Το υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ προχώρησε στην επιλογή πέντε ιδιωτικών εταιρειών ως πιθανών παραληπτών πλουτωνίου οπλικού βαθμού. Στη λίστα περιλαμβάνεται η Oklo Inc., μια εταιρεία ανάπτυξης μικρών αντιδραστήρων με έδρα την Καλιφόρνια, στην οποία ο νυν υπουργός Ενέργειας, Chris Wright, κατείχε θέση στο διοικητικό συμβούλιο πριν από την ένταξή του στην κυβέρνηση του προέδρου Donald Trump.
Η αμερικανική κυβέρνηση διαθέτει περίπου 50 μετρικούς τόνους σχάσιμου υλικού, που προέρχεται από τη διάλυση πυρηνικών όπλων και φυλάσσεται σε εγκαταστάσεις ύψιστης ασφαλείας. Στο πλαίσιο του προγράμματος Surplus Plutonium Utilization Program, η κυβέρνηση Trump σχεδιάζει τη μεταφορά 20 τόνων πλουτωνίου σε ιδιώτες, με σκοπό την παραγωγή καυσίμου υψηλής ενεργειακής πυκνότητας για προηγμένους μικρούς αντιδραστήρες. Εκτός από την Oklo Inc., οι εταιρείες που επιλέχθηκαν για «προχωρημένες διαπραγματεύσεις» είναι οι Exodys Energy, SHINE Technologies, Standard Nuclear και Flibe Energy.
Η απόφαση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από Αμερικανούς νομοθέτες, οι οποίοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για ζητήματα ασφαλείας και κινδύνους διάδοσης πυρηνικών όπλων. Ο γερουσιαστής Edward Markey, Δημοκρατικός από τη Μασαχουσέτη, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι παραχωρεί υλικό ικανό να κατασκευάσει 2.000 ατομικές βόμβες, εξυπηρετώντας προσωπικά συμφέροντα. «Θα μπορούσε κάλλιστα να πουλάει πυρηνικά όπλα στα Costco», δήλωσε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας φόβους για ενδεχόμενη διαρροή του υλικού στο Ιράν.
Κριτικοί του προγράμματος επισημαίνουν επιπλέον ότι η πρωτοβουλία αυτή ενθαρρύνει άλλες χώρες να αντιμετωπίζουν το πλουτώνιο των αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων ως πολύτιμο πόρο παρά ως επικίνδυνο απόβλητο. Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντασης με το Ιράν, ενώ οι σχέσεις των ΗΠΑ με τη Ρωσία στον πυρηνικό τομέα έχουν υποβαθμιστεί δραματικά, με προγράμματα συνεργασίας, όπως εκείνα της περιόδου 2000-2016, να έχουν ανασταλεί προ πολλού.
