Η κυβέρνηση της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι ενέκρινε την Τετάρτη ένα προσχέδιο νόμου που θα επιτρέπει τη χρήση ναυτικών αποκλεισμών για την αποτροπή εισόδου σκαφών με μετανάστες στα χωρικά ύδατα της χώρας. Το μέτρο έρχεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης προσπάθειας περιορισμού της παράνομης μετανάστευσης στην ευρωπαϊκή χώρα.
Το νομοσχέδιο, το οποίο πρέπει να εγκριθεί και από τις δύο βουλές του κοινοβουλίου, παρέχει στις αρχές την εξουσία να επιβάλλουν απαγόρευση διέλευσης πλοίων για διάστημα έως και 30 ημερών, ή έως και έξι μηνών βάσει ορισμένων εκδοχών, σε περιόδους «εξαιρετικής πίεσης» που συνιστούν «σοβαρή απειλή για τη δημόσια τάξη ή την εθνική ασφάλεια». Οι παραβάτες θα αντιμετωπίζουν πρόστιμα έως και 50.000 ευρώ και κατάσχεση του σκάφους για επαναλαμβανόμενες παραβάσεις.
Επιπλέον, η νομοθεσία εισάγει αυστηρότερη επιτήρηση των συνόρων και διευρύνει τη λίστα των ποινικών καταδίκων για τις οποίες αλλοδαποί υπήκοοι μπορούν να απελαθούν από την Ιταλία. Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης αυστηρότερες ποινές φυλάκισης για τους διακινητές ανθρώπων.
Η νομοθεσία ορίζει περαιτέρω ότι οι μετανάστες που βρίσκονται σε σκάφη στα οποία αρνείται η είσοδος θα μεταφέρονται σε χώρες με τις οποίες η Ρώμη έχει συμφωνίες κράτησης ή επιστροφής, με στόχο την αναβίωση του σχεδίου της Μελόνι για εξωτερική ανάθεση της επεξεργασίας των αιτήσεων ασύλου στην Αλβανία, ένα έργο που έχει μπλοκαριστεί επανειλημμένως από δικαστικές αποφάσεις.
Η Μελόνι, η οποία εξελέγη το 2022 με υπόσχεση να σταματήσει τις παράνομες αφίξεις από τη θάλασσα, ακολουθεί όλο και πιο αυστηρές μεταναστευτικές πολιτικές, καθώς η Ιταλία παραμένει βασικό σημείο εισόδου για δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους που διασχίζουν τη Μεσόγειο ετησίως.
Η Ιταλία παραμένει το κύριο σημείο εισόδου για τους μετανάστες που διασχίζουν τη Μεσόγειο προς την ΕΕ. Το 2025, εκτιμάται ότι καταγράφηκαν 6.000 μηνιαίες θαλάσσιες αφίξεις, σύμφωνα με στοιχεία του ιταλικού Υπουργείου Εσωτερικών, πολύ περισσότερες από άλλες εισόδους όπως η Ελλάδα και η Ισπανία.
Υψηλού προφίλ εγκλήματα που εμπλέκουν μετανάστες, συμπεριλαμβανομένων ομαδικών βιασμών και βίαιων επιθέσεων στη Ρώμη και άλλες πόλεις, έχουν τροφοδοτήσει την οργή του κοινού και έχουν ενισχύσει την υποστήριξη για αυστηρότερους συνοριακούς ελέγχους. Παρόμοιες τάσεις έχουν παρατηρηθεί σε ολόκληρη την ΕΕ, όπου το αντι-μεταναστευτικό αίσθημα έχει σημειώσει σημαντική άνοδο τα τελευταία χρόνια.
Το ζήτημα έχει επίσης τονιστεί από την Ουάσιγκτον, η οποία έχει επανειλημμένως προειδοποιήσει την Ευρώπη για την προσέγγισή της στη μετανάστευση. Τον Δεκέμβριο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump υποστήριξε ότι η Ευρώπη «καταστρέφει τον εαυτό της» με «καταστροφικές» μεταναστευτικές πολιτικές. Η νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ προειδοποίησε επίσης ότι η ήπειρος αντιμετωπίζει πιθανή «πολιτισμική εξαφάνιση» λόγω «κοινωνικά διαταρακτικής μετανάστευσης» και «απώλειας εθνικών ταυτοτήτων».
