Η διατήρηση υπερπόντιων εδαφών και αυτόνομων διοικήσεων αποτελεί στρατηγική επιλογή για πολλά έθνη παγκοσμίως, συχνά ως κατάλοιπα της αποικιακής τους ιστορίας. Η Al Jazeera χαρτογραφεί τις 10 χώρες με τα περισσότερα υπερπόντια εδάφη, αναδεικνύοντας τους λόγους που ωθούν αυτές τις χώρες να διατηρούν αυτές τις περιοχές, από στρατηγικές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις μέχρι ιστορικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες, με 14 υπερπόντια εδάφη η καθεμία. Το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρεί 14 περιοχές διασκορπισμένες σε Ατλαντικό, Καραϊβική, Ειρηνικό και πολικές περιοχές. Ορισμένες από αυτές, όπως οι Νήσοι Κέιμαν και το Γιβραλτάρ, είναι κατοικημένες και αυτοδιοικούμενες, με το Ηνωμένο Βασίλειο να διατηρεί την ευθύνη για την άμυνα και την εξωτερική πολιτική. Άλλες, όπως η Βρετανική Εδαφική Επικράτεια Ανταρκτικής, εξυπηρετούν κυρίως στρατιωτικούς, επιστημονικούς και περιβαλλοντικούς σκοπούς. Σημειώνεται η πρόσφατη παράδοση κυριαρχίας των Νήσων Τσάγκος στο Μαυρίκιο, μια κίνηση που επικρίθηκε έντονα από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Donald Trump.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πέντε μόνιμα κατοικημένες και εννέα ακατοίκητες περιοχές, κυρίως στην Καραϊβική και τον Ειρηνικό. Το Πουέρτο Ρίκο, η Γκουάμ και οι Αμερικανικές Παρθένες Νήσοι είναι από τις πιο σημαντικές. Οι ΗΠΑ ελέγχουν επίσης τις Μικρές Εξωτερικές Νήσους, οι οποίες χρησιμοποιούνται κυρίως για στρατιωτικούς σκοπούς.
Η Γαλλία ακολουθεί με 13 υπερπόντια εδάφη, ορισμένα από τα οποία είναι πλήρως ενσωματωμένα ως διοικητικές περιφέρειες, όπως η Γαλλική Γουιάνα, η Γουαδελούπη και η Μαρτινίκα, ενώ άλλα απολαμβάνουν διαφορετικούς βαθμούς αυτονομίας. Η Γαλλική Γουιάνα φιλοξενεί τον Ευρωπαϊκό Διαστημικό Σταθμό, γεγονός που υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία της περιοχής.
Η Αυστραλία διαθέτει επτά υπερπόντια εδάφη, τρία εκ των οποίων είναι κατοικημένα (Νήσος Norfolk, Νήσος Χριστουγέννων, Νήσοι Cocos (Keeling)). Οι υπόλοιπες περιοχές χρησιμοποιούνται για επιστημονική έρευνα και διαχείριση της θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Το Βασίλειο της Ολλανδίας κατέχει έξι εδάφη στην Καραϊβική, με την Αρούμπα, το Κουρασάο και το Sint Maarten να αποτελούν “συνιστώσες” χώρες με δικές τους κυβερνήσεις. Η Νορβηγία διατηρεί πέντε εδάφη στην Αρκτική και την Ανταρκτική, συμπεριλαμβανομένου του Svalbard με ειδικό νομικό καθεστώς.
Η Νέα Ζηλανδία έχει δύο αυτοδιοικούμενες περιοχές σε “ελεύθερη ένωση” (Νήσοι Κουκ, Niue), ένα εξαρτώμενο έδαφος (Tokelau) και μια διεκδίκηση στην Ανταρκτική. Η Δανία διαθέτει δύο αυτοδιοικούμενες περιοχές, τη Γροιλανδία και τις Νήσους Φερόες, με τη Γροιλανδία να βρίσκεται στο επίκεντρο της πρόσφατης διαμάχης με τις ΗΠΑ.
Η Κίνα, αν και δεν διατηρεί υπερπόντια εδάφη με την παραδοσιακή έννοια, έχει δύο Ειδικές Διοικητικές Περιοχές (SARs) – το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο, οι οποίες λειτουργούν με σημαντική αυτονομία. Η Πορτογαλία κατέχει δύο αυτόνομες περιφέρειες στον Ατλαντικό, τις Αζόρες και τη Μαδέρα, με τις Αζόρες να ετοιμάζονται να φιλοξενήσουν τον πρώτο τους διαστημικό σταθμό.
