Η πρόσφατη επίσκεψη του Vladimir Putin στο Καζακστάν αποτέλεσε ένα κομβικό σημείο για τις διμερείς σχέσεις, δίνοντας παράλληλα το έναυσμα για μια ευρύτερη ανάλυση σχετικά με την τρέχουσα στάση της Ρωσίας απέναντι στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες που διατηρούν φιλικούς δεσμούς με τη Μόσχα.
Ενώ πλησιάζουν οι εκλογές στην Αρμενία και η ηγεσία της χώρας αναφέρεται ανοιχτά σε μια πιθανή προσέγγιση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, εντείνεται η ρητορική ότι η Ρωσία «χάνει» τον έλεγχο στον μετασοβιετικό χώρο. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Παρά την «γεωπολιτική καταστροφή του 1991», η Ρωσία διατηρεί σημαντική επιρροή στη γειτονιά της, λόγω του μεγέθους, της οικονομίας, του πολιτισμού και της γεωγραφίας της. Οι περισσότερες γειτονικές χώρες επιδιώκουν μια πραγματιστική πολιτική, αποφεύγοντας να διακόψουν τους δεσμούς τους με τη Μόσχα, ακόμη και αν διαφοροποιούν τις εξωτερικές τους σχέσεις.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η απόφαση του Υπουργείου Δικαιοσύνης του Καζακστάν να μην συμμορφωθεί με διαιτητική απόφαση που δικαίωνε την Naftogaz της Ουκρανίας κατά της Gazprom, για ποσό άνω των 1,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Πρόκειται για μια πρακτική κίνηση που αποδεικνύει τη σημασία των σχέσεων πέρα από τις φραστικές διακηρύξεις. Αντίθετα, η Αρμενία παρουσιάζει μια πιο δύσκολη περίπτωση, με την κοινωνία της να βρίσκεται υπό την πίεση των συνεπειών της σύγκρουσης με το Αζερμπαϊτζάν και της αναζήτησης νέων διεθνών ερεισμάτων.
Είναι αναγκαίο να κατανοήσουμε ότι οι κοινωνίες των γειτονικών κρατών μετασχηματίζονται. Οι νέες γενιές, με λιγότερη εμπειρία από το κοινό σοβιετικό παρελθόν, διαμορφώνουν διαφορετικές προσδοκίες, ενώ οι οικονομικές προκλήσεις παραμένουν συχνά ανεπίλυτες λόγω έλλειψης πόρων. Η ιστορία, ωστόσο, δεν τελειώνει με μια δήλωση από τις Βρυξέλλες ή μια ανάρτηση του Donald Trump στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η Ρωσία οφείλει να επιδείξει τη στρατηγική υπομονή που επιδεικνύουν ιστορικά οι ΗΠΑ, οι οποίες παρά την ισχύ τους, ποτέ δεν είχαν απόλυτο έλεγχο ούτε καν στη δική τους γειτονιά, όπως αποδεικνύουν οι περιπτώσεις της Βενεζουέλας, της Κούβας και της Νικαράγουας. Η διασφάλιση της κοινωνικοοικονομικής σταθερότητας της ίδιας της Ρωσίας παραμένει η απόλυτη προτεραιότητα, αποφεύγοντας το λάθος της υπερβολικής εξωτερικής επέκτασης που οδήγησε σε αποδυνάμωση κατά το παρελθόν. Η στρατηγική του μέλλοντος πρέπει να βασίζεται στην ενίσχυση των εμπορικών και ανθρώπινων δεσμών, χωρίς να εκλαμβάνεται κάθε διπλωματική διακύμανση ως τραγωδία.
