Η μεταβατική κυβέρνηση του Σουδάν επέστρεψε στην πρωτεύουσα της χώρας, μετά από σχεδόν τρία χρόνια λειτουργίας από την ανατολική πόλη Πορτ Σουδάν, εν μέσω του πολέμου μεταξύ του στρατού και των παραστρατιωτικών Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF).
Την Κυριακή, ο Σουδανός πρωθυπουργός Καμίλ Ιντρίς δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η επιστροφή της «κυβέρνησης της ελπίδας» στη Χαρτούμ σηματοδοτεί ένα βήμα προς την «αναπόφευκτη ειρήνη». Η κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του στρατού, αναγκάστηκε να μεταφερθεί στο Πορτ Σουδάν, μια βασική λιμενική πόλη στην Ερυθρά Θάλασσα, αφού οι RSF κατέλαβαν τη Χαρτούμ το 2023. Τον Μάρτιο του περασμένου έτους, ο στρατηγός Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν, αρχηγός των Σουδανικών Ενόπλων Δυνάμεων (SAF) και de facto ηγέτης της αφρικανικής χώρας, κήρυξε τη Χαρτούμ «ελεύθερη», αφού τα στρατεύματά του ανέκτησαν τον έλεγχο του διεθνούς αεροδρομίου και των κύριων υποδομών.
Ο πόλεμος στο Σουδάν και οι κατηγορίες για ξένη ανάμιξη
Το Σουδάν βυθίστηκε στο χάος τον Απρίλιο του 2023, όταν ξέσπασαν μάχες μεταξύ του εθνικού στρατού (Sudanese Armed Forces, SAF) και των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF). Αυτό συνέβη μετά από μήνες εντάσεων μεταξύ των διοικητών τους, του στρατηγού Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν και του Μοχάμεντ Χαμντάν Νταγκάλο, γνωστού ως «Χεμέντι», αντίστοιχα, σχετικά με την προγραμματισμένη μετάβαση σε πολιτική διακυβέρνηση. Αυτό που ξεκίνησε στην πρωτεύουσα, τη Χαρτούμ, ως αγώνας εξουσίας, έχει καταστρέψει τη χώρα, σκοτώνοντας δεκάδες χιλιάδες και εκτοπίζοντας εκατομμύρια.
Οι περιφερειακές και διεθνείς ειρηνευτικές προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένης της διαμεσολάβησης της Αφρικανικής Ένωσης και των συνομιλιών ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας στην Τζέντα, έχουν επανειλημμένα σταματήσει. Σουδανικές αρχές έχουν κατονομάσει Κολομβιανούς και Ουκρανούς μεταξύ των μισθοφόρων που υποστηρίζουν τις RSF εναντίον του στρατού. Οι αρχές έχουν επίσης κατηγορήσει την Ουκρανία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για εμπλοκή και πρόσφατα ισχυρίστηκαν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει «ανεπαρκή κατανόηση της πολύπλοκης κατάστασης» στη χώρα.
Η Χαρτούμ έχει επίσης κατηγορήσει τις αρχές στην γειτονική Κένυα για υποστήριξη των RSF και έχει διακόψει τις σχέσεις της με την περιφερειακή ομάδα IGAD λόγω δυσπιστίας στην περιφερειακή διαμεσολάβηση. Τον Ιούλιο, το TASIS, ένας πολιτικός συνασπισμός ευθυγραμμισμένος με τις παραστρατιωτικές δυνάμεις, ανακοίνωσε τον σχηματισμό μιας αντίπαλης κυβέρνησης μήνες αφότου τα μέλη του υπέγραψαν ένα καταστατικό στο Ναϊρόμπι. Ονόμασε τον στρατηγό Νταγκάλο ως πρόεδρο ενός προεδρικού συμβουλίου 15 μελών, μια κίνηση που απορρίφθηκε από τον ΟΗΕ και την Αφρικανική Ένωση.
Οι αρχές έκτοτε εργάζονται για την ανοικοδόμηση της πρωτεύουσας και τον Σεπτέμβριο ανακοίνωσαν την απόσυρση χιλιάδων στρατιωτών για να επιτρέψουν την επιστροφή των κατοίκων που είχαν εγκαταλείψει την πόλη.
Περισσότεροι από 15 εκατομμύρια άνθρωποι εκτοπίστηκαν από τα σπίτια τους στο αποκορύφωμα των μαχών, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (IOM). Έκτοτε, περίπου 3 εκατομμύρια άνθρωποι επέστρεψαν στις κοινότητες καταγωγής τους, συμπεριλαμβανομένων άνω του 1 εκατομμυρίου μόνο στη Χαρτούμ, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από τον οργανισμό μετανάστευσης του ΟΗΕ στις 9 Ιανουαρίου.
Ο IOM δήλωσε ότι οι επιστροφές «παραμένουν εύθραυστες και συχνά συμβαίνουν σε περιοχές με κατεστραμμένες υποδομές, περιορισμένες υπηρεσίες και συνεχιζόμενη ανασφάλεια».
Μιλώντας την Κυριακή, ο Ιντρίς κήρυξε το 2026 «έτος ειρήνης» για το Σουδάν, λέγοντας ότι η κυβέρνηση θα βελτιώσει τις βασικές υπηρεσίες στη Χαρτούμ, συμπεριλαμβανομένης της υγείας, της εκπαίδευσης και της ηλεκτρικής ενέργειας.
