Η Δικαιοσύνη του Παναμά χτύπησε την κινεζική εταιρεία που διαχειρίζεται λιμάνια στην περίφημη διώρυγα. Το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας έκρινε αντισυνταγματικές τις συμβάσεις με την Hong Kong-based CK Hutchison, η οποία λειτουργεί κρίσιμες λιμενικές εγκαταστάσεις. Η απόφαση, που ανακοινώθηκε αργά την Πέμπτη, λαμβάνει χώρα ένα χρόνο αφότου ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump απείλησε να αναλάβει τον έλεγχο της στρατηγικής διώρυγας, επικαλούμενος κινεζικό έλεγχο και κίνδυνο για την ασφάλεια.
Το δικαστήριο έκρινε ότι οι νόμοι και οι πράξεις που στήριξαν τις συμβάσεις παραχώρησης μεταξύ του κράτους και της Panama Ports Company (PPC) για την ανάπτυξη, κατασκευή, λειτουργία και διαχείριση των δύο τερματικών σταθμών λιμένων παραβιάζουν το σύνταγμα της χώρας. Η θυγατρική της CK Hutchison κατέχει τις συμβάσεις, που της επιτρέπουν να λειτουργεί τα container ports του Balboa στην πλευρά του Ειρηνικού της διώρυγας του Παναμά και του Cristobal στην πλευρά του Ατλαντικού, από τη δεκαετία του 1990. Η συμφωνία ανανεώθηκε αυτόματα το 2021, παραχωρώντας στην PPC άδεια για άλλα 25 χρόνια.
Ωστόσο, με την επιστροφή του Trump στον Λευκό Οίκο στις αρχές του 2025, ο πρόεδρος πίεσε άμεσα τον Παναμά να περιορίσει την κινεζική επιρροή και να ενισχύσει τον αμερικανικό έλεγχο της στρατηγικής διώρυγας, την οποία οι ΗΠΑ κατασκεύασαν αλλά παρέδωσαν στον Παναμά το 1999. Η διώρυγα διακινεί περίπου το 5% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου. Η προσφυγή για την ακύρωση των συμβάσεων της PPC κατατέθηκε στο δικαστήριο του Παναμά πέρυσι, βασιζόμενη σε ισχυρισμούς ότι οι συμβάσεις βασίστηκαν σε αντισυνταγματικούς νόμους και ότι η εταιρεία από το Χονγκ Κονγκ δεν κατέβαλλε τους οφειλόμενους φόρους.
Επιπλέον, διεξήχθη έλεγχος στην εταιρεία, ο οποίος εντόπισε λογιστικά λάθη και άλλες παρατυπίες, που φέρεται να έχουν κοστίσει στον Παναμά περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια από την επέκταση της παραχώρησης, και εκτιμώμενα 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια κατά τη διάρκεια της αρχικής 25ετούς σύμβασης. Η απόφαση αυτή ενδέχεται να αναγκάσει τον Παναμά να αναδιαρθρώσει το νομικό πλαίσιο για τη σύναψη συμβάσεων λειτουργίας λιμένων και ενδεχομένως να απαιτήσει νέους διαγωνισμούς για τη λειτουργία των τερματικών σταθμών.
Η PPC έχει αρνηθεί όλους τους ισχυρισμούς και απέρριψε αμέσως την απόφαση του δικαστηρίου. “Η νέα απόφαση… στερείται νομικής βάσης και θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο την PPC και τη σύμβασή της, αλλά και την ευημερία και τη σταθερότητα χιλιάδων οικογενειών Παναμέζων που εξαρτώνται άμεσα και έμμεσα από τη δραστηριότητα των λιμένων”, δήλωσε η εταιρεία. Μετά την απειλή του Trump πέρυσι για ανάληψη ελέγχου της διώρυγας, η CK Hutchison ανακοίνωσε μια προτεινόμενη πώληση δεκάδων λιμένων παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των τερματικών του Παναμά, σε κοινοπραξία υπό την ηγεσία της αμερικανικής επενδυτικής εταιρείας BlackRock, με συμφωνία αξίας σχεδόν 23 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ωστόσο, η συμφωνία φάνηκε να καθυστερεί λόγω αντιρρήσεων από την κινεζική κυβέρνηση. Η δυναμική προσέγγιση του Trump στον Παναμά έχει επαναληφθεί όσον αφορά αρκετές άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Βενεζουέλας και της Γροιλανδίας. Έχουν εκδοθεί απειλές οικονομικής και στρατιωτικής δράσης, και η κυβέρνηση Trump έχει δηλώσει ανοιχτά ότι απαιτεί ηγεμονία επί της Αμερικής.
