Γράφοντας από το νοσοκομείο αλ-Σίφα στη Γάζα, όπου λαμβάνει θεραπεία για νεφρική νόσο, η Σαέντα Χαμντόνα περιγράφει την απελπιστική κατάσταση χιλιάδων ασθενών που περιμένουν να εκκενωθούν από την περιοχή. Η Χαμντόνα, όπως πολλοί άλλοι Παλαιστίνιοι, βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα σε ένα κατεστραμμένο σύστημα υγείας και τα αυστηρά ελεγχόμενα σύνορα.
«Δεν ξέρω αν αυτό που λαμβάνω μπορεί να χαρακτηριστεί «θεραπεία» ή αν είναι απλώς μια προσπάθεια αναβολής του αναπόφευκτου», αναφέρει η συγγραφέας. Λόγω της οξείας έλλειψης φαρμάκων και εξοπλισμού στη Γάζα, οι γιατροί βασίζονται περισσότερο σε ό,τι είναι διαθέσιμο παρά σε ό,τι είναι ιατρικά απαραίτητο. Η Χαμντόνα είναι ένα τέτοιο παράδειγμα, καθώς τα απαραίτητα φάρμακα και κάποιες από τις εξετάσεις που χρειάζεται δεν είναι διαθέσιμα.
Ο γιατρός της την ενημέρωσε ότι η κατάστασή της έχει επιδεινωθεί και ότι χρειάζεται επειγόντως να εκκενωθεί από τη Γάζα. Έτσι, θα μπει στη λίστα των 22.000 Παλαιστινίων που «μαραζώνουν» εν αναμονή της εξόδου τους για επείγουσα ιατρική περίθαλψη στο εξωτερικό.
Η ζωή ήταν δύσκολη και πριν τον πόλεμο, αλλά τουλάχιστον υπήρχε ένα αξιόπιστο σύστημα υγείας. Όταν τα φάρμακα και οι εξετάσεις δεν ήταν διαθέσιμα στη Γάζα, μπορούσε να μεταβεί στη Δυτική Όχθη για θεραπεία. Το 2023, νοσηλεύτηκε σε νοσοκομείο στην αλ-Χαλίλ (Χεβρώνα) με κάλυψη από το Παλαιστινιακό Υπουργείο Υγείας. Επέστρεψε στη Γάζα λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.
Τα επόμενα δύο χρόνια, η λήψη οποιασδήποτε μορφής επαρκούς ιατρικής περίθαλψης για την πάθησή της έγινε αδύνατη. Το σώμα της, όπως και αυτά πολλών άλλων χρονίως πασχόντων Παλαιστινίων, έγινε ένα πεδίο μάχης.
Οι συνεχείς βομβαρδισμοί της Γάζας από το Ισραήλ κατέστρεψαν νοσοκομείο μετά το νοσοκομείο. Επιδρομές, πυρπολήσεις, καταστροφή εξοπλισμού, δολοφονίες ή εξαφανίσεις γιατρών και νοσηλευτών, και εκδίωξη κρίσιμα ασθενών στους δρόμους, αποτελούν καθημερινότητα.
Στην αρχή του πολέμου, το τμήμα νεφρολογίας στο νοσοκομείο αλ-Σίφα, όπου λάμβανε θεραπεία για χρόνια, υπέστη σοβαρές ζημιές. Οι υγειονομικές αρχές προσπάθησαν να το αποκαταστήσουν, αλλά βομβαρδίστηκε ξανά πολλαπλές φορές. Σήμερα, λειτουργεί οριακά και του λείπει μεγάλο μέρος του εξοπλισμού του.
Τον Μάιο του 2024, το Ισραήλ κατέλαβε το πέρασμα της Ράφα μεταξύ Γάζας και Αιγύπτου και το έκλεισε. Απαραίτητα φάρμακα, συμπεριλαμβανομένων παυσίπονων και αντιβιοτικών, εξαφανίστηκαν.
Τα φάρμακα που χρειάζεται η Χαμντόνα – δισκία μεθυλντόπα και αμλοδιπίνη, τα οποία πρέπει να λαμβάνει δύο φορές την ημέρα – δεν βρίσκονται πουθενά. Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός βομβάρδισε εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού και αγωγούς, διακόπτοντας την παροχή καθαρού νερού, με αποτέλεσμα η κατάστασή της να επιδεινωθεί περαιτέρω.
Αυτή η κατάρρευση ήταν επίπονη και αργή για εκείνη. Καθώς σταμάτησε να κάνει τις τακτικές της εξετάσεις και τα συνταγογραφούμενα φάρμακά της τελείωσαν, το σώμα της άρχισε να δίνει προειδοποιητικά σήματα, χωρίς όμως κανείς να έχει τα μέσα να ανταποκριθεί.
Άρχισε να υποφέρει από σοβαρά οιδήματα σε όλο της το σώμα, αισθανόταν συνεχώς αδυναμία κίνησης και βίωνε ακραία κόπωση. Η υγεία της επιδεινώθηκε δραστικά, χάνοντας 24 κιλά λόγω εξάντλησης και πείνας. Η τρέχουσα κατάσταση πλήρους κατάρρευσης της υγείας της είναι άμεσο αποτέλεσμα ενός συστήματος υγείας που κατεστράφη σκοπίμως και του απαγορεύτηκε η ευκαιρία να προσφέρει επαρκή περίθαλψη στους ασθενείς του.
«Η ασθένεια δεν περιμένει το τέλος των εχθροπραξιών. Τα νεφρά δεν κατανοούν την πολιτική του ανοίγματος και κλεισίματος των συνόρων. Ένα ανθρώπινο σώμα δεν μπορεί να επιβιώσει με μολυσμένο νερό και ένα κομμάτι ψωμί», τονίζει.
Όταν έμαθε ότι το πέρασμα της Ράφα άνοιξε την προηγούμενη εβδομάδα, ένιωσε μια αχτίδα ελπίδας. Στη συνέχεια, έμαθε ότι ένας συγγενής της, ο οποίος δεν ήταν άρρωστος, κατάφερε να φύγει από το πέρασμα απλώς επειδή είχε «διασυνδέσεις». Μόλις πέντε κρίσιμα ασθενείς επιτράπηκαν να φύγουν την πρώτη ημέρα του ανοίγματος. Η παροδική της ελπίδα έδωσε γρήγορα τη θέση της σε έντονη απελπισία.
«Αυτή είναι η διπλή σκληρότητα που αντιμετωπίζουν οι άρρωστοι Παλαιστίνιοι: μας αρνούνται την πρόσβαση σε επαρκή ιατρική περίθαλψη στη Γάζα επειδή τα νοσοκομεία καταστράφηκαν και στη συνέχεια μας λένε ότι οι διασυνδέσεις – και όχι η ιατρική αναγκαιότητα – καθορίζουν αν μπορούμε να ζητήσουμε περίθαλψη στο εξωτερικό, αν θα ζήσουμε ή θα πεθάνουμε», δηλώνει.
Η Χαμντόνα δεν έχει επαφές με διεθνείς οργανώσεις ή τοπικές αρχές. Είναι απλώς μια ασθενής, της οποίας το σώμα σταδιακά καταρρέει. Δεν γνωρίζει αν θα καταφέρει να φύγει έγκαιρα, καθώς ο χρόνος είναι πάντα προαπαιτούμενο για την ελπίδα, και ο χρόνος δεν είναι με το μέρος της.
Ο γιος της, Ζακάρια, είναι αυτό που την κρατάει ζωντανή. Γέννησε τον γιο της μετά από μια μακρά και δύσκολη ιατρική πορεία, γνωρίζοντας ότι δεν θα μπορέσει ποτέ να κάνει άλλο παιδί, διότι αυτό θα της κόστιζε την υγεία της.
Στη Γάζα, το ανθρώπινο σώμα δεν είναι πλέον φορέας ζωής και ονείρων, αλλά ένα ημερολόγιο επιβίωσης. Οι γιατροί δεν είναι πλέον ιατρικοί επαγγελματίες, αλλά πολεμιστές που μάχονται με γυμνά χέρια. Τα νοσοκομεία δεν είναι πλέον χώροι θεραπείας, αλλά οι τελικές γραμμές άμυνας.
Σε αυτόν τον τόπο απελπισίας και αγωνιώδους αβεβαιότητας, η Χαμντόνα προσκολλάται στην παροδική ελπίδα ότι ο κόσμος θα ακούσει την κραυγή τους για βοήθεια.
