Το Λάχαρη, Πακιστάν – Η ατμόσφαιρα στο Λάχαρη είναι γεμάτη ενθουσιασμό, καθώς χιλιάδες άνθρωποι συρρέουν στην ιστορική αγορά Mochi Gate για να προμηθευτούν χαρταετούς και συναφή είδη, ενόψει της επιστροφής του φεστιβάλ Basant, μετά από απουσία 18 ετών. Το τριήμερο φεστιβάλ, που σηματοδοτεί την έλευση της άνοιξης, επέστρεψε την Παρασκευή, προσφέροντας μια ευκαιρία αναβίωσης μιας παλιάς παράδοσης.
Ο Hasnain Khalid, 17 ετών, αν και δεν έχει πετάξει ποτέ χαρταετό, αγόρασε μαζί με τον ξάδελφό του Noman Tariq, 27 ετών, 200 χαρταετούς, προετοιμαζόμενοι για τις εορταστικές εκδηλώσεις. Η αγορά Mochi Gate, ένα από τα 13 πύλη της παλιάς πόλης του Λάχαρη, χρονολογείται από την εποχή των Mughal και πλέον σφύζει από ζωή, με καταστήματα να πωλούν χαρταετούς σε στενά, αμυδρά φωτισμένα σοκάκια.
Το Basant, με ρίζες στην Vasant Panchami, γιορτάζεται την πέμπτη ημέρα του μήνα Magh του ινδουιστικού σεληνιακού ημερολογίου, σηματοδοτώντας την άνοιξη. Στην περιοχή Punjab, τόσο στην Ινδία όσο και στο Πακιστάν, οι άνθρωποι γιόρταζαν με τραγούδια, χορούς και, παραδοσιακά, με ιπτάμενους χαρταετούς. Ωστόσο, για 18 χρόνια, το φεστιβάλ ήταν απαγορευμένο, λόγω ατυχημάτων που σχετίζονταν με την ανάκτηση χαρταετών και τη χρήση επικίνδυνων, χημικά επικαλυμμένων νημάτων.
Η επιστροφή του Basant έχει πυροδοτήσει μια έκρηξη στις πωλήσεις, ωθώντας την τοπική οικονομία. Οι πωλητές χαρταετών αναφέρουν έσοδα που αγγίζουν το ένα δισεκατομμύριο ρουπίες (3,5 εκατομμύρια δολάρια) μόνο από χαρταετούς και νήματα. Ο Khalid και ο ξάδελφός του είναι μεταξύ των αγοραστών. “Έχουμε ξοδέψει τουλάχιστον 500.000 ρουπίες (1.780 δολάρια) την τελευταία εβδομάδα μόνο για χαρταετούς και νήματα,” δήλωσε ενθουσιασμένος.
Ο Mohammad Amir Rafique Sheikh, εκπρόσωπος της All Pakistan Kite Flying Association, τόνισε ότι η απόφαση να επιτραπεί η διεξαγωγή του Basant έχει προσφέρει μια ζωτικής σημασίας ώθηση στις τοπικές βιομηχανίες. Προέβλεψε ότι η συνολική οικονομική δραστηριότητα που θα δημιουργηθεί από το τριήμερο φεστιβάλ θα ανέλθει σε πολλά δισεκατομμύρια πακιστανικές ρουπίες. “Αφού τελειώσει στις 8 Φεβρουαρίου, θα μπορέσουμε να κάνουμε μια ολοκληρωμένη ανάλυση των χρημάτων που δημιουργήθηκαν, αλλά με τον κλάδο των ξενοδοχείων, την εστίαση, τον δημόσιο ενθουσιασμό για εορτασμό, όλα αυτά έχουν συμβάλει μαζικά,” πρόσθεσε, επαινώντας την κυβερνητική απόφαση.
Η άνοδος από την απαγόρευση στην άνθηση:
Το Basant αποτελεί μια κοινή κληρονομιά του υποηπειρωτικού Punjab. Μετά τη διαίρεση το 1947, συνέχισε να γιορτάζεται στο Λάχαρη, ιδιαίτερα εντός της Androon Lahore, της Τειχισμένης Πόλης. Από τη δεκαετία του 1980, το φεστιβάλ γνώρισε αυξανόμενη δημοτικότητα, φτάνοντας στην κορύφωσή του στα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Μια μονοήμερη γιορτή τότε, περιλάμβανε νυχτερινή και ημερήσια πτήση χαρταετών από στέγες και ανοιχτούς χώρους. Οι κορυφαίες στέγες με θέα στο Badshahi Mosque, το Lahore Fort και τις γύρω περιοχές απέφεραν υψηλά ενοίκια, που έφταναν στις εκατοντάδες χιλιάδες ρουπίες.
Φέτος, τα ενοίκια έχουν εκτοξευθεί περαιτέρω. Ορισμένες κορυφαίες στέγες φημολογείται ότι πωλούνται έναντι 1,5 εκατομμυρίου (5.300 δολάρια) έως 2,5 εκατομμυρίων ρουπιών (8.900 δολάρια) για τρεις ημέρες. Ένας ανώτερος τραπεζικός υπάλληλος στο Λάχαρη, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας, αποκάλυψε ότι η τράπεζά του κατέβαλε σχεδόν τρία εκατομμύρια ρουπίες για την εξασφάλιση μιας στέγης κοντά στο Heera Mandi. “Η στέγη που καταφέραμε να αποκτήσουμε μπορεί να φιλοξενήσει περίπου 150 έως 200 άτομα και θα έχει θέα στο Lahore Fort. Έχουμε κανονίσει πάγκους φαγητού, μουσικές παραστάσεις και πτήση χαρταετών για το προσωπικό μας για τρεις ημέρες,” είπε.
Η Marriyum Aurangzeb, ανώτερη υπουργός στην κυβέρνηση του Punjab και στενή συνεργάτης του Chief Minister Maryam Nawaz Sharif, δήλωσε ότι οι αρχές αφιέρωσαν σχεδόν πέντε μήνες στην προετοιμασία για την ασφαλή επιστροφή του Basant. Τα μέτρα περιλάμβαναν την επιβολή ενός αυστηρού ρυθμιστικού πλαισίου, με “αναθεωρημένη νομοθεσία Basant Act 2025, λεπτομερή σχεδιασμό μεταφορών και επιχειρησιακό σχεδιασμό, καθώς και προετοιμασίες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το φεστιβάλ”. “Η τεχνολογία βρίσκεται στο επίκεντρο της επιβολής,” είπε, προσθέτοντας ότι η παρακολούθηση θα γίνεται μέσω καμερών, “θερμικών drones και συστημάτων παρακολούθησης της περιφερειακής διοίκησης”. “Η πόλη είναι ντυμένη με θέματα Basant, οι στέγες είναι κλεισμένες και διακοσμημένες, και ο ψηλότερος χαρταετός στέκεται περήφανα στην καρδιά της πόλης. Η ατμόσφαιρα είναι μαγική, εορταστική και σχεδόν εξωπραγματική, συνδυάζοντας παράδοση, εορτασμό και ασφάλεια με έναν τρόπο που δεν έχει ξαναγίνει,” δήλωσε.
Η προσφορά συναντά τη ζήτηση:
Η αγορά Mochi Gate παραμένει το επίκεντρο των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το Basant. Οι επιχειρήσεις εντείνονται μετά το μεσημέρι, όταν ανοίγουν τα καταστήματα, και συνεχίζονται μέχρι τα μεσάνυχτα. Χιλιάδες άνθρωποι διασχίζουν τα συνωστισμένα σοκάκια. Όσοι είναι τυχεροί να εξασφαλίσουν χαρταετούς τους μεταφέρουν προσεκτικά πάνω από τα κεφάλια τους για να αποφύγουν ζημιές.
Ανάμεσα στο πλήθος βρέθηκαν και δύο νεαρές γυναίκες – μια σπανιότητα στο ανδροκρατούμενο παζάρι – συνοδευόμενες από τον αδελφό τους. “Πήραμε άδεια από τη δουλειά για να μπορέσουμε να έρθουμε εδώ και να αγοράσουμε χαρταετούς, αλλά μέχρι στιγμής δεν είμαστε ευχαριστημένες με την ποιότητα των χαρταετών που διατίθενται, συν ότι οι τιμές είναι απλά εξωφρενικές,” είπε η Amina Farooq, 26 ετών, που εργάζεται σε τοπικό εργοστάσιο. Η Farooq ανέφερε ότι ο πατέρας και οι θείοι της ήταν φανατικοί ιπτάμενοι χαρταετών. Βλέποντας τα social media και ακούγοντας φίλους να μιλούν για το Basant, την έκανε να θέλει να συμμετάσχει. “Δεν ξέρω πώς να πετάξω χαρταετό ή οτιδήποτε σχετικό, για να είμαι ειλικρινής,” παραδέχτηκε, προσθέτοντας, “αλλά έχει να κάνει με το να μπορέσεις να συμμετάσχεις στις χαρούμενες γιορτές, αυτό έχει σημασία.”
Παράπονα για την ποιότητα και τις τιμές ήταν διαδεδομένα. Οι αγοραστές κατηγορούσαν τους καταστηματάρχες για εκμετάλλευση της υψηλής ζήτησης και πώληση προϊόντων χαμηλής ποιότητας. Με την κυβέρνηση να επιτρέπει μόνο τρία συγκεκριμένα μεγέθη χαρταετών, το κόστος παραγωγής δεν θα έπρεπε να υπερβαίνει τα 100 έως 150 ρουπίες ανά χαρταετό – λιγότερο από ένα δολάριο – ανάλογα με τα υλικά, δήλωσε ο Ustad Javed Bhatti, πρώην κατασκευαστής χαρταετών με σχεδόν τέσσερις δεκαετίες εμπειρίας. “Αυτό που βλέπουμε τώρα στην αγορά είναι εντελώς απάτη, με τους καταστηματάρχες να χρεώνουν περιθώρια κέρδους 5 έως 10 φορές περισσότερο από το κόστος,” είπε.
Την 1η Φεβρουαρίου, ένας μικρός χαρταετός πωλούνταν για 120 ρουπίες (0,40 δολάρια). Μέχρι τις 4 Φεβρουαρίου, η τιμή είχε αυξηθεί σε 300 ρουπίες (1 δολάριο). Ο πιο δημοφιλής μεσαίου μεγέθους χαρταετός ανέβηκε από 200 (0,7 δολάρια) σε 600 ρουπίες (2 δολάρια). Το μεγαλύτερο μέγεθος, αρχικά τιμολογημένο μεταξύ 400 (1,4 δολάρια) και 500 ρουπιών (1,8 δολάρια), πωλούνταν για 1.200 (4,2 δολάρια) έως 1.400 (5 δολάρια) ρουπίες κατά την επίσκεψη του Al Jazeera στην Mochi Gate.
Ο Ammad Ali, χονδρέμπορος, δήλωσε ότι παρήγγειλε πάνω από 600.000 χαρταετούς τον Ιανουάριο, προμηθεύοντας 500.000 σε λιανοπωλητές και κρατώντας 100.000 για το δικό του κατάστημα. “Έχουμε ξεπουλήσει πλήρως τους μεσαίου και μεγάλου μεγέθους χαρταετούς, ενώ μας έχουν απομείνει περίπου μερικές εκατοντάδες από τους μικρού μεγέθους χαρταετούς,” είπε. “Ευχαριστώ τον Θεό, η δουλειά ήταν απίστευτη,” πρόσθεσε χαμογελώντας.
Ωστόσο, πολλοί δυνητικοί αγοραστές παρέμεναν απογοητευμένοι. Κάποιοι κατηγορούσαν τους εμπόρους για αποθήκευση και δήλωναν ότι η κυβέρνηση απέτυχε να ρυθμίσει τις τιμές. Ο Ali Ahmad, 19 ετών τεχνικός επισκευής κινητών, δήλωσε ότι είχε επισκεφθεί την αγορά για τρεις ημέρες χωρίς να αγοράσει τίποτα. “Νήματα για χαρταετούς δεν είναι πλέον διαθέσιμα στην κανονική αγορά,” είπε. “Αυτό που είναι ακόμα διαθέσιμο πωλείται “μαύρα” και είναι πολύ χαμηλής ποιότητας,” πρόσθεσε. Επισήμανε ότι ένα σετ δύο ρολών νήματος ενός χιλιομέτρου πωλούνταν για πάνω από 14.000 ρουπίες (50 δολάρια), σε σύγκριση με μια τυπική τιμή περίπου 4.000 ρουπιών (14 δολάρια).
Ο Sheikh, από την ένωση ιπτάμενων χαρταετών, απέδωσε την έλλειψη σε αυτό που περιέγραψε ως “υπερβολική προσοχή” της κυβέρνησης, λέγοντας ότι η παραγωγή επιτράπηκε μόνο τον Ιανουάριο. “Συζητούσαμε με την κυβέρνηση για μήνες, αλλά αποφάσισαν ότι, δεδομένου ότι επιστρέφει μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες, επέτρεψαν την παραγωγή μόνο τον περασμένο μήνα. Φυσικά, οι παραγωγοί στο Λάχαρη δεν μπόρεσαν να καλύψουν τη ζήτηση,” είπε.
Οι αρχές δήλωσαν ότι η αυστηρή εποπτεία ήταν απαραίτητη. Εξέδωσαν άδειες σε 350 κατασκευαστές στο Λάχαρη, μαζί με 536 πωλητές και 127 ομάδες εμπόρων. Ο στόχος, δήλωσαν οι αξιωματούχοι, ήταν η στενή παρακολούθηση της παραγωγής και των πωλήσεων για την αποτροπή ατυχημάτων.
Η κυβέρνηση του Punjab κατέστησε υποχρεωτική την εγκατάσταση ράβδων ασφαλείας στις μοτοσικλέτες για την αποφυγή τραυματισμών από νήματα χαρταετών [Abid Hussain/Al Jazeera]
Η Aurangzeb ανέφερε ότι η κυβέρνηση πραγματοποίησε εκτενείς καμπάνιες ευαισθητοποίησης. Η τροχαία αστυνομία εγκατέστησε πάνω από 1,4 εκατομμύρια ράβδους ασφαλείας σε μοτοσικλέτες για να μειώσει τον κίνδυνο που θέτουν τα νήματα των χαρταετών. Η ιδέα: καθώς ένας αναβάτης κινείται προς τα εμπρός, ένα νήμα που κρέμεται επικίνδυνα χαμηλά χτυπά στη ράβδο, αντί για τον οδηγό. “Ο στόχος είναι απλός: να γιορτάσουμε το Basant με ασφάλεια, υπευθυνότητα και εντός του νόμου,” είπε.
Το μέλλον του Basant:
Καθώς το Λάχαρη βιώνει μια πολιτιστική αναβίωση, τα ξενοδοχεία αναφέρουν πληρότητα που αγγίζει το 95%, με τα εναπομείναντα δωμάτια να τιμολογούνται τρεις έως τέσσερις φορές πάνω από τις συνήθεις τιμές τους. Οι αεροπορικές τιμές έχουν επίσης αυξηθεί. Τα εισιτήρια μετ’ επιστροφής από το Καράτσι προς το Λάχαρη, συνήθως μεταξύ 40.000 (143 δολάρια) και 50.000 ρουπιών (178 δολάρια), ανέβηκαν σε πάνω από 110.000 ρουπίες (392 δολάρια) στις αρχές Φεβρουαρίου.
Ο Amjad Parvez, πρώην καθηγητής του Πανεπιστημίου του Punjab και βετεράνος ιπτάμενος χαρταετών, ο οποίος έχει γράψει εκτενώς για την ιστορία του Basant και τον σχεδιασμό χαρταετών, επαίνεσε την κυβέρνηση για την αναβίωση του φεστιβάλ, αλλά την παρότρυνε να διαφυλάξει την ουσία του. “Αυτό το φεστιβάλ αφορούσε τη χαρά για όλους, ανεξαρτήτως τάξης ή κοινωνικής θέσης. Η πτήση χαρταετών, στην πραγματικότητα, ήταν ένας μεγάλος εξισωτής λόγω της δεξιοτεχνίας που απαιτούνταν για να πετάξει κανείς καλά τον χαρταετό, και αυτό θα έπρεπε να είναι το πιο σημαντικό πράγμα,” είπε.
Ο Abdul Mustaqeem, 30 ετών, που εργάζεται στον τομέα των μεταφορών, μοιράστηκε την ίδια ανησυχία. Δήλωσε ότι η “εξευγενισμένη αστικοποίηση και εμπορευματοποίηση” του Basant έχει μειώσει τον ενθουσιασμό του. “Ήμουν μεγάλος ιπτάμενος χαρταετών, αλλά κοιτάξτε τον τρόπο που προωθείται, σαν να απευθύνεται στους ελίτ της κοινωνίας, και όχι σε εμάς. Τώρα προσπαθούν να νοικιάσουν τις στέγες μας και να έρθουν στη μεριά της πόλης μας απλώς επειδή θέλουν να τους δουν να συμμετέχουν στο Basant, που ήταν δικό μας πράγμα, αλλά εξαιτίας αυτού, οι τιμές έχουν εκτοξευθεί,” είπε.
Ωστόσο, ο Mustaqeem αναγνώρισε την κίνηση της κυβέρνησης ως θετική. Εάν το φεστιβάλ περάσει χωρίς συμβάντα, ελπίζει ότι θα ανοίξει το δρόμο για ιπτάμενους χαρταετούς καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. “Αυτό ήταν ένα άθλημα, και ήταν προσιτό σε εμάς. Αλλά η διατήρησή του μόνο για το Basant θα το κάνει προσβάσιμο μόνο στους πλούσιους, όχι σε εμάς,” είπε.
