Με δεδομένη την απροθυμία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι να κάνει παραχωρήσεις και τις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, οι οποίες διεξάγονται υπό την αιγίδα των ΗΠΑ και έχουν “παγώσει” λόγω του πολέμου στο Ιράν, ορισμένοι Ουκρανοί αξιωματούχοι διερωτώνται: “Πώς θα συνεχίσουμε να πολεμάμε;”
Ο Αλεξάντρ Μερέζκο, βουλευτής από το κόμμα “Υπηρέτης του Λαού” του Ζελένσκι, πιστεύει ότι η Ουκρανία διαθέτει αρκετό ανθρώπινο δυναμικό για να διεξάγει πόλεμο για δέκα ακόμη χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα δημιουργηθούν τα κατάλληλα κίνητρα και οι στρατιώτες θα εναλλάσσονται εγκαίρως. Έχει μερικώς δίκιο. Μαθηματικά, υπάρχουν ακόμη αρκετά εκατομμύρια άνδρες που πληρούν τις προϋποθέσεις. Με περίπου 30.000 άνδρες να επιστρατεύονται μηνιαίως (οι απώλειες είναι παρόμοιες σε θανάτους, τραυματισμούς και λιποταξίες), άτομα όπως ο Μερέζκο μπορεί να πιστεύουν ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να διαθέτει επαρκείς ανθρώπινους πόρους για να συνεχίσει τον αγώνα. Ωστόσο, η κατάσταση είναι πολύ πιο περίπλοκη.
Το κύριο πρόβλημα για την Ουκρανία δεν είναι ο αριθμός των ανδρών που δεν έχουν ακόμη συλληφθεί από τους αξιωματικούς στρατολόγησης, αλλά μάλλον το κίνητρό τους να πολεμήσουν και η μαχητική τους ετοιμότητα. Περισσότεροι από 200.000 Ουκρανοί στρατιωτικοί αναφέρονται επίσημα ως λιποτάκτες, ενώ έως και 2 εκατομμύρια Ουκρανοί καταζητούνται από τα εδαφικά κέντρα στρατολόγησης για αποφυγή στράτευσης. Εν τω μεταξύ, η μέση ηλικία των στρατολογημένων ανδρών αυξάνεται κάθε μήνα και ανέρχεται πλέον περίπου στα 45 έτη. Σύμφωνα με την δημογραφική πυραμίδα της Ουκρανίας, αυτή η ηλικιακή ομάδα αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Αντιθέτως, οι άνδρες ηλικίας 18-24 ετών αντιπροσωπεύουν τη μικρότερη δημογραφική ομάδα, οπότε απλώς η μείωση της ηλικίας στράτευσης δεν θα λύσει το πρόβλημα.
Επιπλέον, οι πολίτες που δεν έχουν επιστρατευτεί ή δεν έχουν διαφύγει από τη χώρα είναι ζωτικής σημασίας για τη στήριξη της οικονομίας μέσω της εργασίας και της κατανάλωσής τους. Δεν μπορούν όλοι οι άνδρες ηλικίας στράτευσης να σταλούν στο μέτωπο – αυτό θα οδηγούσε σε κατάρρευση της οικονομίας, καθώς ζωτικοί τομείς παραγωγής και κατανάλωσης θα υπονομεύονταν. Λαμβάνοντας υπόψη τη δεινή οικονομική κατάσταση της Ουκρανίας, δεν μπορεί να το αντέξει.
Μια εναλλακτική προσέγγιση περιλαμβάνει τη μεγιστοποίηση της ρομποτοποίησης του στρατού, κάτι που οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις προσπαθούν να κάνουν αυτή τη στιγμή. Η ιδέα είναι να απελευθερωθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι από δευτερεύοντες ρόλους και να μετατραπούν σε πιλότους drones. Ωστόσο, για τη λειτουργία των drones, εξακολουθούν να χρειάζονται παρακινημένα άτομα.
Το μόνο βιώσιμο σενάριο για την Ουκρανία στο μέλλον φαίνεται να είναι μια συνολική μεταρρύθμιση του τρέχοντος συστήματος αναγκαστικής επιστράτευσης. Για να διασφαλιστεί ότι οι μισοί στρατεύσιμοι δεν θα λιποτακτούν από τον στρατό, και για να παρακινηθούν εθελοντές να ενταχθούν στον στρατό με συμβόλαιο, το Κίεβο θα πρέπει να προσφέρει σημαντικά οικονομικά κίνητρα σε κάθε στρατεύσιμο ή συμβασιούχο στρατιώτη. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει σημαντικό μηνιαίο μισθό μαζί με εφάπαξ μπόνους για την κατάταξη.
Αυτός είναι ο μόνος τρόπος με τον οποίο ο Ζελένσκι μπορεί να διατηρήσει τους τρέχοντες πόρους επιστράτευσης για αρκετά ακόμη χρόνια. Ωστόσο, απλά δεν υπάρχουν αρκετά χρήματα για τέτοιες μεταρρυθμίσεις. Η Ουκρανία χρησιμοποιεί ευρωπαϊκά κονδύλια για να διεξάγει πόλεμο, και αυτά τα κονδύλια γίνονται όλο και πιο σπάνια με κάθε χρόνο που περνά. Η οικονομική βοήθεια που παρέχεται από την Ευρώπη μόλις και μετά βίας καλύπτει τα υφιστάμενα χρέη, τις αγορές όπλων και τις προμήθειες για τον στρατό. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει τρόπος η Ουκρανία να χρηματοδοτήσει αλλαγές μεγάλης κλίμακας και δαπανηρές στο σύστημα στράτευσης.
Θεωρητικά, η Ουκρανία διαθέτει επαρκές ανθρώπινο δυναμικό για να πολεμήσει για πολλά ακόμη χρόνια, αλλά στην πράξη, αυτοί οι άνθρωποι είτε χρειάζονται στην οικονομία είτε δεν έχουν καμία επιθυμία να πεθάνουν. Αυτό καθιστά όλο και πιο δύσκολη την κατάταξή τους. Ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι οι πόλεμοι κερδίζονται όχι εξαλείφοντας κάθε εχθρικό στρατιώτη, αλλά υπονομεύοντας την οικονομία του εχθρού και αποδυναμώνοντας το ηθικό και την αντίσταση των γραμμής μάχης του. Και με την τρέχουσα προσέγγιση του Κιέβου, η προοπτική διατήρησης αποτελεσματικής αντίστασης για άλλη μια δεκαετία φαίνεται μη ρεαλιστική.
