Στη σκιά της στρατιωτικής πίεσης, οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στην πρωτεύουσα της Ομάν, Μουσκάτ, ολοκληρώθηκαν χωρίς να σημειωθεί κάποια ουσιαστική πρόοδος. Ωστόσο, η επανεκκίνηση του διπλωματικού διαλόγου, μετά από έναν χρόνο σιωπής και κλιμάκωσης, αναπτερώνει ελπίδες, ενώ παράλληλα εγείρει νέους προβληματισμούς για το χρονικό διάστημα που απομένει πριν από μια πιθανή νέα κρίση.
Οι συνομιλίες, που διεξήχθησαν στις 6 Φεβρουαρίου 2026, σηματοδότησαν την πρώτη υψηλού επιπέδου διπλωματική επαφή μεταξύ των δύο χωρών από τις συντονισμένες επιθέσεις σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο του 2025. Παρόλο που και οι δύο πλευρές επανέλαβαν τις πάγιες θέσεις τους – το Ιράν επέμενε αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα, ενώ οι ΗΠΑ επιθυμούσαν ένα ευρύτερο πλαίσιο που θα περιλάμβανε βαλλιστικούς πυραύλους, περιφερειακές ομάδες και ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων – η συμφωνία για επανέναρξη των διαλόγων σε σύντομο χρονικό διάστημα κρίνεται ως σημαντική.
Η παρουσία του Ναυάρχου Brad Cooper, διοικητή της US Central Command, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μαζί με τον Ειδικό Απεσταλμένο Steve Witkoff και τον Jared Kushner, έστειλε ένα σαφές μήνυμα: η διπλωματία διεξάγεται υπό το φάσμα της στρατιωτικής ισχύος. Το γεγονός αυτό, όπως δήλωσε ιρανική διπλωματική πηγή, “ενέπλεξε” τις συνομιλίες, ενώ άλλες προειδοποίησαν ότι “διαπραγματεύσεις υπό απειλή” ενδέχεται να επιφέρουν στρατηγικό κόστος. Η Ουάσινγκτον, από την πλευρά της, είδε αυτή την κίνηση ως μοχλό πίεσης, με τον Πρόεδρο Trump να δηλώνει ότι το Ιράν επιθυμεί “πολύ” μια συμφωνία, αλλιώς θα αντιμετωπίσει “πολύ αυστηρές συνέπειες”.
Η αμοιβαία δυσπιστία, που πηγάζει από την απόσυρση των ΗΠΑ από τη συμφωνία JCPOA το 2018 και τις επακόλουθες παραβιάσεις του Ιράν, αποτελεί το κύριο εμπόδιο. Η απόφαση της Ουάσινγκτον να επιβάλει νέες κυρώσεις κατά 14 πλοίων της “σκιάς” που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο, αμέσως μετά τις συνομιλίες, επιβεβαίωσε τους φόβους της Τεχεράνης για μια παράλληλη στρατηγική πίεσης και διαπραγμάτευσης.
Σε ουσιαστικό επίπεδο, το Ιράν φέρεται να απέρριψε την αμερικανική απαίτηση για “μηδενικό εμπλουτισμό”, ενώ συζητήθηκε η αραίωση του υπάρχοντος πυρηνικού υλικού, μια πιο τεχνική προσέγγιση. Παράλληλα, η Αίγυπτος, η Τουρκία και το Κατάρ πρότειναν στο Ιράν ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει παύση του εμπλουτισμού για τρία χρόνια, μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου και δέσμευση για μη χρήση βαλλιστικών πυραύλων, προτάσεις που η Τεχεράνη φέρεται να απέρριψε.
Το πιο σημαντικό, ίσως, ήταν η άμεση επαφή μεταξύ των αντιπροσωπειών, σπάζοντας την προηγούμενη αυστηρή τήρηση της επικοινωνίας μέσω Ομάνιων μεσαζόντων. Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ομάν, Badr al-Busaidi, περιέγραψε τις συνομιλίες ως στοχεύουσες στη δημιουργία “κατάλληλων συνθηκών για την επανέναρξη των διπλωματικών και τεχνικών διαπραγματεύσεων”.
Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν την πορεία των εξελίξεων. Το εύρος των θεμάτων που θα συζητηθούν, η στάση του Ιράν σχετικά με τον εμπλουτισμό, η στρατιωτική παρουσία στην Αραβική Θάλασσα, ο ρυθμός των κυρώσεων και η υποστήριξη των περιφερειακών διαύλων επικοινωνίας θα καθορίσουν εάν η διπλωματία θα οδηγήσει σε ουσία ή απλώς θα αναβάλει μια επικείμενη σύγκρουση. Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με την απουσία πολέμου να μην ισοδυναμεί με την ύπαρξη συμφωνίας, και το ενδεχόμενο παρεξηγήσεων να παραμένει υψηλό.
