Εκατομμύρια Παλαιστίνιοι σε ολόκληρο τον κόσμο τιμούν την 78η επέτειο από τη Νάκμπα, η οποία στα αραβικά σημαίνει «καταστροφή». Ο όρος αυτός περιγράφει τη μαζική εκδίωξη και φυγή περίπου 750.000 Παλαιστινίων από τις εστίες τους κατά τη διάρκεια του πολέμου του 1948, που οδήγησε στη δημιουργία του Ισραήλ. Η φετινή επέτειος, στις 15 Μαΐου 2026, αποτελεί την τρίτη κατά σειρά που πραγματοποιείται υπό τη σκιά του συνεχιζόμενου πολέμου στη Γάζα, με περισσότερους από δύο εκατομμύρια ανθρώπους να παραμένουν εκτοπισμένοι.
Η Νάκμπα δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο ιστορικό γεγονός, αλλά μια συνεχή διαδικασία αποξένωσης που ξεκίνησε μεταξύ 1947 και 1949, όταν σιωνιστικές παραστρατιωτικές ομάδες κατέλαβαν πόλεις και χωριά. Οι ιστορικοί εκτιμούν ότι περίπου 750.000 άνθρωποι, δηλαδή το ένα τρίτο του τότε πληθυσμού, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ενώ περισσότερα από 400 χωριά και αστικές συνοικίες καταστράφηκαν.
Σήμερα, εκατοντάδες χιλιάδες από τους εκδιωχθέντες και οι απόγονοί τους ζουν σε καταυλισμούς προσφύγων στη Δυτική Όχθη, τη Γάζα, την Ιορδανία, τον Λίβανο και τη Συρία. Πολλοί διατηρούν ακόμα τα κλειδιά και τους τίτλους ιδιοκτησίας των παλιών τους σπιτιών, μεταβιβάζοντάς τα από γενιά σε γενιά ως σύμβολα του ξεριζωμού και της ελπίδας για επιστροφή. Το «δικαίωμα της επιστροφής», το οποίο κατοχυρώνεται από το Ψήφισμα 194 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, παραμένει το κεντρικό, άλυτο ζήτημα στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων.
Για τους Παλαιστίνιους, η τρέχουσα κρίση στη Γάζα επιβεβαιώνει την πεποίθηση ότι η Νάκμπα παραμένει μια ανοιχτή πληγή. Οι εκδηλώσεις μνήμης που πραγματοποιούνται σε περιοχές όπως η Ραμάλα, η Χεβρώνα και η Βηθλεέμ, δεν είναι απλώς μια πράξη αναπόλησης, αλλά μια ηχηρή απαίτηση για δικαιοσύνη, ελευθερία και αυτοδιάθεση.
