Εκτός από τα social media handles, η απαίτηση για παροχή όλων των αριθμών τηλεφώνου και διευθύνσεων email, καθώς και βιομετρικών δεδομένων, περιορίζει την online ανωνυμία. Εάν η πρόταση της USCIS για παροχή αυτών των πληροφοριών για όλους τους αιτούντες μετανάστευσης και υπηκοότητας εγκριθεί, σχεδόν κάθε αλλοδαπός που επιδιώκει να εισέλθει ή να παραμείνει στις Ηνωμένες Πολιτείες θα υπόκειται σε συνεχή παρακολούθηση των social media από την αμερικανική κυβέρνηση. Αυτό μπορεί να επηρεάσει και Αμερικανούς πολίτες που υποστηρίζουν αιτήσεις μετανάστευσης συγγενών τους.
Από την πλευρά της ελευθερίας του λόγου, οι ειδικοί εκφράζουν ανησυχίες ότι αυτό το επεκτεινόμενο σύστημα θα αποθαρρύνει την ελεύθερη έκφραση στο διαδίκτυο και θα αποτρέψει πολλούς αλλοδαπούς από το ταξίδι στις ΗΠΑ. Θεωρείται ένα “τεράστιο πλήγμα στις ελευθερίες της Πρώτης Τροπολογίας” (First Amendment). Η περίοδος υποβολής σχολίων από το κοινό για την πρόταση διαρκεί 60 ημέρες, πριν η τελική διατύπωση τεθεί σε ισχύ.
