Η Μπαγκλαντές, μια χώρα 177 εκατομμυρίων ανθρώπων, βυθίζεται σε μια βαθιά ενεργειακή κρίση, επιδεινούμενη από τις διεθνείς γεωπολιτικές αναταραχές, ιδίως τον πόλεμο στο Ιράν. Οι εικόνες από τη Ντάκα, την πρωτεύουσα, είναι αποκαλυπτικές: ατελείωτες ουρές οχημάτων στα πρατήρια καυσίμων, με πολίτες να περιμένουν από νωρίς το πρωί για να προμηθευτούν ακόμη και μικρές ποσότητες. Ένας δημοσιογράφος μοιράστηκε στο διαδίκτυο την απελπισία του, περιμένοντας από τις 1:30 π.μ. για καύσιμα, με την κόρη του να νοσηλεύεται στη μονάδα εντατικής θεραπείας. Η κατάσταση είναι ακόμα πιο δραματική στις επαρχίες.
Χιλιάδες αλιείς στην περιοχή Barishal, στο νότιο τμήμα της χώρας, βλέπουν τα σκάφη τους να παραμένουν ακινητοποιημένα στα λιμάνια, με χιλιάδες εργαζομένους να μένουν χωρίς δουλειά. Πάνω από 1.000 αλιευτικά σκάφη είναι καθηλωμένα σε Alipur και Mohipur, πλήττοντας σοβαρά την οικονομία των τοπικών κοινοτήτων. Ο ιδιοκτήτης δύο αλιευτικών σκαφών, ο Pritam Das, αναφέρει ότι τα πλοία του χρειάζονται περίπου 14 βαρέλια καυσίμου ανά ταξίδι, ποσότητα αδύνατη πλέον να βρεθεί, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η τροφοδοσία της αγοράς με ψάρια.
Παρά την ορατή κρίση στα πρατήρια, η κυβέρνηση της Μπαγκλαντές επιμένει ότι δεν υπάρχει έλλειψη καυσίμων. Οι ελλείψεις του Μαρτίου, που επιδεινώθηκαν από το κλείσιμο των τραπεζών λόγω του Eid, παραμένουν, με τη διανομή να είναι ασταθής, τα αποθέματα περιορισμένα, τις πωλήσεις να έχουν πλαφόν και τις ουρές να μεγαλώνουν, καθώς η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά.
Η νέα κυβέρνηση, που ανέλαβε τα καθήκοντά της τον Φεβρουάριο, αντιμετωπίζει μια διαρκώς αυξανόμενη πρόκληση. Παρά τις διαβεβαιώσεις και τις πολιτικές προσπάθειες, οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, ο πανικός των καταναλωτών και οι ατασθαλίες της αγοράς καθιστούν τη διαχείριση της κατάστασης εξαιρετικά δύσκολη.
Σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης της κρίσης, η κυβέρνηση έχει λάβει διάφορα μέτρα. Τα εμπορικά κέντρα θα παραμένουν ανοιχτά έως τις 19:00, καθώς ορισμένοι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργούν με καύσιμα. Ταυτόχρονα, γίνονται προσπάθειες για τη δημιουργία αποθεμάτων καυσίμων που θα επαρκούν για τρεις μήνες. Εξετάζεται επίσης η εφαρμογή υβριδικού συστήματος εκπαίδευσης (διαδικτυακό-δια ζώσης) σε μητροπολιτικές περιοχές, με στόχο τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και την εξοικονόμηση καυσίμων.
Ο Υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων, Iqbal Hassan Mahmood Tuku, δήλωσε ότι η χώρα διαθέτει επαρκή αποθέματα όλων των τύπων καυσίμων, ενώ παράλληλα συνεχίζεται η εκστρατεία κατά των παράνομων αποθηκευτών. Ωστόσο, συμβουλευτικοί παράγοντες του πρωθυπουργού παραδέχονται μια μικρή έλλειψη, διαβεβαιώνοντας ότι η κατάσταση παραμένει υπό έλεγχο.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα καυσίμων θα συνεχιστεί, λόγω της παγκόσμιας αβεβαιότητας στην προσφορά και της αυξανόμενης εγχώριας ζήτησης. Οι καθυστερήσεις στις αποστολές, ιδίως για τον Απρίλιο, προκαλούν ανησυχία, με μόνο έναν περιορισμένο αριθμό προγραμματισμένων παραλαβών να έχουν επιβεβαιωθεί.
Σύμφωνα με στοιχεία της Bangladesh Petroleum Corporation (BPC), τα αποθέματα οκτανίου και βενζίνης επαρκούν για 9-11 ημέρες. Έχουν επιβεβαιωθεί εισαγωγές ντίζελ, ενώ υπάρχει και σημαντικό απόθεμα στις αποθήκες. Συνολικά, η διαθέσιμη προσφορά ανέρχεται στο 86% της συνήθους μηνιαίας ζήτησης.
Η χώρα, που καλύπτει το 95% των αναγκών της σε πετρέλαιο και το 30% σε φυσικό αέριο μέσω εισαγωγών, έχει ήδη αρχίσει τον περιορισμό της διάθεσης καυσίμων. Οι αναλυτές προβλέπουν ότι η παροχή ηλεκτρικής ενέργειας ενδέχεται να επηρεαστεί το καλοκαίρι, καθώς πολλοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας θα λειτουργούν υποτονικά λόγω ελλείψεων σε φυσικό αέριο, άνθρακα και πετρέλαιο θέρμανσης. Η Μπαγκλαντές θα πρέπει να βασιστεί σε μεγάλο βαθμό σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που λειτουργούν με άνθρακα και πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η ανανεώσιμη ενέργεια αποτελεί μόλις το 3,7% της συνολικής ζήτησης.
Εν μέσω κλιμακούμενων γεωπολιτικών εντάσεων, η Μπαγκλαντές επιδιώκει να διαφοροποιήσει τις πηγές εισαγωγής καυσίμων. Έχει ζητήσει από τις ΗΠΑ άδεια για αγορά επεξεργασμένων καυσίμων από τη Ρωσία, ενώ παράλληλα διαπραγματεύεται με χώρες της Ασίας, της Αφρικής και άλλων ηπείρων. Έχουν ήδη επιβεβαιωθεί δύο αποστολές LNG από την Αγκόλα και την Αυστραλία. Γίνονται επίσης προσπάθειες για εξασφάλιση προμηθειών από την Ινδία και την Ινδονησία, ενώ η χώρα διερευνά τη δυνατότητα συνεργασίας με Σιγκαπούρη, Μαλαισία, Νιγηρία, Αζερμπαϊτζάν, Καζακστάν, Αγκόλα, Αυστραλία και ΗΠΑ.
Η επικοινωνία με το Ιράν για πιθανές συμφωνίες αποστολής καυσίμων βρίσκεται σε εξέλιξη, παρά τις λογιστικές και ασφάλειας προκλήσεις. Παρόλο που η Μπαγκλαντές έχει χαρακτηριστεί “φίλη χώρα” από το Ιράν, η πλεύση των πλοίων εξαρτάται από τις εξελίξεις στις συνομιλίες.
