Μια νέα δικαστική εξέλιξη σηματοδοτεί την υπόθεση της δολοφονίας του Patrice Lumumba, του πρώτου πρωθυπουργού του Κονγκό και εμβληματικής μορφής του αντι-αποικιακού αγώνα. Δικαστήριο στις Βρυξέλλες διέταξε να δικαστεί ένας 93χρονος πρώην Βέλγος διπλωμάτης, ο Etienne Davignon, για τη συμμετοχή του στον φόνο του Lumumba το 1961. Ο Davignon είναι ο μόνος από τους δέκα Βέλγους που αρχικά κατηγορήθηκαν από την οικογένεια του Κονγκολέζου ηγέτη, ο οποίος είναι ακόμα εν ζωή.
Ο Patrice Lumumba, που έγινε πρωθυπουργός της χώρας – σήμερα γνωστή ως Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό – με την ανεξαρτησία της από το Βέλγιο στις 24 Ιουνίου 1960, ανατράπηκε από την εξουσία τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Λίγους μήνες αργότερα, στις 16 Ιανουαρίου 1961, δολοφονήθηκε από μια βελγο-υποστηριζόμενη αποσχιστική ομάδα. Η οικογένεια του Lumumba έχει αναλάβει δράση, με την εγγονή του, Yema Lumumba, να δηλώνει ότι η απόφαση του δικαστηρίου αποτελεί «ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», ενώ ο δικηγόρος της οικογένειας, Christophe Marchand, την χαρακτήρισε «γιγαντιαία νίκη», τονίζοντας τη δυσκολία μιας χώρας να ερευνήσει τα δικά της αποικιακά εγκλήματα.
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος, καθώς το 2002, μια κοινοβουλευτική έρευνα είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το Βέλγιο έφερε «ηθική ευθύνη» για τον θάνατο του Lumumba. Ο Davignon, ο οποίος κατηγορείται για εγκλήματα πολέμου, φέρεται να συμμετείχε στην παράνομη κράτηση ή μεταφορά του Lumumba, καθώς και στην στέρησή του από το δικαίωμα σε αμερόληπτη δίκη. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, ο Davignon υπέβαλε τον Lumumba σε «ταπεινωτική και εξευτελιστική μεταχείριση».
Αν η δίκη προχωρήσει, ο Davignon θα είναι ο πρώτος Βέλγος αξιωματούχος που θα αντιμετωπίσει τη δικαιοσύνη εδώ και 65 χρόνια, από τη δολοφονία του πρωθυπουργού, του οποίου το σώμα διαλύθηκε σε οξύ. Ο Lumumba, σε ηλικία μόλις 35 ετών, εκτελέστηκε στην περιοχή Κατάνγκα, με τη στήριξη βελγο-υποστηριζόμενων μισθοφόρων. Τα μοναδικά γνωστά απομεινάρια του, ένα δόντι με χρυσή επένδυση, επιστράφηκαν στις αρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό το 2022, με τον τότε Βέλγο πρωθυπουργό Alexander De Croo να επαναλαμβάνει τις «απολογίες» της βελγικής κυβέρνησης.
