Η Ευρώπη φαίνεται πως αναζητά νέους, και μάλιστα αμφιλεγόμενους, τρόπους αντιμετώπισης της μεταναστευτικής κρίσης. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν την πιθανότητα απέλασης αιτούντων άσυλο των οποίων οι αιτήσεις έχουν απορριφθεί, όχι στις χώρες καταγωγής τους, αλλά σε αφρικανικές χώρες.
Η Ελλάδα, ως μία από τις κύριες πύλες εισόδου μεταναστών στην Ευρώπη, βρίσκεται ήδη σε συζητήσεις με αφρικανικές κυβερνήσεις για τη δημιουργία κέντρων υποδοχής. Αυτά τα κέντρα θα φιλοξενούν μετανάστες των οποίων οι αιτήσεις ασύλου δεν έχουν γίνει δεκτές, και η μεταφορά τους θα γίνεται στο πλαίσιο διμερών συμφωνιών.
Αυτή η κίνηση αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που επιδιώκει να διαχειριστεί την προσφυγική κρίση έξω από τα σύνορά της, μεταφέροντας δηλαδή το πρόβλημα σε τρίτες χώρες, με αντάλλαγμα οικονομική ή πολιτική στήριξη.
Η Ελλάδα, αντιμετωπίζοντας αυξανόμενες πιέσεις από κόμματα της δεξιάς που ζητούν αυστηρότερο έλεγχο των συνόρων, φαίνεται πως υιοθετεί αυτή την προσέγγιση. Παρόμοιο ενδιαφέρον έχουν δείξει και άλλες χώρες, όπως η Ιταλία και η Δανία, αντλώντας έμπνευση από το πείραμα της Βρετανίας με τη Ρουάντα, παρά τις νομικές και ηθικές αντιδράσεις που προκάλεσε και τελικά την αναστολή του.
Η αντίδραση των αφρικανικών χωρών ποικίλλει. Κάποιες κυβερνήσεις δείχνουν διάθεση για διαπραγματεύσεις, αναζητώντας οικονομικά ή πολιτικά οφέλη. Άλλες, όμως, απορρίπτουν κατηγορηματικά αυτές τις πολιτικές, θεωρώντας ότι πλήττουν την εθνική κυριαρχία και μετατρέπουν την ήπειρο σε «χωματερή» ευρωπαϊκών πολιτικών.
Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Αφρική προειδοποιούν ότι η υποδοχή απελαθέντων μπορεί να επιδεινώσει τις κοινωνικές εντάσεις και να επιβαρύνει τις ήδη πιεσμένες δημόσιες υπηρεσίες, ειδικά σε χώρες με περιορισμένες υποδομές και πόρους.
Η Ευρώπη, μέσω αυτών των σχεδίων, δείχνει να υιοθετεί μια πολιτική αποτροπής μέσω μαζικών απελάσεων, μια προσέγγιση που θυμίζει την εποχή της προεδρίας του Donald Trump στις ΗΠΑ. Στόχος είναι η μείωση των αφίξεων μέσω της Μεσογείου, παρά τις επικρίσεις ότι αγνοούνται οι βαθύτερες αιτίες της κρίσης, όπως οι συγκρούσεις και η φτώχεια.
Ειδικοί σε θέματα μετανάστευσης εκτιμούν ότι αυτές οι πολιτικές κινδυνεύουν να διαταράξουν τις σχέσεις μεταξύ Ευρώπης και Αφρικής, ιδίως αν επιβληθούν χωρίς ισορροπημένες συμφωνίες που να λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα και των δύο πλευρών.
