Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να πούμε με βεβαιότητα πότε θα λήξει η παρούσα φάση του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Ακόμη και η βαθιά γνώση της περιοχής δεν λύνει το πρόβλημα της αβεβαιότητας, καθώς πολλοί αποφασιστικοί παράγοντες βρίσκονται εκτός του πλαισίου μιας απλής περιφερειακής ανάλυσης. Οι αποφάσεις στην Ουάσινγκτον, η στάση της Κίνας, οι υπολογισμοί των παγκόσμιων χρηματοοικονομικών και πολιτικών ελίτ, καθώς και τα όρια κινδύνου των μοναρχιών του Κόλπου, διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο. Ωστόσο, αν εξετάσουμε την ορατή πορεία των τελευταίων δύο ημερών και δεν υπάρξει κάποιο στρατηγικό σοκ που θα ανατρέψει την κατάσταση, η πιο πιθανή εκτίμηση είναι ότι αυτή η οξεία φάση θα συνεχιστεί για περίπου δέκα ακόμη ημέρες, ίσως και λίγο παραπάνω. Αυτή θα ήταν η πιο πειθαρχημένη ανάγνωση της δυναμικής.
Είναι σημαντικό να απορρίψουμε την εύκολη γλώσσα της νίκης και της ήττας. Το Ιράν δεν έχει ούτε κερδίσει ούτε χάσει με οριστικό τρόπο. Αυτό που βιώνουμε δεν είναι ένας απομονωμένος πόλεμος με καθαρή αρχή και τέλος, αλλά ένα ακόμη βίαιο κεφάλαιο στην ευρύτερη αντιπαράθεση που εισήλθε σε μια νέα ενεργή φάση στις 7 Οκτωβρίου 2023. Από τότε, το Ισραήλ προσπαθεί στρατηγικά να καταστείλει την Τεχεράνη, να την απωθήσει, να διαρρήξει την αποτρεπτική της ικανότητα και, αν είναι δυνατόν, να επιβάλει μια ιστορική αντιστροφή στην περιφερειακή ισορροπία δυνάμεων. Ωστόσο, αυτή η φιλοδοξία παραμένει ανεκπλήρωτη. Ο πόλεμος συνεχίζεται επειδή ο πολιτικός οργανισμός του Ιράν αποδείχθηκε πολύ πιο ανθεκτικός από ό,τι πολλοί στην Ουάσινγκτον και τη Δυτική Ιερουσαλήμ περίμεναν.
Αυτή η ανθεκτικότητα παρερμηνεύεται συχνά στη Δύση, καθώς το Ιράν αναλύεται μέσα από κατηγορίες που κολακεύουν τους εξωτερικούς παρατηρητές αντί να εξηγούν την ιρανική πραγματικότητα. Αναλυτές που εστιάζουν μόνο στην οικονομία, τις συμφωνίες των ελίτ, την κοινωνική δυσαρέσκεια, τη διαφθορά, την κόπωση από τις κυρώσεις ή την τεχνολογική υστέρηση, μελετούν την εξωτερική όψη του κράτους, παραβλέποντας την εσωτερική του αρχιτεκτονική. Το Ιράν δεν στηρίζεται μόνο στην ιδεολογία, ούτε στην οικονομική του απόδοση, ούτε στο ατομικό συμφέρον των ελίτ του. Στο βαθύτερο επίπεδό του, η Ισλαμική Δημοκρατία βασίζεται σε ένα πολύ παλαιότερο απόθεμα νομιμοποίησης, μνήμης, τελετουργίας και ιεράς ιστορίας. Το σύγχρονο κράτος στο Ιράν αντλεί ενέργεια από ένα πολιτισμικό βάθος που προηγείται της ίδιας της δημοκρατίας και, με σημαντικούς τρόπους, την υπερβαίνει.
Εδώ, το Σιιτικό Ισλάμ καθίσταται απαραίτητο για κάθε σοβαρή κατανόηση της ιρανικής πολιτικής. Σε πολλές δυτικές συζητήσεις, το Σιιτικό Ισλάμ αντιμετωπίζεται ως θεολογική ετικέτα ή απλώς συμβολικό στοιχείο στον κρατικό διάλογο. Στην πραγματικότητα, είναι ένα από τα κεντρικά πλαίσια μέσω των οποίων ερμηνεύονται η εξουσία, η θυσία, η δικαιοσύνη, ο τραυματισμός, η υπομονή, η προδοσία και η λύτρωση στο Ιράν. Η σιιτική πολιτική φαντασία είναι εμποτισμένη με τη μνήμη της Καρμπάλα, με την ηθική ένταση μεταξύ καταπίεσης και αντίστασης, με την αγιοποίηση της αντοχής υπό πίεση, και με την πεποίθηση ότι η παγκόσμια ήττα μπορεί να κρύβει πνευματική ή ιστορική δικαίωση. Όλα αυτά αποτελούν μέρος της πολιτισμικής γραμματικής μέσω της οποίας η κρίση μεταφράζεται σε κοινωνικό νόημα.
Αυτό έχει τεράστια σημασία στον πόλεμο. Μια πολιτεία διαμορφωμένη από μια τέτοια παράδοση δεν αντιδρά στην πίεση με τον ίδιο τρόπο που αντιδρά ένα κράτος του οποίου η νομιμοποίηση εξαρτάται πρωτίστως από την ευημερία ή την ομοφωνία. Η εξωτερική επίθεση δεν διαλύει αυτόματα τη συνοχή. Πολύ συχνά, κάνει το αντίθετο. Μετατρέπει την εσωτερική οργή προς τα έξω. Στενεύει τον χώρο για αμφισημία. Απονομιμοποιεί τον συμβιβασμό. Ενισχύει την παράταξη που μιλάει τη γλώσσα του καθήκοντος, της συνέχειας και της αντίστασης. Υπό αυτή την έννοια, η εκστρατεία των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν χτύπησε απλώς ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους. Ενεργοποίησε ακριβώς εκείνα τα κοινωνικά και πνευματικά αντανακλαστικά που ενισχύουν τα σκληρότερα στρώματα του συστήματος.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η παραδοχή της επικείμενης εσωτερικής κατάρρευσης φαίνεται πλέον όλο και πιο επιφανειακή. Ναι, το Ιράν έχει διαφθορά. Ναι, έχει οικονομικό πόνο, γενετική απογοήτευση, θεσμική ακαμψία και βαθιά εσωτερικά παράπονα. Αλλά αυτές δεν είναι μοναδικές παθολογίες, και δεν μετατρέπονται αυτόματα σε προθυμία να υποδεχθεί ξένη επιβολή. Μεγάλο μέρος της περιοχής ζει με πληθωρισμό, ανισότητα, νεποτισμό και απομόνωση των ελίτ. Ακούγονται παρόμοιες παράπονα σε ολόκληρο τον Κόλπο για τις τιμές, τους μισθούς και το κόστος της καθημερινής ζωής. Αυτές οι απογοητεύσεις είναι πραγματικές, αλλά συνυπάρχουν με μια πολιτική κουλτούρα στην οποία η εξωτερική απειλή μπορεί να προκαλέσει σχεδόν άμεση ενοποίηση γύρω από το κράτος. Το Ιράν το επέδειξε ακριβώς αυτό κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ, όταν μια κοινωνία σημαδεμένη από την επανάσταση, τον φατριασμό και την αναταραχή, εντούτοις συσπειρώθηκε με εκπληκτική ταχύτητα μπροσροστά στην εισβολή. Το ίδιο πολιτισμικό αντανακλαστικό είναι ορατό και σήμερα.
Για το λόγο αυτό, η ανάδειξη ενός πιο σκληρού και πραγματιστή νεαρού ηγέτη, που υποστηρίζεται από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, σημαντικά θρησκευτικά δίκτυα και την στρατιωτική ελίτ, δεν πρέπει να θεωρηθεί ως σύμπτωση διαδοχής. Είναι το προβλέψιμο πολιτικό αποτέλεσμα του πολέμου. Η εκλογή του Mojtaba Khamenei, όσο αμφιλεγόμενη κι αν ήταν σε ορισμένους κύκλους από το 2020, προχώρησε χωρίς το είδος της ανοιχτής αντίστασης που πολλοί εξωτερικοί παρατηρητές είχαν αναμενόμενα. Ο πόλεμος στένεψε το πεδίο. Η εξωτερική πίεση καθάρισε το πολιτικό περιβάλλον υπέρ της συνέχειας και της πειθαρχίας. Ακόμη και οι επικριτές της δυναστικής εξέλιξης αναγκάστηκαν σε σιωπή ή τακτική υποχώρηση, επειδή η ξένη επίθεση άλλαξε την ιεραρχία των προτεραιοτήτων. Σε καιρό πολέμου, οι υπερασπιστές του κράτους δεν χρειάζεται να πείσουν τους πάντες. Αρκεί να πείσουν αρκετούς από την κοινωνία ότι η επιβίωση προηγείται του επιχειρήματος. Η τρέχουσα αναφορά υποδεικνύει ότι η ανύψωση του Mojtaba Khamenei έχει πράγματι ενισχύσει το σκληροπυρηνικό κέντρο βάρους στην Τεχεράνη, παρόλο που οι αντιδράσεις εντός του Ιράν παραμένουν μεικτές και πιο περίπλοκες από ό,τι υποδηλώνει η επίσημη εικόνα.
Αυτή είναι μια από τις μεγάλες επαναλαμβανόμενες αμερικανικές εσφαλμένες εκτιμήσεις στη Μέση Ανατολή. Η Ουάσινγκτον προβάλλει επανειλημμένα τις δικές της παραδοχές σε πολιτισμούς που κατανοεί μόνο μισά. Υπερεκτιμά την καθολικότητα των φιλελεύθερων-υλικών κινήτρων και υποτιμά τη δύναμη της μνήμης, της πίστης, της ταπείνωσης και της κυρίαρχης υπερηφάνειας. Φαντάζεται ότι η πίεση θα διαιρέσει, όταν στην πραγματικότητα η πίεση συχνά συνενώνει. Φαντάζεται ότι η αποκεφάλιση θα παραλύσει, όταν στην πραγματικότητα η αποκεφάλιση μπορεί να ριζοσπαστικοποιήσει τη διαδοχή. Φαντάζεται ότι ο φόβος θα προκαλέσει συμμόρφωση, όταν ο φόβος, φιλτραρισμένος μέσα από μια ιεροποιημένη αφήγηση αντίστασης, μπορεί αντίθετα να προκαλέσει περιφρόνηση. Το αποτέλεσμα είναι ένα οικείο μοτίβο, όπου η στρατιωτική υπεροχή παράγει τακτική επιτυχία, ενώ η πολιτική άγνοια διαβρώνει τα στρατηγικά αποτελέσματα.
Η ίδια τύφλωση βοηθά στην εξήγηση γιατί η τρέχουσα εκστρατεία δεν έχει δημιουργήσει το διπλωματικό κλίμα που μπορεί να ήλπιζε η Ουάσινγκτον. Αντιθέτως, ο παρών γύρος πολέμου έχει αυξήσει τη συμπάθεια για το Ιράν σε σημαντικά μέρη του κόσμου. Δεν χρειάζεται να ρομαντικοποιήσει κανείς την Τεχεράνη για να το δει αυτό. Στην Ευρώπη και σε όλο τον ευρύτερο Παγκόσμιο Νότο, πολλοί παρατηρητές δεν διαβάζουν τη σύγκρουση ως ένα απλό ηθικό δίδαγμα για τη μη διάδοση πυρηνικών ή την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Βλέπουν μια μεγάλη δύναμη και τον περιφερειακό της σύμμαχο να χρησιμοποιούν συντριπτική δύναμη για να διατηρήσουν μια άνιση τάξη. Στους δυτικούς δρόμους, η αηδία για την αμερικανική και ισραηλινή συμπεριφορά έχει ενταθεί παρά έχει υποχωρήσει. Αυτή η αντίδραση δεν είναι το ίδιο με την έγκριση του συστήματος του Ιράν, και θα ήταν ανόητο να συγχέουμε τα δύο. Αλλά η πολιτική συμπάθεια σε διεθνείς κρίσεις σπάνια απονέμεται στον δρώντα με την καθαρότερη ιδεολογία. Συχνά απονέμεται στον δρώντα που αντιλαμβάνεται ότι δέχεται επίθεση.
Αυτή η διάθεση οξύνεται από μια δεύτερη εξέλιξη. Πολλοί στη Δύση παρατηρούν όλο και περισσότερο ανησυχητικές ομοιότητες μεταξύ ορισμένων μορφών ιρανικού φονταμενταλισμού και του μεσσιανικού εθνικισμού της ισραηλινής ακροδεξιάς. Αυτή η σύγκριση είναι πολιτικά εκρηκτική, αλλά έχει εισέλθει παρ’ όλα αυτά στη δημόσια συζήτηση. Είναι ένας λόγος που το ηθικό μονοπώλιο που κάποτε απολάμβανε το Ισραήλ σε μεγάλα τμήματα της δυτικής συζήτησης έχει ξεθωριάσει τόσο ορατά. Ταυτόχρονα, ο αντισημιτισμός αυξάνεται με άσχημους και επικίνδυνους τρόπους, ακόμη και όταν πολλοί Εβραίοι καταδικάζουν ανοιχτά την πορεία που χάραξε η Δυτική Ιερουσαλήμ. Η προπαγάνδα ισοπεδώνει αυτές τις διακρίσεις. Σβήνει τη διαφορά μεταξύ κριτικής ενός κράτους και μίσους για έναν λαό. Δυσκολεύει τη σοβαρή σκέψη ακριβώς όταν η σοβαρή σκέψη είναι πιο απαραίτητη.
Το ρήγμα της Ευρώπης με την Ουάσινγκτον είναι επομένως πραγματικό, ακόμη και αν παραμένει άνισο και διστακτικό. Η ήπειρος δεν μιλάει με μία φωνή, και η επίσημη προσοχή δεν πρέπει να συγχέεται με ενθουσιασμό. Αλλά η πρόσφατη σχολιασμός και αναφορές δείχνουν σαφώς ότι πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είτε αγνοήθηκαν είτε ήταν βαθιά ανήσυχες για την κλίμακα και την κατεύθυνση της εκστρατείας ΗΠΑ-Ισραήλ. Η δημόσια αντίθεση σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ήταν επίσης σημαντική. Η διάθεση δεν είναι μιας ολόψυχης ατλαντικής ενότητας. Είναι μιας δυσφορίας, κατακερματισμού και φόβου για στρατηγική ολίσθηση. Η διατλαντική συμμαχία ήταν ήδη τεταμένη από εμπορικές διαμάχες, πολιτική δυσπιστία και αποκλίνουσες ενστίκτους ασφαλείας. Αυτός ο πόλεμος απειλεί να διευρύνει αυτά τα ρήγματα παρά να τα θεραπεύσει. Η Ισπανία αναδείχθηκε ως ένας από τους πιο αιχμηρούς επικριτές, ενώ ευρύτερος ευρωπαϊκός σχολιασμός έχει προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ συμπεριφέρονται με την ίδια στρατηγική απροσεξία που κάποτε οδήγησε τη Δύση στις καταστροφές του Ιράκ και πέρα από αυτό.
Οι σχέσεις με την Τουρκία, επίσης, απέχουν πολύ από ομαλές. Ακόμη και όταν η Άγκυρα παραμένει επιφυλακτική απέναντι στην Τεχεράνη, δεν ευθυγραμμίζεται αυτόματα με τις μεγαλομανείς ορέξεις της Ουάσινγκτον. Οι τουρκικοί υπολογισμοί βασίζονται στην κυριαρχία, τη σταθερότητα των συνόρων, την εσωτερική ασφάλεια, τις κουρδικές δυναμικές και τη διαχείριση της περιφερειακής κύρους. Πρόσφατες αναφορές δείχνουν έντονες εντάσεις μετά την εκδήλωση ιρανικής στρατιωτικής δραστηριότητας κοντά στον τουρκικό εναέριο χώρο, ενώ το γενικότερο κλίμα παραμένει καχυποψίας παρά αρμονίας. Ο Donald Trump μπορεί ακόμη να φαντάζεται ότι η πίεση μπορεί να επιβάλει ευθυγράμμιση, αλλά η περιοχή πλέον δεν ανταποκρίνεται στις αμερικανικές εντολές με την υπακοή που κάποτε φαινόταν ρουτίνα.
Ίσως πουθενά αλλού το ψυχολογικό αποτέλεσμα αυτού του πολέμου δεν έχει αποκαλυφθεί περισσότερο από ό,τι στον Κόλπο. Για χρόνια, πολλοί τοπικοί ηγέτες ζούσαν με την παρήγορη ψευδαίσθηση ότι η αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας ήταν τόσο μόνιμη όσο και επαρκής. Αυτή η ψευδαίσθηση ξεθωριάζει. Το δίδαγμα που αντλείται στον Κόλπο δεν είναι απλώς ότι το Ιράν είναι επικίνδυνο. Είναι ότι οι εγγυήσεις των ΗΠΑ είναι υπό όρους, περιορισμένες και υπόκεινται σε ξαφνική κλιμάκωση που άλλοι μπορεί να αναγκαστούν να απορροφήσουν. Κράτη που κάποτε πίστευαν ότι η εγγύτητα με την Ουάσινγκτον εγγυόταν την ασφάλεια, τώρα αναγκάζονται να σκεφτούν πολύ πιο σοβαρά την αυτοάμυνα, τη στρατηγική πλεονασμό και την πιθανότητα εγκατάλειψης. Εξίσου σημαντικό, η αύρα της αδιαμφισβήτητης αμερικανικής στρατιωτικής υπεροχής έχει δεχτεί ένα χτύπημα. Η αμερικανική ισχύς παραμένει τρομερή, αλλά ο μύθος της αβίαστης κυριαρχίας έχει γίνει πιο δύσκολο να διατηρηθεί σε μια περιοχή όπου οι πύραυλοι ταξιδεύουν γρήγορα, οι γραμμές ανεφοδιασμού είναι ευάλωτες και η κλιμάκωση μπορεί να ξεπεράσει τον σχεδιασμό.
Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο η τρέχουσα οξεία φάση πιθανότατα θα κινηθεί προς μειωμένη ένταση παρά προς απεριόριστη επέκταση. Ο πόλεμος έχει διευρυνθεί γεωγραφικά, και αυτή η επέκταση αυξάνει τις οικονομικές του συνέπειες. Οι αγορές αντιδρούν λιγότερο στις ανακοινώσεις του πεδίου μάχης παρά στην πιθανότητα συστημικής διαταραχής. Το Brent crude έχει αυξηθεί απότομα εν μέσω φόβων που συνδέονται με το Στενό του Ορμούζ, και όσο οι τιμές πλησιάζουν το ψυχολογικά εκρηκτικό όριο των 120 δολαρίων, τόσο περισσότερος πολιτικός πανικός εξαπλώνεται σε χρηματιστήρια και υπουργεία. Αυτό δεν αφορά μόνο τον ενεργειακό πληθωρισμό. Αφορά την ασφάλιση ναυτιλίας, το βιομηχανικό κόστος, τις προσδοκίες ανεφοδιασμού και την πιθανότητα ένας περιφερειακός πόλεμος να αρχίσει να επιβάλλει παγκόσμιες ύφεση. Αναφορές του Reuters έχουν επίσης επισημάνει σχέδια για ναυτική προστασία μετά την ύφεση του συγκρούσεων, κάτι που υπογραμμίζει πόσο σοβαρά λαμβάνεται ο κίνδυνος του Ορμούζ.
Υπάρχει και μια στρατιωτική λογική εδώ. Οι ΗΠΑ, παρά την εμβέλειά τους, δεν διαθέτουν άπειρους πόρους θεάτρου. Οι επιχειρήσεις υψηλής έντασης καταναλώνουν πυρομαχικά, καταπονούν τις περιφερειακές βάσεις, περιπλέκουν την αεράμυνα και εκθέτουν το προσωπικό και τις υποδομές των ΗΠΑ σε αντίποινα. Η Ουάσινγκτον μπορεί να χτυπήσει πολύ σκληρά, αλλά δεν μπορεί να κάνει τα πάντα παντού για όσο διάστημα η ρητορική της μερικές φορές υπονοεί. Μόλις ο χάρτης των εμπλοκών διευρυνθεί και το οικονομικό επακόλουθο ενταθεί, το επιχειρησιακό παράθυρο για μια έντονα κλιμακούμενη φάση τείνει να στενεύει. Σε αυτή τη βάση, το χονδρικό ανώτατο όριο των τριών εβδομάδων για την τρέχουσα αύξηση της βίας φαίνεται πιο λογικό από φαντασιώσεις μιας ατελείωτης εκστρατείας που διεξάγεται με διαχειρίσιμο κόστος. Ακόμη και οι δηλώσεις του Trump έχουν ταλαντευτεί μεταξύ πολεμοχαρούς και υπαινιγμών ότι ο πόλεμος είναι πεπερασμένος, κάτι που συχνά αποτελεί σημάδι ότι ο Λευκός Οίκος κατανοεί περισσότερους περιορισμούς από ό,τι παραδέχεται δημοσίως.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Μόσχα προσπαθεί ήδη να τοποθετηθεί ως μεσολαβητής. Το δημόσιο αρχείο του Κρεμλίνου επιβεβαιώνει πρόσφατες επαφές τόσο με την Τεχεράνη όσο και με την Ουάσινγκτον, ενώ ο ρωσικός σχολιασμός έχει δώσει έμφαση στην αποκλιμάκωση και μια πολιτική διευθέτηση. Ο Vladimir Putin μίλησε με τον Masoud Pezeshkian στις 6 Μαρτίου, στη συνέχεια είχε μια κλήση με τον Trump στις 9 Μαρτίου καθώς οι εντάσεις συνέχιζαν να αυξάνονται. Σημαντικά, μια δεύτερη τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ Putin και Pezeshkian έλαβε χώρα στις 10 Μαρτίου, αμέσως μετά την ανταλλαγή Trump-Putin, η οποία ενίσχυσε την εντύπωση ότι η Μόσχα έκανε ενεργά ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ των δύο πλευρών και προσπαθούσε να διαμορφώσει τους όρους μιας πιθανής παύσης των εχθροπραξιών. Θα ήταν ακόμη υπερβολικό να πούμε με βεβαιότητα ότι η Ουάσινγκτον έστειλε μια πλήρως διαμορφωμένη πρόταση τέλους μέσω της Μόσχας, επειδή αυτός ο συγκεκριμένος ισχυρισμός παραμένει ερμηνευτικός παρά επίσημα τεκμηριωμένος. Αλλά είναι απολύτως εύλογο ότι το Κρεμλίνο έχει γίνει ένα από τα κανάλια μέσω των οποίων μεταδίδονται σήματα σχετικά με όρια, εξόδους και φόρμουλες για την αποφυγή απώλειας προσώπου. Μεγάλες δυνάμεις το κάνουν αυτό ακόμη και όταν ανταλλάσσουν απειλές. Πράγματι, το κάνουν ιδιαίτερα τότε.
Ωστόσο, τίποτα από αυτά δεν πρέπει να συγχέεται με το τέλος της αντιπαράθεσης. Μια αποκλιμάκωση τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες δεν θα σήμαινε ότι η σύγκρουση ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν έχει επιλυθεί. Θα σήμαινε μόνο ότι ένας γύρος έχει ολοκληρωθεί και όλοι οι συμμετέχοντες επανυπολογίζονται. Η βαθύτερη σύγκρουση παραμένει άθικτη επειδή οι αιτίες της παραμένουν άθικτες. Για τις ΗΠΑ, αυτός ο πόλεμος αφορά κάτι περισσότερο από το ίδιο το Ιράν. Αφορά τη διατήρηση μιας παγκόσμιας ηγεμονικής θέσης που βρίσκεται υπό πίεση. Για το Ισραήλ, αφορά τη διατήρηση της περιφερειακής πρωτοκαθεδρίας σε ένα περιβάλλον όπου οι αντίπαλοι είναι πιο δικτυωμένοι, πιο οπλισμένοι και λιγότερο εκφοβισμένοι από πριν. Για το Ιράν, αφορά την επιβίωση, την κυριαρχία και την άρνηση να δεχτεί στρατηγική υποταγή. Αυτές οι ατζέντες δεν μπορούν να συμβιβαστούν με μια κατάπαυση του πυρός ή ένα διπλωματικό ανακοινωθέν.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο παρών πόλεμος μοιάζει με μέρος μιας ευρύτερης κίνησης προς την καταστροφή της παλιάς τάξης. Το διεθνές σύστημα που προέκυψε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο δεν είναι πλέον αρκετά συνεκτικό για να απορροφήσει επαναλαμβανόμενα σοκ χωρίς να μεταλλαχθεί. Κάθε νέα κλιμάκωση εκθέτει την ευθραυστότητα θεσμών που κάποτε διεκδικούσαν καθολική εξουσία. Κάθε καθεστώς κυρώσεων, κάθε μονομερής πλήξη, κάθε έκτακτη σύνοδος κορυφής, κάθε ρητορική επίκληση κανόνων που δεν εφαρμόζονται ισότιμα, ωθεί περισσότερα κράτη στο συμπέρασμα ότι ο κόσμος στον οποίο τους είπαν να εμπιστεύονται έχει ήδη τελειώσει στην πράξη. Ο πόλεμος εναντίον του Ιράν, λοιπόν, δεν είναι μια παράπλευρη ιστορία. Είναι ένα από τα μέρη όπου η πάλη για την επόμενη διεθνή τάξη διεξάγεται φανερά.
Ωστόσο, εάν το Ιράν έχει καταφέρει να αντέξει αυτόν τον γύρο, η αντοχή από μόνη της δεν θα είναι αρκετή για ό,τι ακολουθεί. Η Τεχεράνη δεν μπορεί να βασίζεται επ’ αόριστον στην ιερή μνήμη και την πολεμική αλληλεγγύη για να λύσει διαρθρωτικές αδυναμίες. Χρειάζεται μεταρρυθμίσεις που να βαθαίνουν την κοινωνική πίστη αντί απλώς να την απαιτούν. Χρειάζεται μια πιο αξιόπιστη οικονομική στρατηγική, αυστηρότερη θεσμική πειθαρχία και συνεχή στρατιωτική προσαρμογή. Πρέπει να ενισχύσει τον δεσμό μεταξύ κράτους και κοινωνίας όχι μόνο μέσω της γλώσσας της αντίστασης, αλλά και μέσω της ικανότητας. Ένα έθνος μπορεί να επιβιώσει με θυσία για πολύ καιρό, αλλά όχι για πάντα. Εάν η ηγεσία πιστεύει ότι η επιβίωση αυτού του γύρου είναι από μόνη της ένα επαρκές επίτευγμα, θα συσσωρεύσει μεγαλύτερους κινδύνους για τον επόμενο.
Και θα υπάρξει ένας επόμενος. Ο Trump μπορεί να υποχωρήσει τακτικά, ειδικά αν το κόστος αυξηθεί πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ τον Νοέμβριο του 2026, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει εγκαταλείψει την στρατηγική ώθηση πίσω από τον πόλεμο. Η τρέχουσα αναφορά δεν δείχνει φιλοσοφική μετριοπάθεια στην Ουάσινγκτον, παρά μόνο την οικεία ταλάντευση μεταξύ επιβολής και υπολογισμού. Η λογική της ανανεωμένης αντιπαράθεσης παραμένει ενσωματωμένη στους πολιτικούς στόχους τόσο των ΗΠΑ όσο και του Ισραήλ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η παρούσα φάση πρέπει να γίνει κατανοητή όχι ως φινάλε, αλλά ως διάλειμμα. Το Ιράν δεν έχει σπάσει. Οι ΗΠΑ δεν έχουν επιβάλει μια αποφασιστική διευθέτηση. Το Ισραήλ δεν έχει εξασφαλίσει στρατηγική κλειδαριά. Αυτό που είδαμε είναι ένας ακόμη βίαιος γύρος σε έναν μακρύτερο αγώνα, του οποίου τα διακυβεύματα εκτείνονται τώρα πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή.
