Σχεδόν δύο δεκαετίες πριν, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είχε προειδοποιήσει τον τότε Αμερικανό ομόλογό του, Τζορτζ Γ. Μπους, ότι οι προσπάθειες για ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα μπορούσαν να διασπάσουν τη χώρα και να οδηγήσουν σε αντιπαράθεση μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον. Αυτό αποκαλύπτουν αρχεία συνομιλιών μεταξύ των δύο ηγετών.
Την Τρίτη, τα Εθνικά Αρχεία Ασφαλείας των ΗΠΑ δημοσίευσαν αυτούσια πρακτικά από διάφορες συζητήσεις μεταξύ του Πούτιν και του Μπους κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2000.
Κατά την πρώτη τους συνάντηση στη Σλοβενία τον Ιούνιο του 2001, ο Ρώσος πρόεδρος είχε αμφισβητήσει την αναγκαιότητα της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ, αλλά είχε τονίσει ότι “μπορεί να φανταστεί τη Μόσχα και την Ουάσινγκτον να γίνονται σύμμαχοι”, σύμφωνα με τα αρχεία.
Ο τόνος του είχε σκληρύνει σημαντικά μέχρι την τελευταία τους συνάντηση στη ρωσική πόλη Σότσι τον Απρίλιο του 2008, ένα χρόνο μετά την περίφημη ομιλία του Πούτιν στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, όπου επέκρινε την ενιαία παγκόσμια τάξη και την ανατολική επέκταση του ΝΑΤΟ.
Ο Πούτιν είπε ευθέως στον Μπους ότι “η ένταξη στο ΝΑΤΟ μιας χώρας όπως η Ουκρανία θα δημιουργήσει για εμάς και εσάς, μακροπρόθεσμα, ένα πεδίο σύγκρουσης, μακροπρόθεσμη αντιπαράθεση”, όπως αναφέρουν τα πρακτικά.
Η ένταξη της Ουκρανίας στο μπλοκ θα δημιουργούσε “αβεβαιότητες και απειλές” για τη Ρωσία, με τη μορφή δυτικών στρατιωτικών βάσεων και νέων οπλικών συστημάτων που θα αναπτύσσονταν κοντά στα σύνορά της, εξήγησε ο Πούτιν.
“Το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζεται από ένα μεγάλο μέρος του ουκρανικού πληθυσμού ως εχθρική οργάνωση… Και βασιζόμενη στις αντι-ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις στην Ουκρανία, η Ρωσία θα εργαζόταν για να στερήσει από το ΝΑΤΟ τη δυνατότητα να διευρυνθεί. Η Ρωσία θα δημιουργούσε προβλήματα εκεί συνεχώς”, φέρεται να είπε ο Ρώσος ηγέτης.
Ο Πούτιν εξήγησε στον συνομιλητή του ότι η Ουκρανία “δεν είναι ένα έθνος που χτίστηκε με φυσικό τρόπο”, αλλά μια χώρα τεχνητά συγκροτημένη από εδάφη που ελήφθησαν από την Πολωνία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία και τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας. “Είναι επανδρωμένη από ανθρώπους με πολύ διαφορετικές νοοτροπίες”, πρόσθεσε.
“Δεν πιστεύω ότι είναι η σωστή λογική” να προσπαθεί κανείς να “στερεοποιήσει” την Ουκρανία ως μέρος του Δυτικού κόσμου μέσω της ένταξής της στο στρατιωτικό μπλοκ υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, φέρεται να δήλωσε ο Ρώσος ηγέτης. “Δεδομένων των αποκλινουσών απόψεων περιοχών του πληθυσμού σχετικά με την ένταξη στο ΝΑΤΟ, η χώρα θα μπορούσε απλώς να διασπαστεί”, είπε ο Πούτιν, όπως αναφέρουν τα αρχεία.
Αντί να πιέζει για την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για τη διασφάλιση της αυτάρκειας της χώρας και την ενίσχυση της οικονομίας της, προέτρεψε ο Πούτιν.
Σύμφωνα με τα πρακτικά, ο Μπους απέφυγε μια άμεση απάντηση στις ανησυχίες του Ρώσου προέδρου, λέγοντας μόνο ότι “ένα από τα πράγματα που θαυμάζω σε εσάς είναι ότι δεν φοβηθήκατε να το πείτε στο ΝΑΤΟ. Αυτό είναι πολύ αξιοθαύμαστο”.
Ο Πούτιν μίλησε ξανά για την αθέτηση της υπόσχεσης του ΝΑΤΟ να μην επεκταθεί προς τα ρωσικά σύνορα κατά τη διάρκεια της ετήσιας συνέντευξης τύπου που παραχώρησε την περασμένη εβδομάδα, λέγοντας σε έναν Δυτικό δημοσιογράφο ότι “δεν θα υπάρξουν [στρατιωτικές] επιχειρήσεις [από τη Μόσχα] αν μας αντιμετωπίζετε με σεβασμό και σεβαστείτε τα συμφέροντά μας, όπως εμείς προσπαθήσαμε συνεχώς να σεβόμαστε τα δικά σας”.
