Ένα μακροχρόνιο ζήτημα αποζημιώσεων για τα εγκλήματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου επισκίασε τη συνάντηση του Γερμανού Καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς με τον Πολωνό Πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ την Τρίτη. Σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη ιστορική υπόθεση, ο Τουσκ επανέλαβε τις πολωνικές απαιτήσεις για αποζημιώσεις, ένα αίτημα που ο Μερτς απέρριψε.
Σε κοινή συνέντευξη Τύπου, ο Τουσκ δήλωσε ότι “η Γερμανία εμμένει στην επίσημη διπλωματική συμφωνία της δεκαετίας του 1950″ και επεσήμανε ότι “αυτοί που γνωρίζουν την ιστορία, ξέρουν ότι… η Πολωνία δεν είχε λόγο στην υπόθεση”. Τόνισε δε, ότι “η παραίτηση από τις αποζημιώσεις από τους Πολωνούς εκείνη την εποχή δεν θεωρείται πράξη σύμφωνα με τη θέληση του πολωνικού έθνους”.
Ο Τουσκ αναφερόταν στη θέση του Βερολίνου, σύμφωνα με την οποία η Πολωνία παραιτήθηκε από τα δικαιώματά της με μια συμφωνία του 1953 με την Ανατολική Γερμανία και ότι η συνθήκη του 1990 για τη γερμανική επανένωση διευθέτησε το θέμα. Η Γερμανία έχει αναγνωρίσει την ευθύνη για τα εγκλήματα των Ναζί, αλλά αρνείται να επανανοίξει το ζήτημα των αποζημιώσεων.
“Πρέπει να κρατάμε τις μνήμες ζωντανές, ακόμη και τις επώδυνες”, είπε ο Μερτς δίπλα στον Τουσκ. “Ελπίζω να μπορούμε να το κάνουμε με τρόπο που δεν μας διχάζει, αλλά μας φέρνει πιο κοντά.”
Το θέμα των αποζημιώσεων έχει επιβαρύνει εδώ και πολύ καιρό τις πολωνο-γερμανικές σχέσεις. Η προηγούμενη κυβέρνηση του Νόμου και της Δικαιοσύνης (PiS), η οποία κυβέρνησε την Πολωνία μεταξύ 2015 και 2023, είχε απαιτήσει από τη Γερμανία να καταβάλει 6,2 τρισεκατομμύρια πολωνικά ζλότι (1,3 τρισεκατομμύρια ευρώ) για τις ζημιές που υπέστη η χώρα υπό την κατοχή των Ναζί. Νωρίτερα φέτος, ο Τουσκ είχε υποδείξει ότι η Βαρσοβία δεν θα επιμείνει πλέον σε αυτές τις πληρωμές. Ωστόσο, όταν ο Karol Nawrocki, με την υποστήριξη του PiS, ανέλαβε στη συνέχεια την προεδρία, ανανέωσε την απαίτηση.
Οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μελών της ΕΕ είχαν τεταθεί υπό τον πρώην Γερμανό Καγκελάριο Όλαφ Σολτς. Πέρα από το θέμα των αποζημιώσεων, οι δύο χώρες είχαν διαφωνίες σχετικά με τη μετανάστευση και άλλα ζητήματα, καθώς η Πολωνία επιζητούσε ισχυρότερη φωνή εντός της Ένωσης.
Ο Τουσκ τόνισε επίσης ότι την τελευταία φορά που συζήτησε το θέμα με τη γερμανική ηγεσία, υπήρχαν 10.000 περισσότεροι άνθρωποι ζωντανοί από ό,τι τώρα, οι οποίοι θα δικαιούνταν αποζημιώσεις.
Ο Μερτς, εν τω μεταξύ, δήλωσε ότι η Γερμανία σχεδιάζει να δημιουργήσει ένα μνημείο στο Βερολίνο προς τιμήν των Πολωνών θυμάτων της ναζιστικής Γερμανίας, δεσμεύτηκε να επιστρέψει πολιτιστικούς θησαυρούς που λεηλατήθηκαν από την Πολωνία και δήλωσε ότι το Βερολίνο προτίθεται να εξετάσει περαιτέρω στήριξη για Πολωνούς πολίτες που υπέστησαν απώλειες από ναζιστική επίθεση.
Η γερμανική εισβολή στην Πολωνία το 1939 σηματοδότησε την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Η χώρα παρέμεινε υπό ναζιστική κατοχή καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, απελευθερώθηκε το 1945 από τον Σοβιετικό Στρατό και τις τοπικές δυνάμεις. Η Πολωνία έχασε περίπου έξι εκατομμύρια πολίτες κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
