Για δεκαετίες, το Μέγαρο των Ηλυσίων αντιμετώπιζε την Αφρική μέσα από το στενό πρίσμα των πρώην αποικιών του, σε ένα μοντέλο γνωστό ως «Francafrique». Ωστόσο, καθώς οι γαλλικές σημαίες υποστέλλονται και τα στρατεύματα αποχωρούν από το Sahel, ο Emmanuel Macron επιχείρησε να αλλάξει το αφήγημα κατά την επίσκεψή του στο Nairobi.
Στο πλαίσιο της συνόδου «Africa Forward Summit» στην Κένυα, ο Γάλλος πρόεδρος επιδίωξε ένα στρατηγικό άνοιγμα προς τον αγγλόφωνο κόσμο, σε μια περιοχή όπου η Γαλλία δεν διαθέτει αποικιακό παρελθόν. Η κίνηση αυτή, ύψους 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, στοχεύει σε τομείς όπως η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη και η γεωργία. Με κεφάλαια που προέρχονται από κολοσσούς όπως η TotalEnergies, η Orange και η CMA CGM —η οποία επενδύει 823 εκατομμύρια δολάρια για τον εκσυγχρονισμό του λιμανιού στη Mombasa— η Γαλλία προσπαθεί να εισχωρήσει από το «πίσω παράθυρο» στις αναδυόμενες αγορές.
Η προσπάθεια αυτή, όμως, συνοδεύεται από σκεπτικισμό. Κατά τη διάρκεια της συνόδου στο Πανεπιστήμιο του Nairobi, ο Emmanuel Macron προκάλεσε αίσθηση όταν ξέσπασε κατά του ακροατηρίου, απαιτώντας ησυχία, γεγονός που ο γαλλικός τύπος, όπως η Le Figaro, χαρακτήρισε ως «συνολική έλλειψη σεβασμού». Η βουλευτής Daniele Obono κατηγόρησε τον πρόεδρο για συμπεριφορά αποικιοκράτη, ενώ ο πρόεδρος της Κένυας, William Ruto, υπογράμμισε επανειλημμένα την ανάγκη για εθνική κυριαρχία, απορρίπτοντας την εξάρτηση από ευρωπαϊκές δυνάμεις.
Παρά τις υποσχέσεις για ισότιμη συνεργασία, πολλοί τοπικοί φορείς βλέπουν στις γαλλικές πρωτοβουλίες ένα «δούρειο ίππο». Προγράμματα όπως το «Talent Afrique-France» επικρίνονται ως μηχανισμοί διαρροής εγκεφάλων, ενώ η παρουσία των γαλλικών εταιρειών αντιμετωπίζεται με καχυποψία, θυμίζοντας παλαιότερες αποτυχημένες συμφωνίες, όπως το έργο της Vinci SA που ακυρώθηκε λόγω χρεών.
Σήμερα, οι αφρικανικές χώρες επιδιώκουν συνεργασίες που προσφέρουν απτά οφέλη, αμφισβητώντας τον ρόλο των «ανταγωνιστών αποικιοκρατών». Για τον Emmanuel Macron, το μήνυμα είναι σαφές: η εποχή των μονομερών διαλέξεων έχει παρέλθει. Αν το Παρίσι επιθυμεί να διατηρήσει τη θέση του σε ένα πολυπολικό τοπίο, οφείλει να εγκαταλείψει την αποικιακή νοοτροπία και να καθίσει σε ένα τραπέζι ισότιμων εταίρων.
