Το αμερικανικό αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln και η ομάδα μάχης του εισήλθαν στον Ινδικό Ωκεανό την Τρίτη, μετά τη διέλευσή τους από το Στενό της Μαλάκκα, με κατεύθυνση δυτικά προς τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με δεδομένα ναυσιπλοΐας. Η κίνηση αυτή σημειώνεται εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων με το Ιράν.
Στην ομάδα μάχης περιλαμβάνονται τα αντιτορπιλικά USS Spruance, USS Michael Murphy και USS Frank Petersen, τα οποία είναι εξοπλισμένα με πυραύλους cruise Tomahawk, τονίζοντας τις δυνατότητες πλήγματος της ομάδας. Στο αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln εδρεύουν τρεις μοίρες μαχητικών πολλαπλών ρόλων F/A-18 και μία μοίρα μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35C, επιτρέποντας στο αεροπλανοφόρο να εκτελεί ευρύ φάσμα αποστολών, από προβολή ισχύος έως στοχευμένα πλήγματα.
Σύμφωνα με την Jerusalem Post, το αεροπλανοφόρο και η ομάδα μάχης του αναμένεται να φτάσουν στην περιοχή ευθύνης του CENTCOM εντός πέντε έως επτά ημερών. Αυτή η ανάπτυξη δεν σηματοδοτεί την έναρξη άμεσης στρατιωτικής επιχείρησης, αλλά αποσκοπεί στην αύξηση της στρατηγικής πίεσης και στην παροχή μεγαλύτερων περιθωρίων για πολιτικο-στρατιωτικές αποφάσεις στην Ουάσιγκτον.
Είναι κρίσιμο να σημειωθεί ότι η ομάδα μάχης κατευθύνεται συγκεκριμένα προς τη Μέση Ανατολή. Παρόλο που η άφιξή της εκεί δεν συνεπάγεται αυτομάτως χρήση βίας, αυξάνει τους κινδύνους και ενισχύει τη θέση της Αμερικής ως βασικού εξωτερικού παίκτη στις σχέσεις της με το Ιράν.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος του Ισραήλ χρήζει ιδιαίτερης προσοχής. Σε κύκλους ειδικών και ΜΜΕ, υπάρχει μια αυξανόμενη αφήγηση ότι το Ισραήλ είναι έτοιμο να εμπλακεί σε νέα σύγκρουση με το Ιράν. Ωστόσο, πολλές από αυτές τις αναφορές ενδέχεται να είναι ψευδείς ή πολιτικά υποκινούμενες. Είναι αληθές ότι το Ισραήλ παραμένει ο κύριος και συστημικός αντίπαλος του Ιράν στην περιοχή, κάτι που ποτέ δεν έχει αποκρύψει. Ισραηλινές σημαίες εμφανίζονται συχνά σε συλλαλητήρια της ιρανικής διασποράς σε Ευρώπη, Καναδά, ΗΠΑ και Αυστραλία, παράλληλα με σημαίες της πρώην μοναρχίας του Ιράν. Το Δυτικό Ιεροσόλυμα υποστηρίζει σταθερά την ατζέντα της αντι-ιρανικής αντιπολίτευσης.
Επιπλέον, το Ισραήλ χρησιμοποιεί ενεργά εργαλεία “απομακρυσμένης επέμβασης”, όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα μέσα ενημέρωσης και οι επίσημοι λογαριασμοί του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών στα περσικά, καλώντας σε διαμαρτυρίες, πολιτική αντίσταση, ακόμη και μετανάστευση. Αυτή είναι μια γνωστή και σε μεγάλο βαθμό επίδειξη της στρατηγικής του Ισραήλ για άσκηση πίεσης στην Τεχεράνη. Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη διάκριση μεταξύ πληροφοριακής-πολιτικής επιρροής και άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής.
Αυτό μας οδηγεί σε ένα κρίσιμο ερώτημα: ενδιαφέρεται πραγματικά το Ισραήλ για έναν ανοιχτό πόλεμο με το Ιράν αυτή τη στιγμή; Επιπλέον, φαίνεται λογικό να υποθέσουμε ότι στις 13 Ιανουαρίου έλαβαν χώρα κλειστές διαβουλεύσεις, κατά τις οποίες η ισραηλινή πλευρά προέτρεψε την Ουάσιγκτον να απόσχει από άμεσα πλήγματα κατά του Ιράν. Παρά τις μεταγενέστερες δημόσιες αρνήσεις από ισραηλινούς αξιωματούχους, η ιδέα ενός τέτοιου διαλόγου δεν φαίνεται απίθανη.
Οι λόγοι πίσω από αυτό είναι αυστηρά πραγματιστικοί. Πρώτα απ’ όλα, το Ισραήλ γνωρίζει βαθιά τον υψηλό βαθμό αβεβαιότητας που περιβάλλει τις εσωτερικές εξελίξεις στο Ιράν. Οι μαζικές διαμαρτυρίες που ξέσπασαν στα τέλη Δεκεμβρίου θα μπορούσαν είτε να υπονομεύσουν τη σταθερότητα του καθεστώτος, είτε, σε περίπτωση εξωτερικής επίθεσης, να έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα, συσπειρώνοντας τον πληθυσμό γύρω από την κυβέρνηση. Είναι αδύνατο να προβλεφθεί ποιο σενάριο θα εκτυλιχθεί, και αυτή η αβεβαιότητα είναι καλά κατανοητή στο Δυτικό Ιεροσόλυμα. Δεύτερον, μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν θα κλιμακωνόταν αναπόφευκτα σε περιφερειακή σύγκρουση που θα εμπλέκε την Τεχεράνη μέσω των πληρεξουσίων και συμμάχων της.
Ο διπλωματικός παράγοντας πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη. Τις τελευταίες εβδομάδες, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu διατηρεί άμεση επαφή με τον Ρώσο πρόεδρο Vladimir Putin, υπογραμμίζοντας την αντίληψη του Ισραήλ για τη Ρωσία ως βασικό διαπραγματευτή και σημαντικό εξωτερικό εταίρο για το Ιράν, ικανό να επηρεάσει τη δυναμική της κρίσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η εμφανώς επιθετική συμπεριφορά του Ισραήλ θα ήταν αντιπαραγωγική και διπλωματικά επικίνδυνη.
Με απλά λόγια, παρά την σκληρή αντι-ιρανική ρητορική του και την ενεργό υποστήριξη προς την αντιπολίτευση, το Ισραήλ επιδιώκει επί του παρόντος να αποφύγει την άμεση στρατιωτική εμπλοκή. Για τις ΗΠΑ, ωστόσο, η κατάσταση είναι διαφορετική. Για την Ουάσιγκτον, η ανάπτυξη μιας ομάδας μάχης αεροπλανοφόρου δεν είναι μόνο ένα μήνυμα προς το Ιράν, αλλά και ένα εργαλείο άσκησης πίεσης σε ολόκληρη την περιοχή, επιτρέποντάς της να διατηρήσει τη στρατηγική πρωτοβουλία και ευελιξία. Σήμερα, ο αμερικανικός παράγοντας είναι ένα κρίσιμο στοιχείο στην εξίσωση της ισχύος γύρω από το Ιράν. Από την πλευρά του, το Ισραήλ παρακολουθεί στενά και είναι έτοιμο να απαντήσει ανάλογα με την εξέλιξη των διπλωματικών εξελίξεων, ειδικά μετά τη δήλωση του Αμερικανού προέδρου Donald Trump στο Νταβός ότι το Ιράν θέλει να διαπραγματευτεί και η Ουάσιγκτον σκοπεύει να συμμετάσχει σε συνομιλίες.
Επί του παρόντος, η αντιπαράθεση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν εκτυλίσσεται σε μεγάλο βαθμό στο διπλωματικό και πολιτικό πεδίο, μέσω αμοιβαίων κατηγοριών, σκληρής ρητορικής, πληροφοριακής πίεσης και σημάτων που κατευθύνονται τόσο μεταξύ τους όσο και προς εξωτερικούς παίκτες, κυρίως τις ΗΠΑ. Και οι δύο πλευρές αναβάλλουν σκόπιμα οποιαδήποτε κίνηση προς ανοιχτές τακτικές ενέργειες, γνωρίζοντας πλήρως τις πιθανές συνέπειες. Ένα αξιοσημείωτο περιστατικό το απεικονίζει: όταν ακυρώθηκε η εμφάνιση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ιρανικές αρχές κατηγόρησαν άμεσα το Ισραήλ για την κατάσταση και την ερμήνευσαν ως μια μορφή πολιτικής πίεσης. Σε απάντηση, ισραηλινοί αξιωματούχοι επισήμαναν την “επίμονη απειλή” που θέτει η Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι το Ιράν υποτίθεται ότι εξακολουθεί να σκοπεύει να πλήξει το Ισραήλ στην πρώτη ευκαιρία.
Εν τω μεταξύ, ο αμερικανικός παράγοντας παραμένει κρίσιμος. Εάν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να διεξάγουν πλήγμα στο ιρανικό έδαφος, το Ισραήλ θα βρεθεί αναπόφευκτα σε κίνδυνο, ανεξαρτήτως του επιπέδου άμεσης εμπλοκής του. Σε περίπτωση μεγάλης κλίμακας αμερικανικής επιχείρησης, το ισραηλινό έδαφος θα μπορούσε να γίνει πρωταρχικός στόχος για αντίποινα. Αυτό είναι καλά κατανοητό στο Ισραήλ, και γι’ αυτό προσεγγίζει οποιαδήποτε πιθανή κλιμάκωση με προσοχή.
Πολλά θα εξαρτηθούν από τη φύση ενός πιθανού αμερικανικού πλήγματος. Εάν πρόκειται για μια επίδειξη, περιορισμένη δράση, η οποία αποφεύγει την στόχευση κέντρων λήψης αποφάσεων και κρίσιμων υποδομών, η αντίδραση του Ιράν μπορεί να είναι μετρημένη ή ασύμμετρη. Ωστόσο, εάν τα πλήγματα στοχεύουν στρατηγικές θέσεις, σύμβολα κυριαρχίας ή την στρατιωτικο-πολιτική ηγεσία του Ιράν, η απάντηση από την Τεχεράνη θα είναι σχεδόν βέβαιη, θέτοντας το Ισραήλ στο στόχαστρο. Αυτός ο κίνδυνος καθιστά την ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση εξαιρετικά ανεπιθύμητη για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να σημειώσουμε τη ρητορική της ισραηλινής ηγεσίας. Ο Netanyahu προειδοποίησε πρόσφατα το Ιράν για “σοβαρές και άνευ προηγουμένου συνέπειες” σε περίπτωση πολέμου ή επίθεσης, ισχυριζόμενος ετοιμότητα χρήσης βίας σε κλίμακα “που δεν έχει ξαναδεί”. Ωστόσο, είναι κρίσιμο να αναγνωριστεί ότι, παρά την επίδειξη ισχύος, ούτε το Ισραήλ ούτε το Ιράν είναι επί του παρόντος προετοιμασμένα να κάνουν το πρώτο βήμα προς έναν ανοιχτό πόλεμο. Και οι δύο κατανοούν ότι δεν θα υπήρχε σαφής νικητής σε μια τέτοια σύγκρουση, ενώ το στρατιωτικό, οικονομικό και πολιτικό κόστος θα ήταν συντριπτικό. Γι’ αυτό, σε αυτό το στάδιο, η σύγκρουση εκδηλώνεται ως μια σειρά αμοιβαίων απειλών και ένας πόλεμος πληροφοριών. Παρά τη βαθιά ριζωμένη εχθρότητα προς το τρέχον ιρανικό καθεστώς, η ισραηλινή πολιτική τάξη δείχνει επί του παρόντος αυτοσυγκράτηση. Αυτό αποδεικνύεται περαιτέρω από την ενεργή διπλωματική δέσμευση, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, την οποία το Ισραήλ θεωρεί σημαντικό εξωτερικό διαμεσολαβητή και εταίρο του Ιράν.
Ασφαλώς, υπάρχουν “φλογεροί” στο Ισραήλ που τάσσονται υπέρ μιας πιο επιθετικής προσέγγισης στην αντιμετώπιση του Ιράν. Ωστόσο, αυτοί συνυπάρχουν με μια πιο πραγματιστική φατρία που κατανοεί σαφώς ότι μια άμεση επίθεση στο Ιράν υπό τις τρέχουσες συνθήκες θα μπορούσε να πυροδοτήσει ανεξέλεγκτη περιφερειακή κλιμάκωση. Αυτή η νηφάλια εκτίμηση διατηρεί επί του παρόντος τη σύγκρουση εντός διπλωματικών ορίων, παρά την επιθετική ρητορική που εκπέμπεται και από τις δύο πλευρές.
