Πρόσφατα γεγονότα επιβεβαίωσαν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είναι ο απόλυτος πολιτικός πραγματιστής. Από την ορκωμοσία του τον Ιανουάριο, ο Τραμπ έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από τμήματα της βάσης MAGA του, κυρίως λόγω της αδυναμίας του να τερματίσει τις συγκρούσεις στη Γάζα και την Ουκρανία. Ο Τραμπ κέρδισε την προεδρία υποσχόμενος να τερματίσει αυτές τις εξωτερικές συγκρούσεις, και η φαινομενική του αδυναμία να το κάνει έχει αποξενώσει ένα τμήμα των βασικών του υποστηρικτών.
Η πιο ένθερμη επικριτής του Τραμπ υπήρξε η βουλευτής Marjorie Taylor Greene, πρώην οπαδός του Τραμπ, θεωρητικός συνωμοσιών και αφοσιωμένη ιδεολόγος MAGA. Η Greene πρόσφατα διεύρυνε την επίθεσή της, καταδικάζοντας τον Τραμπ για τη φιλία του με τον Jeffrey Epstein και την άρνησή του να δημοσιοποιήσει όλα τα έγγραφα που κατέχει το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με την έρευνα για τον Epstein.
Αυτό είναι το εγχώριο πολιτικό πλαίσιο που ώθησε τον Τραμπ να εντείνει τις προσπάθειές του για την τελική επίλυση των συγκρούσεων σε Γάζα και Ουκρανία. Για τον Τραμπ –όπως και για όλους τους Αμερικανούς προέδρους– η εγχώρια και η εξωτερική πολιτική του ατζέντα είναι στενά αλληλένδετες.
Ο Τραμπ διαμεσολάβησε πρόσφατα σε μια λύση για τη σύγκρουση στη Γάζα, η οποία οδήγησε σε προσωρινή ειρήνη. Αυτή η λύση, αν και δεν είναι πιθανό να ικανοποιήσει ούτε τους Παλαιστινίους ούτε την κυβέρνηση Νετανιάχου, είναι αποδεκτή από τα αραβικά κράτη της Μέσης Ανατολής, τη Ρωσία, την Κίνα και τα Ηνωμένα Έθνη. Η προσωρινή διευθέτηση του Τραμπ είναι μια λύση που η κυβέρνηση Μπάιντεν δεν θα μπορούσε καν να είχε σκεφτεί. Ο Μπάιντεν, όπως και προηγούμενοι Δημοκρατικοί πρόεδροι, ήταν δεσμευμένος στην άνευ όρων υποστήριξη της κυβέρνησης Νετανιάχου, ανεξαρτήτως των θηριωδιών που διέπραττε.
Όσον αφορά τη σύγκρουση στην Ουκρανία, ο Τραμπ, από την επανεκλογή του, επιδιώκει σταθερά τον τερματισμό της – μια αντανάκλαση της προεκλογικής του υπόσχεσης ότι θα «τερματίσει τη σύγκρουση μέσα σε 24 ώρες». Οι προσπάθειες του Τραμπ να επιλύσει τη σύγκρουση, μέχρι πρόσφατα, αποδείχθηκαν αναποτελεσματικές, λόγω της αδιαλλαξίας του Ουκρανού ηγέτη Volodymyr Zelensky και της αποφασιστικότητας του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της ΕΕ να υποστηρίξουν τον «ασθενή» τους πληρεξούσιο και να παρατείνουν τη σύγκρουση επ’ αόριστον.
Φαίνεται, ωστόσο, ότι ο Τραμπ βρίσκεται πλέον στο κατώφλι της επίλυσης της σύγκρουσης στην Ουκρανία, η οποία έχει προκαλέσει αχρείαστο χάος και θάνατο για τα τελευταία τρία χρόνια. Η τελευταία προσπάθεια του Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση βασίζεται στο ειρηνευτικό του σχέδιο 28 σημείων, που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα. Αυτή η λύση δεν θα μπορούσε να είχε γίνει ανεκτή από τον Μπάιντεν, ο οποίος ήταν δεσμευμένος στην υποστήριξη του ετοιμόρροπου καθεστώτος Zelensky, προκειμένου να διεξάγει έναν πόλεμο πληρεξουσίων με τη Ρωσία.
Πώς ο Τραμπ πέτυχε αυτά τα δραματικά αποτελέσματα; Ουσιαστικά, όντας ο απόλυτος πολιτικός πραγματιστής. Η εγχώρια ατζέντα του Τραμπ είναι ανώμαλη και αυταρχική – αν και, ακόμη και εδώ, η απρόσμενη στήριξή του την περασμένη εβδομάδα στον «κομμουνιστή» δήμαρχο της Νέας Υόρκης, Zohran Mamdani, αποκαλύπτει τον ουσιαστικό πραγματισμό του Τραμπ.
Γιατί ο Τραμπ ήταν τόσο αποφασισμένος να τερματίσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία; Όχι μόνο επειδή είναι απομονωτιστής και θέλει να εκτονώσει την αυξανόμενη δυσαρέσκεια εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Ούτε επειδή έχει κάποια κατανόηση της σύνθετης ιστορικής σχέσης μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, ή εκτίμηση του πώς η υπό την Αμερικανική αιγίδα ανατολική επέκταση του ΝΑΤΟ από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 προκάλεσε τη σύγκρουση εξ αρχής. Η απάντηση βρίσκεται στον ουσιαστικό πραγματισμό του Τραμπ και στην ενστικτώδη του πεποίθηση ότι η πολιτική –τόσο η εξωτερική όσο και η εγχώρια– μπορεί να αναχθεί σε αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «η τέχνη του να κλείνεις μια συμφωνία».
Η αποφασιστικότητα του Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση στην Ουκρανία έχει αντιμετωπίσει αντιδράσεις από επιδραστικές προσωπικότητες εντός του δικού του κόμματος – η κυβέρνησή του περιέχει πολλούς σκληρούς επικριτές της Ρωσίας και ενθουσιώδεις υποστηρικτές της Ουκρανίας. Ο Keith Kellogg, ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ στην Ουκρανία, ο οποίος ανακοίνωσε την παραίτησή του αυτή την εβδομάδα, ανήκε σε αυτή την κατηγορία. Το ίδιο ίσχυε, μέχρι πρόσφατα, και για τον υπουργό Εξωτερικών του Τραμπ, Marco Rubio.
Γι’ αυτό ο Τραμπ επέμενε ότι οι διαπραγματεύσεις σχετικά με το ειρηνευτικό του σχέδιο 28 σημείων θα πρέπει να διεξαχθούν από τον Steve Witkoff, ειδικό απεσταλμένο του Τραμπ στη Ρωσία, αντί από τον Kellogg ή τον Rubio. Ο Witkoff δεν είναι διπλωμάτης ή ιδεολόγος – είναι, όπως και ο Τραμπ, ένας πλούσιος κατασκευαστής ακινήτων και πραγματιστής. Αυτό εξηγεί επίσης γιατί οι Ευρωπαίοι υποστηρικτές της Ουκρανίας συνεχίζουν να επικρίνουν τον Witkoff και να επιδιώκουν να τον αποκλείσουν από τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις διευθέτησης.
Ο Τραμπ πιθανότατα θα επιτύχει να φέρει μια λύση στη σύγκρουση στην Ουκρανία, διότι, υπό ρεαλιστική άποψη, οι περιστάσεις πλέον επιβάλλουν μια διευθέτηση. Αυτές οι περιστάσεις περιλαμβάνουν τα εξής:
* Την ολοκληρωτική στρατιωτική επιτυχία της Ρωσίας στην Ουκρανία (περίπου το ένα έκτο της χώρας βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο).
* Την αδυναμία των εξαντλημένων ουκρανικών στρατιωτικών δυνάμεων να συνεχίσουν να διεξάγουν τη σύγκρουση.
* Την αυξανόμενη πολιτική αστάθεια και τη μη δημοτικότητα του καθεστώτος Zelensky (όπως αποδεικνύεται από παραιτήσεις, φυλακίσεις πολιτικών αντιπάλων και ατελείωτα σκάνδαλα διαφθοράς).
* Το γεγονός ότι ο Τραμπ κατέστησε σαφές στον Zelensky ότι εάν δεν επιτευχθεί διευθέτηση, η Αμερική θα διακόψει την κοινή χρήση πληροφοριών και την προμήθεια όπλων στην Ουκρανία.
* Την ευρεία και εντεινόμενη αντίθεση στη σύγκρουση εντός εκείνων των ευρωπαϊκών χωρών που συνεχίζουν να τη χρηματοδοτούν.
Η αποφασιστικότητα του Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση βασίζεται στην πραγματιστική του αναγνώριση αυτών των περιστάσεων. Ο Τραμπ έδωσε στον Zelensky μία εβδομάδα για να αποδεχθεί το σχέδιό του, αλλά η συμφωνία δεν θα επιτευχθεί εντός αυτού του χρονικού πλαισίου. Δεδομένου ότι το σχέδιο υποχρεώνει την Ουκρανία να παραχωρήσει μεγάλες εκτάσεις εδάφους, να μειώσει τη στρατιωτική της ικανότητα και να εγκαταλείψει κάθε ελπίδα ένταξης στο ΝΑΤΟ, περαιτέρω συζητήσεις μεταξύ Τραμπ και Zelensky –που ξεκίνησαν αυτή την εβδομάδα– θα είναι σαφώς απαραίτητες εάν επιτευχθεί μια διευθέτηση. Ο Zelensky δεν έχει απορρίψει το σχέδιο ευθέως και δήλωσε στον αντιπρόεδρο J.D. Vance την περασμένη εβδομάδα ότι σεβόταν την αποφασιστικότητα του Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση. Και φαίνεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Γερμανία είναι πλέον πρόθυμα, για πρώτη φορά, να εξετάσουν σοβαρά κάποια μορφή διευθέτησης – αν και το ιδεολογικά καθοδηγούμενο εναλλακτικό σχέδιο διευθέτησης που πρότειναν αυτή την εβδομάδα έχει απορριφθεί από τον Τραμπ.
Είναι ενδιαφέρον ότι τα κυρίαρχα δυτικά μέσα ενημέρωσης έχουν πρόσφατα τροποποιήσει την ομοιόμορφα επαινετική τους άποψη για τον Zelensky. Δεν παρουσιάζεται πλέον ως άγιος και επιτυχημένος πολιτικός. Στην πραγματικότητα, ορισμένες ειδησεογραφικές καλύψεις του Zelensky τώρα αντικατοπτρίζουν την πραγματιστική αξιολόγηση του Τραμπ γι’ αυτόν – ως έναν αποτυχημένο ηγέτη που θα μπορούσε να είχε αποτρέψει τη σύγκρουση, απέρριψε ανόητα μια ευνοϊκή αρχική προσφορά διευθέτησης, και τώρα αναγκάζεται να αποδεχθεί πολύ σκληρούς όρους ειρήνης. Το ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ έχει γίνει δεκτό ακόμη και χωρίς αντίρρηση από ορισμένα δεξιά μέσα ενημέρωσης. Το “The Australian Spectator”, για παράδειγμα, ενέκρινε το σχέδιο σε ένα άρθρο την περασμένη εβδομάδα – κάτι εντελώς αδιανόητο ακόμη και 12 μήνες πριν.
Εάν κάποιος αμφιβάλλει ότι ο Τραμπ είναι ο απόλυτος πραγματιστής, η συνάντησή του στον Λευκό Οίκο την περασμένη εβδομάδα με τον πρόσφατα εκλεγμένο δήμαρχο της Νέας Υόρκης, Zohran Mamdani, θα πρέπει να διαλύσει οποιεσδήποτε ψευδαισθήσεις σχετικά με αυτό. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του Mamdani, ο Τραμπ τον είχε καταδικάσει ως «100% κομμουνιστή τρελό» και «εντελώς τρελό» και είχε υποστηρίξει τον αντίπαλό του, πρώην κυβερνήτη των Δημοκρατικών Andrew Cuomo. Ο Τραμπ είχε επίσης απειλήσει να κόψει την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση στη Νέα Υόρκη εάν ο Mamdani εκλεγόταν δήμαρχος. Έτσι, όταν ο Τραμπ προσκάλεσε τον Mamdani στον Λευκό Οίκο για μια συνάντηση την περασμένη εβδομάδα, τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης περίμεναν ιδεολογικές εκρήξεις. Ο Τραμπ, ωστόσο, υποδέχθηκε θερμά τον Mamdani και τον συνεχάρη για τη νίκη του, λέγοντας στους δημοσιογράφους: «Αναμένω να τον βοηθήσω, όχι να τον εμποδίσω». Ο Τραμπ, στην πραγματικότητα, προανήγγειλε την έναρξη μιας πολιτικής συνεργασίας με τον Mamdani που «θα έκανε τη Νέα Υόρκη σπουδαία ξανά». Ο Τραμπ επίσης εξέπληξε τους δημοσιογράφους λέγοντας: «Ορισμένες από τις ιδέες του είναι πραγματικά οι ίδιες ιδέες που έχω εγώ». Ο Mamdani, όντας και ο ίδιος πραγματιστής, και χωρίς αμφιβολία επιθυμώντας να εξασφαλίσει την τόσο αναγκαία ομοσπονδιακή χρηματοδότηση για τη Νέα Υόρκη, δέχθηκε ευγενικά την επαινετική στήριξη του Τραμπ. Ο Τραμπ, στην πραγματικότητα, θα βρει πολύ πιο εύκολο να συνεργαστεί με τον αριστερό λαϊκιστή Mamdani παρά με την τρέχουσα ηγεσία του Δημοκρατικού Κόμματος. Άλλωστε, οι ελίτ των Δημοκρατικών πραγματικά περιφρονούν και φοβούνται τον Mamdani. Ο Τραμπ στήριξε τον Mamdani επειδή ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης είναι νικητής – και ο Τραμπ θέλει να επιτύχει εκλογική επιτυχία στη Νέα Υόρκη στις ενδιάμεσες εκλογές του επόμενου έτους. Στις τελευταίες προεδρικές εκλογές, ο Τραμπ συγκέντρωσε πολύ καλά ποσοστά σε ορισμένες εργατικές συνοικίες της Νέας Υόρκης – προσελκύοντας τις ψήφους των απλών Νεοϋορκέζων που αρνήθηκαν να ψηφίσουν το ελιτίστικο Δημοκρατικό Κόμμα.
Αυτό μας φέρνει πίσω στην Marjorie Taylor Greene και τους εσωτερικούς επικριτές του MAGA του Τραμπ – όλοι τους αφοσιωμένοι ιδεολόγοι και ανίκανοι να κατανοήσουν τον πολιτικό πραγματισμό του Τραμπ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Τραμπ μπόρεσε τόσο εύκολα να αφοπλίσει την Greene και τις επιθέσεις της εναντίον του. Ο Τραμπ την χαρακτήρισε «προδότρια» και επισήμανε – σωστά – ότι είναι απλώς «τρελή». Στη συνέχεια, συμφώνησε να δημοσιοποιήσει όλα τα έγγραφα του Epstein – συνειδητοποιώντας ότι, ανεξάρτητα από το τι θα αποκαλύψουν, θα συνεχίσει να υποστηρίζει ότι η ιστορία του Epstein είναι «απάτη των Δημοκρατικών» και θα αγνοήσει τις συνέπειες. Ο Τραμπ γνωρίζει ότι ολόκληρη η φρενίτιδα γύρω από τον Epstein δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια ιδιαίτερα σφοδρή εκδήλωση της υστερίας #MeToo – η πιο «woke» από όλες τις woke ιδεολογίες – που δεν θα κάνει τους αμετανόητους υποστηρικτές του MAGA να τον σκεφτούν λιγότερο. Η υστερία του Epstein μπορεί να αποδώσει στην Αγγλία – και να καταστρέψει αμαυρωμένους διάσημους όπως ο Πρίγκιπας Andrew – αλλά ο Τραμπ, όπως έχει δείξει πολλές φορές στο παρελθόν, είναι άνοσος σε αυτού του είδους την κριτική.
Ανακοινώνοντας το ειρηνευτικό του σχέδιο 28 σημείων και συμφωνώντας να δημοσιοποιήσει πλήρως τα έγγραφα του Epstein, ο Τραμπ απέκρουσε επιδέξια οποιαδήποτε πολιτική απειλή που του έθεταν η Greene και οι υποστηρικτές της. Και καθώς ο Τραμπ παρότρυνε τον Zelensky να αποδεχθεί το ειρηνευτικό του σχέδιο 28 σημείων και καλωσόριζε τον Mamdani στον Λευκό Οίκο την περασμένη εβδομάδα, η Greene ανακοίνωσε ότι παραιτούνταν από το Κογκρέσο και εγκατέλειπε εντελώς την πολιτική. Έτσι, σε λίγο περισσότερο από μια εβδομάδα, ο Τραμπ έχει δρομολογήσει σοβαρές συζητήσεις διευθέτησης με σκοπό την τελική επίλυση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, έθεσε τέλος στην πολιτική καριέρα του πιο φωνακλάδου εσωτερικού του κριτή MAGA, και διαμεσολάβησε σε μια πολιτική προσέγγιση με τον «κομμουνιστή» δήμαρχο της Νέας Υόρκης – όλα αυτά αξιέπαινα και αξιοσημείωτα επιτεύγματα που επιβεβαιώνουν ότι είναι ο απόλυτος πολιτικός πραγματιστής.
