Δύο εν ενεργεία Φιλιππινέζοι γερουσιαστές αναγνωρίστηκαν ως “συν-δράστες” στις εγκληματικές πράξεις του πρώην προέδρου Ροντρίγκο Ντουτέρτε, σύμφωνα με έγγραφα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από τους εισαγγελείς του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ).
Οι γερουσιαστές Ρόναλντ “Μπάτο” Ντε λα Ρόσα και Κρίστοφερ “Μπονγκ” Γκο, μαζί με άλλα επτά νυν και πρώην στελέχη, κατονομάζονται σε ένα έγγραφο της 13ης Φεβρουαρίου, το οποίο αναρτήθηκε στον ιστότοπο του δικαστηρίου την Παρασκευή.
Ο Ντουτέρτε, ο οποίος συνελήφθη στην πρωτεύουσα των Φιλιππίνων, Μανίλα, τον Μάρτιο του 2025 και εκδόθηκε άμεσα στην Ολλανδία, κρατείται στις εγκαταστάσεις του ΔΠΔ στη Χάγη. Ο 80χρονος υποστηρίζει ότι η σύλληψή του ήταν παράνομη.
Οι εισαγγελείς του ΔΠΔ του έχουν απαγγείλει τρεις κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, ισχυριζόμενοι τη συμμετοχή του σε τουλάχιστον 76 δολοφονίες στο πλαίσιο του “πολέμου κατά των ναρκωτικών”. Σύμφωνα με το έγγραφο της εισαγγελίας, “ο Ντουτέρτε και οι συν-δράστες του μοιράζονταν ένα κοινό σχέδιο ή συμφωνία για την ‘εξουδετέρωση’ φερόμενων εγκληματιών στις Φιλιππίνες… μέσω βίαιων εγκλημάτων, συμπεριλαμβανομένης της δολοφονίας”.
Ο Ντε λα Ρόσα, πρώην αρχηγός της αστυνομίας και υπεύθυνος για την εφαρμογή του αιματηρού πολέμου κατά των ναρκωτικών, είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι αναμενόταν να αντιμετωπίσει πιθανή σύλληψη και βρισκόταν σε απόκρυψη για μήνες. Ο Γκο, ο οποίος επανεξελέγη τον Μάιο με συντριπτική πλειοψηφία, υπήρξε στενός συνεργάτης του Ντουτέρτε τόσο κατά τη διάρκεια της θητείας του ως δημάρχου της Νταβάο Σίτι όσο και ως προέδρου από το 2016 έως το 2022.
Εκπρόσωπος του Ντε λα Ρόσα δήλωσε ότι δεν είχαν δει ακόμη το έγγραφο, ενώ ο Γκο δεν έχει προβεί σε σχόλια. Δεν είναι άμεσα σαφές εάν κάποιος από τους εμπλεκόμενους θα αντιμετωπίσει κατηγορίες στο δικαστήριο.
Σε δήλωσή της στο Facebook, η Κριστίνα Κόντι, δικηγόρος οικογενειών θυμάτων, σημείωσε ότι είναι η πρώτη φορά που το ΔΠΔ δημοσιοποιεί “σημαντικές λεπτομέρειες”. Η εμπλοκή πολλών υψηλόβαθμων αξιωματούχων υπό τον Ντουτέρτε, σύμφωνα με την Κόντι, αποδεικνύει ότι ο “πόλεμος κατά των ναρκωτικών” κατά τη διάρκεια της προεδρίας του “δεν σχεδιάστηκε μόνο για να διασφαλίσει την εφαρμογή του, αλλά για να διασφαλίσει την ατιμωρησία”. Τόνισε επίσης ότι η εμπλοκή των ερευνητικών μονάδων, οι οποίες θα έπρεπε να παρεμβαίνουν καθώς συνέβαιναν οι δολοφονίες, είναι κρίσιμη για το σχέδιο και υπογραμμίζει ότι ο “πόλεμος κατά των ναρκωτικών” ξεκίνησε από τη Νταβάο.
Ο Ντουτέρτε αντιμετωπίζει μια ακρόαση τεσσάρων ημερών για “επιβεβαίωση κατηγοριών” από τις 23 Φεβρουαρίου, όπου οι δικαστές θα αποφασίσουν εάν οι ισχυρισμοί της εισαγγελίας είναι αρκετά ισχυροί για να προχωρήσουν σε δίκη. Οι δικαστές έχουν απορρίψει επιχειρήματα ότι ο 80χρονος, ο οποίος συνελήφθη τον Μάρτιο του περασμένου έτους και μεταφέρθηκε στην Ολλανδία την ίδια ημέρα, δεν ήταν ικανός να σταθεί στο δικαστήριο.
Ο Γκο και ο Ντε λα Ρόσα έχουν κατονομαστεί ως συν-δράστες σε πράξεις που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια των θητειών του Ντουτέρτε ως δημάρχου της Νταβάο και προέδρου. Ο πρώην υπουργός Δικαιοσύνης των Φιλιππίνων, Βιταλιάνο Αγκίρε Β’, ο οποίος υπηρέτησε ως δικηγόρος του Ντουτέρτε σε υποθέσεις που αφορούσαν την αποκαλούμενη “Ομάδα Θανάτου της Νταβάο”, περιλαμβάνεται επίσης στους οκτώ κατηγορούμενους.
Σύμφωνα με την Ρος Τουγκάντε, δικηγόρο εγκεκριμένο από το ΔΠΔ, η συμπερίληψη των ονομάτων πρώην αξιωματούχων του Ντουτέρτε υποδηλώνει ότι “το ΔΠΔ διαθέτει αποδείξεις” που να αποδεικνύουν μια “εγκληματική δομή” στην τέλεση των φερόμενων αδικημάτων.
Η πρώτη από τις τρεις κατηγορίες κατά του Ντουτέρτε αφορά την φερόμενη συμμετοχή του ως συν-δράστης σε 19 δολοφονίες που διαπράχθηκαν μεταξύ 2013 και 2016, όταν ήταν δήμαρχος της Νταβάο Σίτι. Η δεύτερη σχετίζεται με 14 δολοφονίες “Στόχων Υψηλής Αξίας” το 2016 και 2017, όταν ο Ντουτέρτε ήταν πρόεδρος. Η τρίτη κατηγορία καλύπτει 43 δολοφονίες που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων “εκκαθάρισης” υπόπτων για χρήση ναρκωτικών ή διακίνηση, σε ολόκληρες τις Φιλιππίνες μεταξύ 2016 και 2018, σύμφωνα με την εισαγγελία.
Το ΔΠΔ επέτρεψε επίσης την προσθήκη 500 επιπλέον εναγόντων κατά του Ντουτέρτε στη δίκη.
