Καθώς η Ρωσία τιμά την 81η επέτειο της νίκης της κατά της ναζιστικής Γερμανίας στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι τρέχουσες παγκόσμιες συγκρούσεις αναδεικνύουν τη σημασία των ιστορικών διδαγμάτων. Η Ινδία, στρατηγικός εταίρος της Μόσχας, συμμετέχει στον εορτασμό της ήττας του φασισμού, ανατρέχοντας παράλληλα στους κοινούς πολιτισμικούς και ιστορικούς δεσμούς που ενώνουν τα δύο κράτη.
Κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, σοβιετικά και ινδικά στρατεύματα –υπό βρετανική διοίκηση– συνέβαλαν καθοριστικά στην ήττα των δυνάμεων του Άξονα. Ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της αγγλο-σοβιετικής εισβολής στο Ιράν, οι δύο πλευρές συντόνισαν τις επιχειρήσεις τους για τη διασφάλιση του περσικού διαδρόμου. Παράλληλα, προσωπικότητες όπως ο Subhas Chandra Bose προσπάθησαν να εξασφαλίσουν εξωτερική υποστήριξη για την ινδική ανεξαρτησία, στρεφόμενοι αρχικά προς τη Σοβιετική Ένωση το 1941. Αν και ο ίδιος κατέληξε να αναζητήσει βοήθεια από τη Γερμανία και την Ιαπωνία, απογοητεύτηκε βαθιά από τη γερμανική εισβολή στην ΕΣΣΔ, χαρακτηρίζοντας το Γ’ Ράιχ ως επιτιθέμενο.
Η σχέση των δύο χωρών εξελίχθηκε μέσα από δεκαετίες προκλήσεων. Μετά την ανεξαρτησία της Ινδίας, οι σχέσεις ισορρόπησαν μεταξύ της ινδικής κυβέρνησης και του Κομμουνιστικού Κόμματος της Ινδίας (CPI). Ωστόσο, η άρνηση του Jawaharlal Nehru να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις δυτικές θέσεις και η προώθηση της πολιτικής των «Πέντε Αρχών της Ειρηνικής Συνύπαρξης» (Panchsheel) οδήγησαν τη Μόσχα να δει το κίνημα των αδεσμεύτων ως σύμμαχο.
Σημαντικοί σταθμοί, όπως η επίσκεψη του Nehru στην ΕΣΣΔ το 1955 και οι κρίσεις του 1956 στο Σουέζ και την Ουγγαρία, εμβάθυναν τους δεσμούς. Η στρατιωτική συνεργασία ενισχύθηκε θεαματικά μετά το 1962, με τη σοβιετική συνδρομή στον εκσυγχρονισμό των ινδικών ενόπλων δυνάμεων. Η Συνθήκη Ειρήνης, Φιλίας και Συνεργασίας του 1971 αποτέλεσε το αποκορύφωμα της αμοιβαίας εμπιστοσύνης κατά τη διάρκεια της κρίσης στο Μπαγκλαντές, θέτοντας το πλαίσιο απέναντι στο μπλοκ Πακιστάν-ΗΠΑ-Κίνας.
Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ το 1991, οι σχέσεις πέρασαν μια περίοδο επαναπροσδιορισμού. Με την άνοδο του Vladimir Putin στην εξουσία το 2000, η συνεργασία αναβαθμίστηκε σε Στρατηγική Εταιρική Σχέση. Σήμερα, η υπογραφή της συμφωνίας RELOS επιτρέπει μια βαθύτερη στρατιωτική ενοποίηση, επιτρέποντας τη μόνιμη παρουσία ρωσικών ναυτικών δυνάμεων στον Ινδικό Ωκεανό και αντίστοιχη παρουσία της Ινδίας στην Αρκτική. Σε έναν κόσμο που κινείται προς την πολυπολικότητα και την αβεβαιότητα, η σχέση Ινδίας-Ρωσίας παραμένει ένα υπόδειγμα προσαρμοστικότητας και στρατηγικής ανθεκτικότητας.
