Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι Γερμανοί άνδρες ηλικίας 18 ετών λαμβάνουν υποχρεωτικό ερωτηματολόγιο για την αξιολόγηση της φυσικής τους κατάστασης για στρατιωτική θητεία, σύμφωνα με νόμο που ψηφίστηκε τον προηγούμενο μήνα. Αν και η στράτευση παραμένει εθελοντική, η νομοθεσία επιτρέπει την επιβολή υποχρεωτικής θητείας, εφόσον η κυβέρνηση επιδιώκει τον στόχο της δημιουργίας της ισχυρότερης συμβατικής στρατιωτικής δύναμης στην Ευρώπη, κάτι που δεν έχει συμβεί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Τον Νοέμβριο του 2025, το ενεργό προσωπικό του γερμανικού στρατού (Bundeswehr) ανέρχονταν σε 184.000 στελέχη, μια αύξηση 2.500 από τον Μάιο, όταν ο καγκελάριος Friedrich Merz είχε δηλώσει στο κοινοβούλιο ότι ο στρατός «πρέπει να γίνει η ισχυρότερη συμβατική δύναμη της Ευρώπης». Όπως επισημαίνει ο Timo Graf, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Στρατιωτικής Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών της Bundeswehr στην Potsdam, πρόκειται για τη μεγαλύτερη δύναμη που διαθέτει η Γερμανία εδώ και πολύ καιρό, και συγκεκριμένα από το 2021.
Η γερμανική κυβέρνηση προσφέρει στους εθελοντές συμβάσεις 23 μηνών, με γενναιόδωρους μισθούς και προνόμια, οι οποίες μπορούν να επεκταθούν σε αορίστου χρόνου επαγγελματική υπηρεσία. Ο μισθός ανέρχεται σε 2.600 ευρώ (περίπου 3.000 δολάρια), και με δωρεάν στέγαση και ιατρική ασφάλιση, το καθαρό εισόδημα φτάνει τα 2.300 ευρώ (περίπου 2.700 δολάρια) μετά από φόρους και κρατήσεις, ένα σημαντικό ποσό για νέους ανθρώπους.
Η Γερμανία έχει αναλάβει δέσμευση προς το NATO να φτάσει τα 260.000 ενεργά στελέχη έως το 2035 και να διπλασιάσει τους εφέδρους της σε 200.000. Αυτό θα την φέρει κοντά στον στρατό μισού εκατομμυρίου ανδρών που διέθετε στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Αυτές οι εξελίξεις έχουν προκαλέσει ανησυχία στη Μόσχα. Ο Ρώσος πρέσβης στη Γερμανία, Sergey Nechayev, δήλωσε ότι η νέα γερμανική κυβέρνηση επιταχύνει τις προετοιμασίες για μια ολομέτωπη στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Ρωσία.
Από γερμανική σκοπιά, ωστόσο, η άρνηση της Ρωσίας να αποσυρθεί από την Ουκρανία έχει τροφοδοτήσει την πολιτική βούληση για επένδυση 108 δισεκατομμυρίων ευρώ (περίπου 125 δισεκατομμύρια δολάρια) στην ανασυγκρότηση των ενόπλων δυνάμεων φέτος. Αυτό το ποσό αντιστοιχεί στο 2,5% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), υπερδιπλάσιο του προϋπολογισμού του 2021 που ήταν 48 δισεκατομμύρια ευρώ (περίπου 56 δισεκατομμύρια δολάρια). Σύμφωνα με τον Graf, η στήριξη για αύξηση των αμυντικών δαπανών έχει αυξηθεί από 58% σε 65% μέσα σε μόλις ένα χρόνο. Έως το 2030, η Γερμανία αναμένεται να δαπανά το 3,5% του ΑΕΠ της στην άμυνα.
Έρευνα του Politbarometer τον Δεκέμβριο έδειξε ότι οκτώ στους δέκα Γερμανούς πιστεύουν ότι ο Ρώσος πρόεδρος Vladimir Putin δεν έχει πρόθεση να επιδιώξει ειρηνική συμφωνία για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ πολλοί δέχονται τις προειδοποιήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών ότι η Ρωσία σχεδιάζει να επεκτείνει τον πόλεμο σε χώρες του NATO. Το 2029 έχει προταθεί ως πιθανή ημερομηνία για ρωσική επίθεση σε χώρα του NATO, γεγονός που έχει γίνει ημερομηνία αναφοράς για πολλούς.
Η αντίληψη της απειλής από τη Ρωσία είναι μόνο η μία πλευρά του νομίσματος. Η γερμανική κοινωνία έχει βιώσει εξίσου μετασχηματιστική την απώλεια εμπιστοσύνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείδες κατά το τελευταίο έτος. Έρευνα του ZDF τον Ιούνιο του 2025 έδειξε ότι το 73% των Γερμανών αμφέβαλλε αν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να εγγυώνται την ασφάλεια της Ευρώπης ως μέλος του NATO. Έως τον Δεκέμβριο, αυτό το ποσοστό είχε ανέλθει στο 84%. Εννέα στους δέκα Γερμανούς θεωρούν την αμερικανική πολιτική επιρροή στην Ευρώπη επιζήμια, εκφράζοντας ανησυχία για την ενθάρρυνση ακροδεξιών, φιλικών προς τη Ρωσία κομμάτων, όπως συνέβη στις ομοσπονδιακές εκλογές της Γερμανίας τον Φεβρουάριο του 2025.
Η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Αμερικανού προέδρου Donald Trump, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2025, προειδοποιούσε την Ευρώπη για «πολιτισμική εξάλειψη», εξαιτίας της υπερβολικής ρύθμισης από τις Βρυξέλλες και «πολιτικών μετανάστευσης που μετασχηματίζουν την ήπειρο και δημιουργούν συγκρούσεις, λογοκρισία του ελεύθερου λόγου και καταστολή της πολιτικής αντιπολίτευσης, μειωμένα ποσοστά γεννήσεων και απώλεια εθνικής ταυτότητας και αυτοπεποίθησης».
Ο πρώην διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, στρατηγός Ben Hodges, δήλωσε ότι ο Trump δεν έχει κανένα συμφέρον να βοηθήσει τη Γερμανία, χαρακτηρίζοντας τη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας ως «ένα τεράστιο μεσαίο δάχτυλο από τον Trump προς την Ευρώπη».
Η δυσπιστία προς την Ουάσιγκτον είναι τόσο μεγάλη, που έξι στους δέκα Γερμανούς δεν εμπιστεύονται πλέον ούτε την πυρηνική αποτροπή των ΗΠΑ, ενώ τα τρία τέταρτα θα ήθελαν να αντικατασταθεί από μια αγγλο-γαλλική αποτροπή. Οι υποστηρικτές του NATO και οι φιλοευρωπαίοι συγκλίνουν στην ιδέα ενός «Ευρωπαϊκού NATO». Οι Γερμανοί εξακολουθούν να εκτιμούν το NATO ως αμυντική οργάνωση, απλώς δεν εμπιστεύονται τους Αμερικανούς να τηρήσουν τον ρόλο τους και υποστηρίζουν την ιδέα ενός Ευρωπαϊκού NATO. Έρευνες της Bundeswehr δείχνουν ότι η υποστήριξη για έναν ευρωπαϊκό στρατό, η οποία πάντα ήταν αμφισβητούμενη στη Γερμανία, αυξήθηκε κατά 10 μονάδες τον τελευταίο χρόνο, φτάνοντας το 57%.
Η δέσμευση του Merz δεν είναι νέα. Ο προκάτοχός του, ο σοσιαλδημοκράτης Olaf Scholz, είχε επίσης υποσχεθεί το 2022 να χτίσει την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στην Ευρώπη. Παρόλο που ο Scholz εξασφάλισε την έγκριση του κοινοβουλίου για μια εφάπαξ αύξηση 120 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις αμυντικές δαπάνες, τα επιπλέον κονδύλια άρχισαν να διατίθενται μόλις το 2024. Η κυβέρνηση Scholz απέδωσε την καθυστέρηση σε γραφειοκρατικές διαδικασίες, αλλά υπάρχουν και πολιτισμικά εμπόδια.
Η Minna Alander, ερευνήτρια στο Center for European Policy Analysis, επισημαίνει ότι η Bundeswehr δεν αντιμετωπιζόταν θετικά, καθιστώντας την μη ελκυστική επαγγελματική επιλογή, ιδιαίτερα για τους καλά μορφωμένους και μεγαλύτερους σε ηλικία Γερμανούς, οι οποίοι μεγάλωσαν με τη συνειδητοποίηση των εγκλημάτων της ναζιστικής Γερμανίας και φοβούνται έναν πόλεμο με τη Ρωσία ή την απουσία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ωστόσο, οι αντιλήψεις έχουν αλλάξει ραγδαία από το 2022. Ο Merz ανέλαβε την εξουσία καταδικάζοντας τόσο τη Μόσχα όσο και την Ουάσιγκτον, απαιτώντας «ανεξαρτησία» από τις ΗΠΑ. Με την ανάληψη των καθηκόντων του, το κοινοβούλιο είχε ήδη εγκρίνει την αναστολή των συνταγματικών ορίων για το δημοσιονομικό έλλειμμα, επιτρέποντας μια τεράστια, μόνιμη αύξηση των αμυντικών δαπανών. Τον προηγούμενο μήνα, εγκρίθηκαν αμυντικές προμήθειες ύψους περίπου 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι αναλυτές πιστεύουν ότι αφιλορωσικές αφηγήσεις θα συνεχίσουν να εκμεταλλεύονται όποια λανθάνουσα δυσπιστία υπάρχει. Η Victoria Vdovychenko, ειδικός σε υβριδικές απειλές στο Cambridge University, προειδοποιεί ότι η ευαισθησία σχετικά με την υποχρεωτική στράτευση αποτελεί αντικείμενο ρωσικής προπαγάνδας προς πολλές ευρωπαϊκές κοινωνίες, υποδηλώνοντας ότι θα υπάρξει αύξηση των δημοσιευμάτων που τονίζουν το αρνητικό της αποστολής «παιδιών» στον πόλεμο. Επιπλέον, εκφράζει ανησυχία για τον χρόνο που θα χρειαστεί η μετατροπή των χρημάτων και της πολιτικής βούλησης σε βιομηχανική ικανότητα και στρατιωτική ισχύ.
Ο Scholz είχε δεσμευτεί να δημιουργήσει μια ταξιαρχία για την άμυνα του διαδρόμου Suwalki, μια ευάλωτη λωρίδα λιθουανικής γης ανάμεσα στη Λευκορωσία και το Kaliningrad, ωστόσο η στρατολόγηση, η εκπαίδευση και ο εξοπλισμός της βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη. Όπως τονίζει η Vdovychenko, «δεν είμαστε ανόητοι, γι’ αυτό δεν βασιζόμαστε ποτέ στις ευρωπαϊκές διαδικασίες, την ιδέα ότι κάποιος θα έρθει σαν θεός να μας βοηθήσει. Καταλαβαίνουμε απόλυτα, ότι είναι ο λαός μας που θα βρίσκεται πάντα στην πρώτη γραμμή».
