Ο Ντόναλντ Τραμπ, με τη νέα του πρόταση 28 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, επαναφέρει την άποψη ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεν έχει τη “δύναμη” να συνεχίσει τη μάχη και πρέπει να συμβιβαστεί, παραχωρώντας σημαντικά εδάφη στη Μόσχα. Ο Τραμπ, που έχει εκφράσει επανειλημμένα την πεποίθησή του ότι ο Ζελένσκι θα πρέπει να αποδεχτεί την πρότασή του, δηλώνει ότι “πρέπει να τερματίσουμε αυτόν τον πόλεμο, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο”.
Ωστόσο, οι αντιδράσεις δεν άργησαν. Μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου, επικριτές του Τραμπ, αναφέρουν ότι η προτεινόμενη “ειρηνευτική” συμφωνία αποτελεί στην πραγματικότητα “λίστα επιθυμιών” για τη Ρωσία και όχι μια ισορροπημένη πρόταση από την πλευρά της Ουάσινγκτον. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει χαρακτηρίσει αυτούς τους ισχυρισμούς ως “ψευδείς”, αν και η κατάσταση έχει προκαλέσει περαιτέρω ερωτήματα σχετικά με την τύχη της πρότασης.
Την ίδια στιγμή, ο Ζελένσκι αντιμετωπίζει μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Μετά από σκάνδαλα διαφθοράς στην κυβέρνησή του, στρατιωτικές αποτυχίες και τον συνεχιζόμενο χειμώνα που φέρνει νέες ρωσικές επιθέσεις στην ενεργειακή υποδομή, ο Ουκρανός πρόεδρος δηλώνει ότι η χώρα του βρίσκεται μπροστά σε μια από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις της ιστορίας της.
Η σχέση μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι χαρακτηρίζεται από εντάσεις. Ο Ζελένσκι δεν έχει μιλήσει με τον Τραμπ από την ανακοίνωση της πρότασης, αν και αναμένει επικοινωνία τις επόμενες ημέρες. Η πιθανή συνομιλία τους αναμένεται να είναι άλλη μία από τις δύσκολες συζητήσεις που είχαν και στο παρελθόν. Ενδεικτική είναι η πίεση που άσκησε ο Τραμπ το 2019 στον τότε νεοεκλεγέντα πρόεδρο Ζελένσκι να δημοσιοποιήσει πληροφορίες επιζήμιες για τον Τζο Μπάιντεν, γεγονός που οδήγησε στην πρώτη δίκη καθαίρεσης του Τραμπ.
Ο Τραμπ, κάνοντας την υποστήριξη της Ουκρανίας από τον Μπάιντεν κεντρικό θέμα της επιτυχημένης προεκλογικής του εκστρατείας το 2024, υποστηρίζει ότι η σύγκρουση έχει κοστίσει στους Αμερικανούς φορολογούμενους υπέρογκα ποσά και έχει υποσχεθεί να τερματίσει τον πόλεμο γρήγορα. Νωρίτερα φέτος, σε μια αμφιλεγόμενη συνάντηση στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρός του, Τζ.Ντ. Βανς, επέκριναν έντονα τον Ζελένσκι για αυτό που αποκάλεσαν “έλλειψη ευγνωμοσύνης” για τη βοήθεια άνω των 180 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχουν διαθέσει οι ΗΠΑ στην Ουκρανία.
Τώρα, η πρόταση Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου πιέζει τον Ζελένσκι να δεχτεί παραχωρήσεις εδαφών στη Μόσχα, σημαντική μείωση του ουκρανικού στρατού και τη διασφάλιση από την Ευρώπη ότι η Ουκρανία δεν θα γίνει ποτέ μέλος του ΝΑΤΟ. Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι η Ουκρανία βρίσκεται μπροστά σε μια “πολύ δύσκολη επιλογή: είτε να χάσει την αξιοπρέπειά της, είτε τον κίνδυνο να χάσει έναν βασικό εταίρο”.
Η πρόταση Τραμπ περιλαμβάνει την παραχώρηση ολόκληρης της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς, παρά το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της περιοχής βρίσκεται ακόμα υπό ουκρανικό έλεγχο. Αναλυτές εκτιμούν ότι ο ρωσικός στρατός θα χρειαστεί χρόνια για να καταλάβει πλήρως την περιοχή. Ωστόσο, ο Τραμπ επιμένει ότι η απώλεια της περιοχής είναι αναπόφευκτη, λέγοντας ότι “χάνουν εδάφη”.
Η πρόταση, η οποία υποβλήθηκε επίσημα στον Ζελένσκι στο Κίεβο, εξέπληξε πολλούς, ακόμη και εντός του επιτελείου του Υπουργείου Στρατού των ΗΠΑ. Επίσημη πηγή ανέφερε ότι οι Ουκρανοί την αντιμετωπίζουν ως “σημείο εκκίνησης” για περαιτέρω διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, η “πυξίδα” του Τραμπ για περαιτέρω διαπραγματεύσεις παραμένει ασαφής, με την εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου να αναφέρει ότι η πρόταση “αντανακλά την πραγματικότητα της κατάστασης και προσφέρει το καλύτερο σενάριο win-win”.
Ειδικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι ο Τραμπ έχει την ικανότητα να εντοπίζει τις αδυναμίες των αντιπάλων του. Ένα από τα 28 σημεία της πρότασης περιλαμβάνει τη διεξαγωγή εκλογών εντός 100 ημερών από την έναρξη ισχύος της συμφωνίας. Αυτό, όπως τονίζεται, υποδηλώνει την εκτίμηση ότι ο Ζελένσκι βρίσκεται υπό μεγαλύτερη πίεση από τον Πούτιν.
Η Ουκρανία, μετά από χρόνια πολέμου, δείχνει σημάδια κόπωσης. Οι συνεχείς ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει διακοπές ρεύματος, ενώ αμφιβολίες υπάρχουν και για το μέλλον της χρηματοδότησης της χώρας από την Ευρώπη. Η πρόταση Τραμπ, όπως έχει διατυπωθεί, περιλαμβάνει στοιχεία που θίγουν “βαθιά την ουκρανική αξιοπρέπεια”, όπως η προσπάθεια ενίσχυσης της ρωσικής αφήγησης περί “αποναζιστικοποίησης” της Ουκρανίας. Αυτό, σύμφωνα με ιστορικούς, είναι μια προσπάθεια να δοθεί κύρος στους ισχυρισμούς του Πούτιν, κάτι που είναι απίθανο να αποδεχτεί ο Ζελένσκι.
