Το αεροδρόμιο Shannon της Ιρλανδίας, που ιστορικά αποτελεί κόμβο διέλευσης για τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, βρίσκεται ξανά στο προσκήνιο, αυτή τη φορά υπό το πρίσμα της σύγκρουσης Ισραήλ-Παλαιστίνης. Ακτιβιστές και διεθνείς παρατηρητές ασκούν έντονη κριτική στην ιρλανδική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η χώρα επιτρέπει τη διαμετακόμιση όπλων προς το Ισραήλ μέσω του αεροδρομίου, θέτοντας σε κίνδυνο την παραδοσιακή της στρατιωτική ουδετερότητα.
Πρόσφατες ενέργειες, όπως η εισβολή ακτιβιστών της οργάνωσης “Palestine Action Eire” στον διάδρομο απογείωσης και προσγείωσης του αεροδρομίου Shannon, σηματοδοτούν την αυξανόμενη δυσαρέσκεια. Οι ακτιβιστές αυτοί, που ψέκασαν με πράσινη μπογιά ένα αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος, διαμαρτύρονται για ό,τι θεωρούν ως συνενοχή της Ιρλανδίας στις ενέργειες του Ισραήλ κατά των Παλαιστινίων στη Γάζα, με το Ισραήλ να έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 69.000 Παλαιστίνιους.
Σύμφωνα με στοιχεία από το “Shannonwarport”, τουλάχιστον 1.300 αμερικανικά στρατιωτικά και στρατιωτικά συμβεβλημένα πολιτικά αεροσκάφη έχουν διέλθει από την περιοχή των 60 χιλιομέτρων γύρω από το Shannon από τον Ιανουάριο του 2024, με τουλάχιστον 45 από αυτά να ταξιδεύουν προς ή από το Ισραήλ. Ο ακτιβιστής Conan Kavanagh δήλωσε στην Al Jazeera: “Πήρα μέρος στην ενέργεια από μια γενική απογοήτευση με την ιρλανδική διοίκηση και κοινωνία. Για μια χώρα που καυχιέται για μια κοινή ιστορία αποικισμού και αντίστασης, νομίζω ότι είμαστε απίστευτα περιορισμένοι στον τρόπο που εκφράζουμε την υποστήριξή μας προς τον παλαιστινιακό λαό.”
Η Aine Ni Threinir, άλλη ακτιβίστρια, τόνισε ότι η διαμαρτυρία κατά της χρήσης του αεροδρομίου από τον αμερικανικό στρατό “θα έπρεπε να είναι κάτι γύρω από το οποίο όλοι θα έπρεπε να κινητοποιηθούμε έντονα.” Παραδέχτηκε, ωστόσο, ότι “δεν έχει συμβεί” και ότι οι ακτιβιστές αντιμετωπίζουν νομικές συνέπειες.
Ενώ η Ιρλανδία έχει αναγνωρίσει επίσημα το κράτος της Παλαιστίνης τον Μάιο του 2024 και έχει υποστηρίξει τη Νότια Αφρική στη δίκη κατά του Ισραήλ για γενοκτονία στο Διεθνές Δικαστήριο, κριτικοί επισημαίνουν ότι υπάρχουν περιθώρια για ουσιαστικότερες πολιτικές παρεμβάσεις, όπως η διαχείριση του εναέριου χώρου της.
Εκθέσεις, όπως αυτή της Francesca Albanese, ειδικής εισηγήτριας του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, έχουν κατατάξει την Ιρλανδία μεταξύ των χωρών που επέτρεψαν διαμετακομίσεις όπλων, υποδεικνύοντας “πρόθεση διευκόλυνσης ισραηλινών εγκλημάτων”. Το 2024, το Υπουργείο Μεταφορών ενέκρινε 1.354 αιτήσεις για πολιτικά αεροσκάφη ή αεροσκάφη ιρλανδικής νηολόγησης να μεταφέρουν στρατιωτικά όπλα ή πυρομαχικά μέσω της Ιρλανδίας, σημειώνοντας αύξηση 14% σε σχέση με το 2023.
Η ιρλανδική κυβέρνηση, αν και δηλώνει ότι δεν επιθεωρεί συστηματικά ξένα στρατιωτικά αεροσκάφη, παραδέχεται ότι είναι δύσκολο να “παρεμβληθεί” ή να “διερευνηθεί” η ύπαρξη “παραβάσεων” κανόνων, ιδιαίτερα μετά την αεροπορική επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν.
Αρχές του 2025, το ιρλανδικό ερευνητικό site The Ditch αποκάλυψε ότι η αεροπορική εταιρεία Challenge Airlines είχε παράνομα διαμετακομίσει πυρομαχικά και στρατιωτικά εκρηκτικά με προορισμό το Ισραήλ μέσω του ιρλανδικού εναέριου χώρου. Αυτό οδήγησε σε έρευνα από το Υπουργείο Μεταφορών, η οποία διαπίστωσε εννέα μη εξουσιοδοτημένες πτήσεις που μετέφεραν πυρομαχικά προς το Ισραήλ από τον Οκτώβριο του 2023.
Η ιρλανδική κυβέρνηση δεσμεύτηκε να εισαγάγει νέους νόμους για τυχαίους φυσικούς ελέγχους αεροσκαφών και προειδοποίησε τις αεροπορικές εταιρείες. Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει τεταμένη, με πολλούς να κατηγορούν την Ιρλανδία ότι “γυρίζει το βλέμμα της” και δεν τηρεί τις διεθνείς της υποχρεώσεις.
