Η Δαμασκός ανέπνευσε με ανακούφιση όταν ανακοινώθηκε μια κατάπαυση πυρός μεταξύ της συριακής κυβέρνησης και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) υπό κουρδική ηγεσία, τη νύχτα της 18ης Ιανουαρίου. Τα πυροτεχνήματα φώτισαν τον ουρανό, οι κόρνες των αυτοκινήτων αντήχησαν και Σύροι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Umayyad για να χορέψουν επευφημώντας.
Η ελπίδα ήταν ότι η σύγκρουση που ξέσπασε τις τελευταίες εβδομάδες στη βόρεια Συρία είχε πλέον τελειώσει, και ότι η χώρα είχε επιλύσει ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που τη χωρίζουν, έναν χρόνο μετά την ανατροπή του επί μακρόν ηγέτη, Προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ.
“Είναι ένα όμορφο συναίσθημα, και είμαι σίγουρη ότι υπάρχει σε κάθε Σύρο… ευχόμαστε όλη η Συρία να είναι ενωμένη”, δήλωσε μια κάτοικος της Δαμασκού, η Σάρια Σαμίρι.
Ωστόσο, η γιορτή αποδείχθηκε σύντομη.
Οι μάχες ξανάρχισαν το επόμενο πρωί, καθώς η αστραπιαία προέλαση της κυβέρνησης ανάγκασε τον ηγέτη των SDF, Μαζλούμ Αμπντί, να δεχτεί λιγότερο ευνοϊκούς όρους: αποχώρηση από τη Ράκκα και την Ντέιρ Εζ Ζορ, στα βορειοανατολικά της Συρίας, προς τα ανατολικά, προς την Χασάκα, μια νέα κατάπαυση πυρός, και ένα τετραήμερο τελεσίγραφο για την πλήρη ενσωμάτωση των SDF στις κρατικές δομές.
Οργή προς τους SDF
Καθώς ο χρόνος πιέζει για την προθεσμία αυτή, στη Δαμασκό και σε άλλες περιοχές εκτός του ελέγχου των SDF, η απογοήτευση προς τις δυνάμεις υπό κουρδική ηγεσία έχει σκληρύνει μετά από 15 χρόνια διαίρεσης.
“Οι τρομοκράτες SDF δεν ανήκουν σε αυτή τη γη… δεν είναι Κούρδοι. Είναι κατακτητές”, δήλωσε ο Μααμούν Ραμαντάν, ένας 75χρονος Σύρος Κούρδος που ζει στη Δαμασκό.
Για πολλούς εδώ, οι SDF δεν θεωρούνται πλέον κυρίως ως μια δύναμη που πολέμησε το ISIL (ISIS) στο αποκορύφωμα του πολέμου της Συρίας, αλλά ως ένας παράγοντας που εδραίωσε μια παράλληλη εξουσία με την υποστήριξη ξένων δυνάμεων, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, κρατώντας μεγάλα τμήματα της χώρας εκτός εμβέλειας της κεντρικής κυβέρνησης.
Σε καφετέριες, ταξί και κυβερνητικά γραφεία, η γλώσσα γίνεται όλο και πιο άμεση. Οι SDF κατηγορούνται για καθυστέρηση της επανένωσης, μονοπώληση πετρελαϊκών και αγροτικών πόρων στα βορειοανατολικά, και για προστασία πίσω από την αμερικανική υποστήριξη, ενώ η υπόλοιπη χώρα υπέστη κυρώσεις, κατάρρευση και πόλεμο. Οι ανανεωμένες μάχες ενίσχυσαν την πεποίθηση πολλών Σύρων ότι το αδιέξοδο θα μπορούσε να λυθεί μόνο με τη βία ή την υποταγή. Ωστόσο, πολλοί εξακολουθούν να επιθυμούν μια ειρηνική λύση.
“Ο διάλογος είναι το θεμέλιο της ειρήνης”, δήλωσε ο Σεΐχημος Ραμζί, ένας χασάπης, “η λύση βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η βία φέρνει μόνο περισσότερη βία.”
Αγχώδης αναμονή
Υπάρχει επίσης ένα υπόγειο ρεύμα άγχους. Ενώ η προοπτική της επανένωσης εδαφών είναι δημοφιλής, λίγοι στη Δαμασκό αγνοούν τους κινδύνους. Μια παρατεταμένη αντιπαράθεση θα μπορούσε να εμπλέξει περιφερειακούς παράγοντες, να αποσταθεροποιήσει ευάλωτες συνοριακές περιοχές, ή να αναζωπυρώσει κοινοτικές εντάσεις στα βορειοανατολικά, όπου αραβικές φυλετικές κοινότητες, Κούρδοι και άλλοι συνυπάρχουν αμήχανα μετά από χρόνια μεταβαλλόμενων συμμαχιών.
Μερικοί κάτοικοι εκφράζουν ιδιωτικά ανησυχία για το τι θα σημαίνει στην πράξη η ενσωμάτωση. Θα απορροφηθούν μαχητές των SDF στις εθνικές δυνάμεις, θα τεθούν στο περιθώριο, ή θα διωχθούν; Θα διαλυθούν οι τοπικές διοικήσεις εν μία νυκτί; Και μπορεί ένα κεντρικό κράτος, εξαντλημένο μετά από χρόνια πολέμου και οικονομική κρίση, να κυβερνήσει και να σταθεροποιήσει ρεαλιστικά εδάφη που δεν ελέγχει εδώ και πάνω από μια δεκαετία;
Για την ώρα, ωστόσο, αυτά τα ερωτήματα πνίγονται σε μεγάλο βαθμό από μια κυρίαρχη διάθεση: την ανυπομονησία. Η κατάπαυση του πυρός χαιρετίστηκε όχι ως τελικό σημείο, αλλά ως ένα βήμα προς αυτό που πολλοί εδώ βλέπουν ως μια χρεωστούμενη λύση. Οι κυβερνητικές προελάσεις πλαισιώνονται ως αποκατάσταση της κυριαρχίας, όχι ως άνοιγμα ενός νέου κεφαλαίου σύγκρουσης.
Στη Δαμασκό, η ενότητα είναι η λέξη που επαναλαμβάνεται συχνότερα. Αλλά είναι μια ενότητα που διαμορφώνεται από την εξάντληση, τον θυμό και την επιθυμία να κλείσει επιτέλους ένα από τα τελευταία άλυτα μέτωπα του μακροχρόνιου πολέμου της Συρίας.