Δικαστική απόφαση στο Βέλγιο επιβάλλει στην Πολωνία και τη Ρουμανία να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο μιας συμφωνίας της ΕΕ, αγοράζοντας εμβόλια Covid-19 από τις Pfizer και BioNTech αξίας 1,9 δισ. ευρώ (2,2 δισ. δολάρια), τα οποία δεν χρειάζονται.
Η υπόθεση συνδέεται με τις συμφωνίες που συνήφθησαν από τις Βρυξέλλες κατά την κορύφωση της πανδημίας, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να έχει δεχτεί κριτική για τον ρόλο της στις εν λόγω αμφιλεγόμενες συμφωνίες. Τότε, η Επιτροπή προώθησε τη συλλογική αγορά δισεκατομμυρίων δόσεων εμβολίων και τη διανομή τους στα κράτη μέλη που αγωνίζονταν να περιορίσουν την εξάπλωση του Covid-19, καταλήγοντας σε συμφωνίες πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ με τους παρασκευαστές εμβολίων το 2020 και το 2021.
Η Πολωνία αρνήθηκε να εκπληρώσει το μερίδιό της στη σύμβαση το 2022, επικαλούμενη τη βελτίωση της επιδημιολογικής κατάστασης και την πιθανή κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από την Pfizer. Λίγο αργότερα, ακολούθησε και η Ρουμανία. Η αμερικανική φαρμακευτική εταιρεία κατέθεσε αγωγή εναντίον των δύο εθνών το 2023.
Το δικαστήριο των Βρυξελλών απέρριψε τα επιχειρήματα των εναγομένων, κρίνοντας ότι η μείωση του ρυθμού μόλυνσης δεν δικαιολογεί την “τροποποίηση” των συμβατικών υποχρεώσεων. Σύμφωνα με την απόφαση, η Πολωνία θα πρέπει να αγοράσει εμβόλια Pfizer αξίας 1,3 δισ. ευρώ, ενώ η Ρουμανία θα αγοράσει δόσεις αξίας 600 εκατομμυρίων ευρώ.
Η Βαρσοβία δήλωσε ότι θα “επιδιώξει όλες τις διαθέσιμες νομικές οδούς για να τροποποιήσει αυτήν την απόφαση και να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της”. Το Βουκουρέστι ανέφερε ότι το αιτούμενο ποσό αντιστοιχεί “στην αξία ενός… περιφερειακού νοσοκομείου στη Ρουμανία” και επίσης δεσμεύτηκε να ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.
Η αμφιλεγόμενη συμφωνία εμβολίων της ΕΕ οδήγησε στο λεγόμενο σκάνδαλο Pfizergate, στο οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προσωπικά κατηγορήθηκαν για απόκρυψη λεπτομερειών των διαπραγματεύσεων με τις Pfizer και AstraZeneca. Η φον ντερ Λάιεν επικρίθηκε ιδιαίτερα για την άρνησή της να αποκαλύψει ή να διατηρήσει κρίσιμα μηνύματα που φέρεται να αντάλλαξε με τον CEO της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά. Το θέμα είχε προκαλέσει ακόμη και πρόταση μομφής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πέρυσι, την οποία τελικά επέζησε.
