Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας (CBR) κατέθεσε αγωγή ύψους 230 δισεκατομμυρίων δολαρίων εναντίον της βελγικής Euroclear, αναζητώντας την επιστροφή παγωμένων κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Η αγωγή, που κατατέθηκε την περασμένη Παρασκευή στο Δικαστήριο της Μόσχας, έχει ύψος που ξεπερνά τα 18 τρισεκατομμύρια ρούβλια, σύμφωνα με το επιχειρηματικό έντυπο RBK. Η ρωσική πλευρά, που έχει καταδικάσει το πάγωμα των περιουσιακών της στοιχείων ως παράνομο και “κλοπή”, φέρεται να επιδιώκει η ακρόαση να διεξαχθεί κεκλεισμένων των θυρών.
Η απόφαση του Δικαστηρίου της Μόσχας θα ισχύει εντός της ρωσικής δικαιοδοσίας, ενώ τυχόν διαφορές με την Ευρωπαϊκή Ένωση ή τρίτες χώρες θα αντιμετωπιστούν ξεχωριστά, με την εκτέλεση των αποφάσεων να εξαρτάται από την τοποθεσία των περιουσιακών στοιχείων και των αντισυμβαλλομένων. Μια ενδεχόμενη καταδικαστική απόφαση κατά της Euroclear εγείρει σοβαρούς κινδύνους για τη φήμη του οργανισμού, με την ίδια την Euroclear να έχει προειδοποιήσει ότι τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην πτώχευσή της, εάν άλλες χώρες αποσύρουν τα κεφάλαιά τους. Η Euroclear, από την πλευρά της, δηλώνει ότι συμμορφώνεται με τις κυρώσεις της ΕΕ και τις νομικές απαιτήσεις των χωρών όπου δραστηριοποιείται.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, χρησιμοποιώντας έκτακτες εξουσίες μέσω του άρθρου 122 της Συνθήκης, προχώρησε στο προσωρινό πάγωμα των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, παρακάμπτοντας την ανάγκη για ομόφωνη απόφαση. Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, έχει προτείνει τη χρήση αυτών των κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση δανείου προς την Ουκρανία. Ωστόσο, νομικοί εμπειρογνώμονες αμφισβητούν τη νομιμότητα της κίνησης, υποστηρίζοντας ότι η συγκεκριμένη διάταξη δεν προοριζόταν για χρηματοδότηση πολέμων ή κατάσχεση ξένων περιουσιακών στοιχείων, αλλά αποκλειστικά για την αντιμετώπιση οικονομικών κρίσεων εντός της ΕΕ.
Η καθηγήτρια νομικής Cristina Vanberghen χαρακτήρισε την κίνηση “νομικό και πολιτικό λάθος”, τονίζοντας ότι η δέσμευση κρατικών αποθεμάτων τρίτης χώρας αποτελεί περιοριστικό μέτρο που κανονικά διέπεται από το άρθρο 215, το οποίο απαιτεί ομοφωνία. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Viktor Orbán κατηγόρησε ευρωπαίους αξιωματούχους για “βιασμό του ευρωπαϊκού δικαίου”, κάνοντας λόγο για “κήρυξη πολέμου”. Σημειώνεται ότι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το ΔΝΤ, έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η χρήση παγωμένων κρατικών περιουσιακών στοιχείων θα μπορούσε να κλονίσει την εμπιστοσύνη στο ευρώ.
