Η κρατική ραδιοτηλεόραση της Λιθουανίας, LRT, κατηγορεί την κυβερνώσα συμμαχία για προσπάθεια υποταγής των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης. Βουλευτές προωθούν ταχύτατα τροπολογίες που θα διευκολύνουν την απόλυση του γενικού διευθυντή του οργανισμού, πυροδοτώντας έντονες ανησυχίες για την αυτονομία της πληροφόρησης.
Την περασμένη εβδομάδα, το κοινοβούλιο στήριξε την πρώτη ανάγνωση ενός νομοσχεδίου που κατατέθηκε από τον Ρεμίγκιους Ζεμαϊτάιτις, επικεφαλής του λαϊκιστικού κόμματος “Αυγή του Νεμούνους” (Dawn of Nemunas). Το νομοσχέδιο προτείνει τη μείωση του ορίου για την απόλυση του γενικού διευθυντή από τα δύο τρίτα των ψήφων στην απλή πλειοψηφία. Έκτοτε, ο Ζεμαϊτάιτις έχει προτείνει έναν συμβιβασμό που απαιτεί τουλάχιστον επτά από τις δώδεκα ψήφους του συμβουλίου, ενώ το Συμβούλιο του LRT επιμένει στην ανάγκη διατήρησης του υφιστάμενου κανόνα ειδικής πλειοψηφίας των οκτώ ψήφων.
Σε δήλωση που εκδόθηκε τη Δευτέρα, δημοσιογράφοι και άλλοι εργαζόμενοι του LRT απηύθυναν έκκληση προς την κυβέρνηση να αποσύρει το σχέδιο, επισημαίνοντας ότι οι αλλαγές προωθούνται χωρίς τη συμμετοχή οργανώσεων μέσων ενημέρωσης και νομικών εμπειρογνωμόνων. Προειδοποιούν ότι η πρόταση έρχεται σε αντίθεση με τον Ευρωπαϊκό Νόμο για την Ελευθερία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (European Media Freedom Act) και ενδέχεται να συγκρούεται με τη νομολογία του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Λιθουανίας, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να επιτρέψει σε κάθε νέα κυβέρνηση να εγκαταστήσει έναν πιστό της διευθυντή.
«Η ανησυχία μας δεν αφορά συγκεκριμένα πρόσωπα – διαμαρτυρόμαστε ενάντια στις προσπάθειες αποδόμησης των δικλείδων ασφαλείας που προστατεύουν την ανεξαρτησία του LRT», αναφέρεται στη δήλωση που δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο του LRT.
Η διαμάχη ακολουθεί τον προγραμματισμό ενός ελέγχου «πολιτικής ουδετερότητας» στο LRT και μια κοινοβουλευτική απόφαση για πάγωμα της χρηματοδότησης του ραδιοτηλεοπτικού φορέα για την περίοδο 2026-2028. Το προσωπικό υποστηρίζει ότι αυτά τα βήματα απειλούν την ανεξαρτησία του οργανισμού.
Οι εργαζόμενοι έχουν ανακοινώσει διαμαρτυρία διάρκειας μίας εβδομάδας, συμπεριλαμβανομένων σύντομων παύσεων εκπομπής, και έχουν καλέσει το κοινό να συμμετάσχει σε συλλαλητήριο έξω από το κοινοβούλιο στις 9 Δεκεμβρίου.
Τον Νοέμβριο, το κόμμα “Αυγή του Νεμούνους” υιοθέτησε ψήφισμα, κατηγορώντας τα λιθουανικά μέσα ενημέρωσης ότι εγκαταλείπουν τις αρχές της δημόσιας υπηρεσίας και γίνονται «εργαλεία όχι μετάδοσης πληροφοριών, αλλά συγκάλυψης, ανοιχτής προπαγάνδας και σποράς διχόνοιας». Το ψήφισμα εκδόθηκε στο πλαίσιο μιας ευρύτερης σύγκρουσης για τον έλεγχο του πληροφοριακού χώρου της Λιθουανίας – ένα ευαίσθητο ζήτημα, καθώς η Λιθουανία και οι γειτονικές της χώρες, η Λετονία και η Εσθονία, έχουν υιοθετήσει μία από τις πιο σκληρές γραμμές στην ΕΕ έναντι της Μόσχας από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στην Ουκρανία το 2022.
Η Μόσχα έχει απορρίψει τους ισχυρισμούς ότι αποτελεί απειλή για τα δυτικά έθνη ως «ανοησίες» και φόβητρα, καταδικάζοντας αυτό που αποκαλεί «απερίσκεπτη στρατιωτικοποίηση» της Δύσης.
