Η Γουατεμάλα θρηνεί την απώλεια δέκα αστυνομικών, οι οποίοι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια συντονισμένων επιθέσεων από συμμορίες, γεγονός που οδήγησε στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Η βία ξεκίνησε με εξεγέρσεις σε τρεις φυλακές και επεκτάθηκε στους δρόμους της πρωτεύουσας, με στοχευμένες δολοφονίες ως αντίποινα.

Η κυβέρνηση της Γουατεμάλας, σε μια σχεδόν ομόφωνη ψηφοφορία, ενέκρινε την 30ήμερη κατάσταση έκτακτης ανάγκης, η οποία τέθηκε σε ισχύ την προηγούμενη ημέρα. Η κατάσταση αυτή επιτρέπει στην αστυνομία να προχωρά σε συλλήψεις υπόπτων εγκληματιών χωρίς δικαστική εντολή, εφόσον θεωρούνται μέλη συμμοριών.

Η βία εκδηλώθηκε το Σάββατο, όταν κρατούμενοι της διαβόητης συμμορίας Barrio 18 πήραν ομήρους δεκάδες φύλακες σε τρεις φυλακές. Η κατάσταση κλιμακώθηκε την επόμενη ημέρα με επιθέσεις κατά αστυνομικών στην Γκουατεμάλα Σίτι και τα περίχωρά της, μετά την ανάκτηση του ελέγχου σε φυλακή που κρατούνταν ο αρχηγός της συμμορίας, Άλντο “Ελ Λόμπο” Ντούπι.

Οι αρχές αναφέρουν ότι η συμμορία, η οποία φέρεται να εμπλέκεται στο εμπόριο ναρκωτικών σε ολόκληρη την Κεντρική Αμερική, μαζί με την αντίπαλη ομάδα Mara Salvatrucha (MS-13), απαιτούσε προνόμια για τα μέλη και τους ηγέτες της.

Η κήρυξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, η οποία καταδικάζει τις “συντονισμένες ενέργειες” των εγκληματιών εναντίον κρατικών δυνάμεων, περιλαμβάνει περιορισμούς στην ελευθερία κίνησης και διαδηλώσεων. Επιπλέον, παρέχει στην αστυνομία την εξουσία να απαγορεύει την κυκλοφορία οχημάτων σε ορισμένες περιοχές ή να προβαίνει σε ελέγχους.

Τη Δευτέρα, η αστυνομία τίμησε τους πεσόντες συναδέλφους της σε τελετή στο Υπουργείο Εσωτερικών, ενώ η χώρα προσπαθούσε να συνέλθει από τη βία, σε ατμόσφαιρα φόβου και οργής, με ενισχυμένη αστυνόμευση στους δρόμους της πρωτεύουσας.

Ο Πρόεδρος Μπερνάρντο Αρεβάλο, απευθυνόμενος στις οικογένειες των θυμάτων, δήλωσε: “Σήμερα, με πικρία, παραδίδω σε καθεμία από τις οικογένειες αυτή τη σημαία, σύμβολο του έθνους που δεν θα ξεχάσει τη θυσία και την αφοσίωση των αστυνομικών μας που έπεσαν κατά την εκτέλεση του καθήκοντός τους.”

Από τα μέσα του 2025, μέλη συμμοριών έχουν πραγματοποιήσει αρκετές εξεγέρσεις σε φυλακές της Γουατεμάλας, ζητώντας την κράτηση των ηγετών τους σε λιγότερο περιοριστικές συνθήκες. Τον Οκτώβριο, 20 ηγέτες της Barrio 18 απέδρασαν, με έξι να έχουν επανασυλληφθεί και έναν να έχει σκοτωθεί.
Ο αρχηγός της συμμορίας Ελ Λόμπο, παντρεμένος με την ανιψιά της Σάντρα Τόρες, κύριας αντιπάλου του Αρεβάλο στις προεδρικές εκλογές του 2023, εκτίει ποινές συνολικά περίπου 2.000 ετών.