Ο Χαλέντ Μεσαάλ, επικεφαλής του Χαμάς στο εξωτερικό, δήλωσε ότι η οργάνωση προσπαθεί να “πείσει” την αμερικανική κυβέρνηση για τη δική της “οραματική” προσέγγιση στον χειρισμό των όπλων και του στρατιωτικού οπλοστασίου της, ένα θέμα που παραμένει μείζον εμπόδιο στη δεύτερη φάση της διετούς εκεχειρίας, την οποία το Ισραήλ έχει παραβιάσει συνεχώς.
Μιλώντας στην αραβική εκπομπή “Mawazin” του Al Jazeera, ο Μεσαάλ ανέφερε ότι το Χαμάς στοχεύει στη “δημιουργία μιας κατάστασης με εγγυήσεις ότι ο πόλεμος δεν θα επιστρέψει μεταξύ της Γάζας και της ισραηλινής κατοχής”, αντιμετωπίζοντας ζητήματα όπως “πώς αυτό το όπλο μπορεί να αποθηκευτεί, να φυλαχθεί, να μην χρησιμοποιηθεί και να μην εκτεθεί”.
Περιέγραψε ιδέες για τη διατήρηση της εύθραυστης ανακωχής, καθώς η πρώτη φάση, που περιελάμβανε ανταλλαγή αιχμαλωτισθέντων, πλησιάζει στο τέλος της. Το Ισραήλ δεν τήρησε το μέρος της συμφωνίας, επιτρέποντας την ελεύθερη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας στον πολιορκημένο θύλακα, μια παραβίαση που εντείνεται από τον “γενοκτονικό πόλεμο” κατά της Γάζας, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι υποφέρουν υπό αυτοσχέδια καταλύματα λόγω της καταιγίδας Byron.
Η πιο αμφιλεγόμενη δεύτερη φάση θα αφορά την ισραηλινή αποχώρηση, τον αφοπλισμό των Παλαιστινίων και την επίσημη λήξη του πολέμου. Ο Μεσαάλ επεσήμανε ότι οι διαμεσολαβητές βρίσκονται σε διάλογο με τις ΗΠΑ σχετικά με την προσέγγιση του Χαμάς στον αφοπλισμό, αλλά προειδοποίησε ότι η παράδοση των όπλων ισοδυναμεί με “αφαίρεση της ψυχής” της οργάνωσης.
Ο Μεσαάλ πρότεινε ότι η μετάβαση στη δεύτερη φάση και η υιοθέτηση του σχεδίου αφοπλισμού του Χαμάς είναι εφικτή, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι ΗΠΑ θα υιοθετήσουν μια πραγματιστική προσέγγιση και θα διασφαλίσουν ότι το Ισραήλ θα τηρήσει τη συμφωνία. Πρόσθεσε ότι η Γάζα είναι αυτή που αντιμετωπίζει απειλή από το Ισραήλ, και “όχι από τη Γάζα, της οποίας τον αφοπλισμό απαιτούν”.
Το Χαμάς ιδρύθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 κατά την Πρώτη Ιντιφάντα. Η ένοπλη πτέρυγές του, οι Ταξιαρχίες Κασάμ, σχηματίστηκε λίγο αργότερα και αποτελεί κεντρικό στοιχείο της ταυτότητας της ομάδας, πολεμώντας τις ισραηλινές δυνάμεις από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ενώ η πολιτική του πτέρυγα κυβερνά τη Γάζα από το 2006.
Ένα βασικό στοιχείο του ειρηνευτικού σχεδίου του Trump, που συμφωνήθηκε στις αρχές Οκτωβρίου, ζητά από το Χαμάς και άλλες παλαιστινιακές ένοπλες ομάδες να παραδώσουν τα όπλα τους σε μια διεθνή ειρηνευτική δύναμη, τερματίζοντας σχεδόν δύο δεκαετίες διακυβέρνησης της οργάνωσης στη Γάζα. Ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν περιγράψει αυτό ως κρίσιμο πολεμικό στόχο, προειδοποιώντας ότι η αποτυχία επίτευξής του θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατάρρευση της εκεχειρίας.
Παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ έχει παραβιάσει τη συμφωνία πάνω από 700 φορές, σκοτώνοντας 377 άτομα, αυτή σε μεγάλο βαθμό έχει διατηρηθεί, με το Ισραήλ να κατέχει ακόμα πάνω από το ήμισυ της κατεστραμμένης Λωρίδας της Γάζας. Κατά τη διάρκεια του “γενοκτονικού πολέμου” του Ισραήλ, περισσότεροι από 70.000 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί και πάνω από 170.000 έχουν τραυματιστεί, σύμφωνα με στοιχεία αξιωματούχων υγείας της Γάζας.
Μόνο ένας αιχμάλωτος που απήχθη κατά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 παραμένει στη Γάζα, ενώ εκατοντάδες Παλαιστίνιοι κρατούμενοι, συμπεριλαμβανομένων των λειψάνων ορισμένων που πέθαναν στην ισραηλινή κράτηση, έχουν επιστραφεί. Πολλοί από τους επαναπατριζόμενους, συμπεριλαμβανομένων των νεκρών, έχουν δείξει σημάδια βασανιστηρίων, ακρωτηριασμού και εκτέλεσης, σύμφωνα με αξιωματούχους της Γάζας.
Οι διαμεσολαβητές έχουν τονίσει την ανάγκη για συντονισμένη προσπάθεια, καθώς η εκεχειρία εισέρχεται σε αυτό που ο Πρωθυπουργός του Κατάρ, Σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ Αλ Θάνι, χαρακτήρισε “κρίσιμη στιγμή”. Ένας αξιωματούχος των ΗΠΑ επιβεβαίωσε στο Al Jazeera ότι εντατικές διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη για τη μετάβαση στη δεύτερη φάση, ενώ ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε ότι η πρώτη φάση πλησιάζει στην ολοκλήρωση.
Η τελευταία εκεχειρία που διαμεσολαβήθηκε από τον Trump νωρίτερα φέτος κατέρρευσε στο τέλος της πρώτης φάσης, αφού το Ισραήλ παραβίασε απότομα τη συμφωνία και επανέλαβε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα, σκοτώνοντας 400 άτομα την πρώτη ημέρα.
Στο Doha Forum το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν προειδοποίησε για υπομονή στον αφοπλισμό του Χαμάς, λέγοντας ότι δεν θα συμβεί άμεσα και τονίζοντας ότι “πρέπει να προχωρήσουμε με τη σωστή σειρά και να παραμείνουμε ρεαλιστές”. Η Τουρκία έχει εκφράσει ενδιαφέρον να συμμετάσχει σε μια διεθνή δύναμη σταθεροποίησης (ISF) για να διευκολύνει την ισραηλινή αποχώρηση από τη Γάζα και να βοηθήσει στη διατήρηση της ειρήνης μεταξύ του Ισραήλ και των παλαιστινιακών ένοπλων ομάδων. Το Ισραήλ έχει απορρίψει οποιαδήποτε συμμετοχή της Άγκυρας.
Ο Μεσαάλ δήλωσε ότι το Χαμάς δεν αντιτίθεται στην παρουσία διεθνών ειρηνευτών, όπως οι δυνάμεις UNIFIL στον Λίβανο, παρά την κριτική του για την έγκριση του σχεδίου Trump από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, και εξέφρασε την πεποίθηση ότι η δύναμη θα μπορούσε να αποτρέψει “στρατιωτική κλιμάκωση κατά του Ισραήλ από το εσωτερικό της Γάζας”.
Ο Μεσαάλ μοιράστηκε επίσης το όραμά του για τη μελλοντική διακυβέρνηση της Γάζας, επαναλαμβάνοντας ότι το Χαμάς θα παραδώσει τον έλεγχο σε τεχνοκράτες, τονίζοντας παράλληλα ότι “θέλουμε ο Παλαιστίνιος να κυβερνά τον Παλαιστίνιο, και να αποφασίζει ο ίδιος ποιος τον κυβερνά”. Επέκρινε το λεγόμενο “διοικητικό συμβούλιο ειρήνης” του Trump, ένα σώμα που ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ελπίζει να επιβλέπει τη διακυβέρνηση της περιοχής, λέγοντας ότι ήταν γεμάτο κινδύνους και θα ισοδυναμούσε με “μια μορφή κηδεμονίας” επί της περιοχής.
Ο Μεσαάλ δήλωσε στο Al Jazeera ότι οι συνομιλίες στην Αίγυπτο είχαν φέρει σε επαφή διάφορες παλαιστινιακές φατρίες για τη δημιουργία μιας αντιπροσωπευτικής ομάδας για τη Γάζα, με οκτώ μέλη να έχουν επιλεγεί, αλλά πρόσθεσε ότι η διαδικασία “παρεμποδίζεται από το Ισραήλ”.
