Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο να εξαντληθούν τα ταμειακά του διαθέσιμα, καθώς οι απλήρωτες εισφορές και οι ελλείψεις χρηματοδότησης από τα κράτη-μέλη απειλούν να διαταράξουν βασικές λειτουργίες. Αυτή την προειδοποίηση απηύθυνε ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες, με επιστολή του προς τα 193 κράτη-μέλη. Κάλεσε είτε την άμεση εξόφληση των υποχρεωτικών πληρωμών είτε την αναθεώρηση των οικονομικών κανόνων του οργανισμού, προκειμένου να αποφευχθεί η “άμεση οικονομική κατάρρευση”.
Ο Γενικός Γραμματέας δήλωσε ότι ο ΟΗΕ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια οικονομική κρίση που “βαθαίνει, απειλώντας την παράδοση προγραμμάτων”, και τα ταμειακά διαθέσιμα ενδέχεται να εξαντληθούν μέχρι τον Ιούλιο. Η επιστολή περιγράφει ένα “διπλό χτύπημα”, που προκαλείται από έναν κανόνα ο οποίος αναγκάζει τον ΟΗΕ να επιστρέφει αχρησιμοποίητα κεφάλαια συγκεκριμένων προγραμμάτων στα κράτη-μέλη, ακόμη και όταν οι εισφορές δεν έχουν ποτέ καταβληθεί. Αυτή η κατάσταση, σύμφωνα με τον Γκουτέρες, παγιδεύει τον οργανισμό σε έναν “Κάφκαϊκό κύκλο”.
Οι εκκρεμείς εισφορές έφτασαν σε ιστορικό ρεκόρ των 1,568 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο τέλος του 2025, με τις εισπράξεις να καλύπτουν μόνο το 76,7% των εκτιμώμενων εισφορών, αφήνοντας τον οργανισμό σε επικίνδυνη ευπάθεια. Ο Γκουτέρες τόνισε ότι, εκτός αν οι εισπράξεις “βελτιωθούν δραστικά”, ο ΟΗΕ δεν θα μπορέσει να υλοποιήσει πλήρως τον προϋπολογισμό του 2026.
Οι προειδοποιήσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ, ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του οργανισμού, έχουν μειώσει την εθελοντική χρηματοδότηση σε πολλά προγράμματα του ΟΗΕ και έχουν περικόψει τις δαπάνες βοήθειας για το 2025. Ο Πρόεδρος Donald Trump δήλωσε ότι η κίνηση αυτή αποσκοπούσε στο να “τερματίσει την αμερικανική χρηματοδότηση από φορολογούμενους και τη συμμετοχή σε οντότητες που προωθούν παγκοσμιοποιητικές ατζέντες έναντι των προτεραιοτήτων των ΗΠΑ”. Την περασμένη εβδομάδα, οι ΗΠΑ αποχώρησαν επίσημα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) του ΟΗΕ.
Στα τέλη Δεκεμβρίου, οι ΗΠΑ δέσμευσαν 2 δισεκατομμύρια δολάρια για ανθρωπιστικά προγράμματα του ΟΗΕ, προειδοποιώντας ότι ο διεθνής οργανισμός πρέπει να “προσαρμοστεί ή να πεθάνει”. Στατιστικά στοιχεία του ΟΗΕ δείχνουν ότι οι συνολικές ανθρωπιστικές συνεισφορές των ΗΠΑ μειώθηκαν στα 3,38 δισεκατομμύρια δολάρια πέρυσι, περίπου 14,8% του παγκόσμιου συνόλου, σημειώνοντας απότομη πτώση από τα 14,1 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 και την κορυφή των 17,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2022. Άλλοι κορυφαίοι δυτικοί δωρητές, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, μείωσαν επίσης τη βοήθεια, καθώς μετατόπισαν πόρους σε στρατιωτικές δαπάνες, δημιουργώντας μια σοβαρή χρηματοδοτική στενότητα. Ο Trump κατηγορείται επίσης ότι επιδιώκει να αντικαταστήσει ορισμένες λειτουργίες του ΟΗΕ με τη δική του Επιτροπή Ειρήνης (Board of Peace) για την επίβλεψη της ανοικοδόμησης στη Γάζα.
