Στην πολιορκημένη Λωρίδα της Γάζας, οι ιστορικές αγορές, οι οποίες για αιώνες αποτελούσαν το ζωογόνο κέντρο της ζωής και του εμπορίου, βρίσκονται τώρα στο έλεος των ερειπίων. Η Αγορά Σιτηρών στην πόλη Χαν Γιούνις, ένα εμβληματικό μνημείο που χρονολογείται από τον 14ο αιώνα, έχει μετατραπεί σε ένα σκηνικό σπασμένων ανοιγμάτων και σιωπής, εξαιτίας του πολέμου που έχει εξαπολύσει το Ισραήλ.
Η Αγορά Σιτηρών, μαζί με το κοντινό Κάστρο Μπαρκούκ που χρονολογείται από το 1387, αποτελούσε για γενιές τη βασική εμπορική αρτηρία της Χαν Γιούνις. Η μυρωδιά των μπαχαρικών και των αποξηραμένων βοτάνων γέμιζε τον αέρα, σηματοδοτώντας την είσοδο σε έναν από τους πιο ζωντανούς εμπορικούς χώρους της πόλης. Ωστόσο, ο πόλεμος έχει αφήσει πίσω του μόνο συντρίμμια.
Ο Ναέντ Μπαρμπάχ, ένας 60χρονος έμπορος ειδών διατροφής, περιγράφει με πόνο την κατάσταση: “Έχω περάσει δεκαετίες εδώ, βλέποντας ανθρώπους να δίνουν ζωή σε αυτόν τον τόπο. Τώρα είναι άδειο. Θα έπρεπε να μην υπάρχει ούτε χώρος για να περπατήσει κανείς λόγω της κίνησης για το Μπαϊράμ.” Το Κάστρο Μπαρκούκ, σύμβολο της ιστορίας της πόλης, έχει υποστεί σοβαρές ζημιές, καθιστώντας την παρουσία του ιστορικού παρελθόντος απλώς μια θλιβερή ανάμνηση.
Η Αγορά Σιτηρών, άλλοτε οικονομική καρδιά της Χαν Γιούνις, υπήρξε ένα από τα πρώτα θύματα των ισραηλινών επιθέσεων, αφήνοντας την αναγνωρίσιμη μορφή της καλυμμένη από την καταστροφή. “Η κατοχή σκότωσε πολλούς φίλους μας που δούλευαν εδώ,” λέει ο Μπαρμπάχ. “Αυτοί που επιβίωσαν, οικονομικά έχουν καταρρεύσει. Γι’ αυτό βλέπετε τα περισσότερα μαγαζιά κλειστά.”
Η απειλή της “κίτρινης γραμμής”, μιας ζώνης οριοθέτησης από την οποία οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν αποσυρθεί, αλλά παραμένει επικίνδυνη, βρίσκεται μόλις λίγα μέτρα μακριά. Η γραμμή αυτή έχει δραματικά αλλάξει τη γεωγραφία της Χαν Γιούνις, μετατρέποντας την άλλοτε κεντρική εμπορική περιοχή σε μια ζώνη δισταγμού και αποφυγής.
Η Αγορά Σιτηρών, με ρίζες που φτάνουν στον 14ο αιώνα, χτίστηκε αρχικά ως επέκταση του Κάστρου Μπαρκούκ, λειτουργώντας ως πανδοχείο για τους εμπόρους. Εξελίχθηκε σε ένα κεντρικό εμπορικό κέντρο, διατηρώντας παράλληλα τον ιστορικό της χαρακτήρα. Σήμερα, περισσότεροι από 200 αρχαιολογικοί χώροι στη Λωρίδα της Γάζας έχουν υποστεί ζημιές από τις ισραηλινές δυνάμεις, σύμφωνα με το Υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Γάζας.
Η Ομ Σαέντ αλ-Φαρά, κάτοικος της περιοχής, εκφράζει την απογοήτευσή της: “Η αγορά είναι θλιβερή τώρα. Υπήρχαν πολλά πάγκαλα εδώ και πολλές επιλογές για τους ανθρώπους. Αυτές τις μέρες γίνονταν οι προετοιμασίες για το Μπαϊράμ, αλλά τώρα η αγορά είναι μακάβρια, τα πάγκαλα άδεια και η οικεία ζωντάνια της έχει χαθεί.”
Ο δήμαρχος της Χαν Γιούνις, Αλάα ελ-Ντιν αλ-Μπάτα, τονίζει τη σημασία της αγοράς ως “οικονομικής ζωτικής σημασίας γραμμής” και “ζωτικής σημασίας γραμμής για τους ανθρώπους”, αλλά η καταστροφή που προκάλεσε η κατοχή έχει πλήξει τόσο την ιστορία όσο και την επιβίωση του λαού.
Ο Μοχάμεντ Αμπντούλ Γκαφούρ, 57 ετών, ράφτης, συνεχίζει να δουλεύει στο μικρό του μαγαζί, παρά τις δυσκολίες. Έχασε πατέρα, αδέλφια και πάνω από 30 συγγενείς σε μια ισραηλινή επίθεση στις 7 Δεκεμβρίου 2023. Παρά τις 12 εκτοπίσεις, επέστρεψε για να καθαρίσει και να ανοίξει το μαγαζί του, ενθαρρύνοντας κάποιους κατοίκους να κάνουν το ίδιο. “Οι άνθρωποι χρειάζονται στέγη, νερό και βασικές υπηρεσίες πριν επιστρέψουν περισσότερες οικογένειες,” δηλώνει.
Ο Μοχάμεντ Σαχουάν, ένας από τους λίγους κατοίκους που έχουν επιστρέψει, εκφράζει την ανακούφισή του που βρίσκει το μαγαζί ανοιχτό, ώστε να αγοράσει τα υλικά για τα παραδοσιακά μπισκότα του Μπαϊράμ, μια παράδοση που σταμάτησε μετά τον θάνατο του 17χρονου γιου του, Σαλάμα, από ισραηλινή επίθεση.
Η αποκατάσταση της ιστορικής αγοράς απαιτεί μια μεγάλης κλίμακας προσπάθεια ανακατασκευής. Ωστόσο, ο δήμαρχος Αλ-Μπάτα επισημαίνει ότι “πεντέμισι μήνες μετά την έναρξη της ανακωχής, ούτε μια σακούλα τσιμέντου δεν έχει μπει στη Γάζα.” Η ανακατασκευή παραμένει αδύνατη υπό τις τρέχουσες συνθήκες, με τους περιορισμούς και τις παραβιάσεις να εμποδίζουν την αποκατάσταση της ιστορικής ταυτότητας και την αναβίωση της ζωής.
