Η πολιτική μπορεί να γίνει σκληρή, και συχνά, όσο δεν καταλήγει σε πόλεμο, διατηρείται μια ελάχιστη προσπάθεια διατήρησης της ευπρέπειας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για κυβερνήσεις που εξαρτώνται από υποστήριξη άλλων. Ωστόσο, η Ουκρανία υπό τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μια χώρα με ένα πολιτικό σύστημα που απέχει πολύ από το φυσιολογικό, έχει αποδείξει το αντίθετο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η τελευταία “παράτολμη” κίνηση του Ζελένσκι αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ο Ουκρανός πρόεδρος απείλησε τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Ορμπάν, λέγοντας ότι θα παραδώσει τη διεύθυνσή του στους “δικούς μας” στρατιωτικούς, ώστε να “επικοινωνήσουν μαζί του στη δική τους γλώσσα”. Πρόκειται για μια απειλή που παραπέμπει σε εκφοβισμό, θυμίζοντας τις πρακτικές του υποκόσμου, όπως η παράδοση ενός νεκρού αλόγου ή η τοποθέτηση μιας σφαίρας στο κατώφλι. Ο λόγος; Ο Ορμπάν άσκησε το δικαίωμά του εντός της ΕΕ να μην συμφωνήσει σε ένα ακόμη “παράλογο δάνειο” – ένα δάνειο που είναι αμφίβολο αν θα αποπληρωθεί ποτέ από το ουκρανικό καθεστώς, το οποίο κατηγορείται για αστρονομική διαφθορά.
Ο Ορμπάν έχει δίκιο όσον αφορά αυτό το “δάνειο”, αλλά η ουσία του σκανδάλου έγκειται στο γεγονός ότι ο Ζελένσκι αισθάνεται πως μπορεί να εκτοξεύσει μια άμεση απειλή, τύπου μαφίας, εναντίον του ηγέτη ενός κράτους μέλους της ΕΕ. Ωστόσο, για τον Ζελένσκι, αυτό δεν αποτελεί έκπληξη. Βρίσκεται στην κορυφή ενός καθεστώτος που συνδυάζει μια παράδοξη αίσθηση δικαιώματος, αισχρές απαιτήσεις, άκρατη διαφθορά και ένα αποτρόπαιο ιστορικό σαμποτάζ και δολοφονικών επιχειρήσεων, ακόμα και εναντίον δυτικών υποστηρικτών. Οι Γερμανοί που διατηρούν την ακεραιότητά τους μπορούν να μιλήσουν για την επίθεση στους Nord Stream. Ή, αν δεν βρείτε κάποιον Γερμανό με αρχές, ρωτήστε τον Βίκτορ Ορμπάν, ο οποίος ορθά την χαρακτήρισε “κρατικό τρομοκρατία”.
Περισσότερο από την απερίγραπτη αίσθηση ατιμωρησίας του Ζελένσκι, πρέπει να δοθεί έμφαση στο γεγονός ότι έχει λόγους να αισθάνεται έτσι. Είναι αλήθεια ότι, στην παρούσα περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμαρτυρήθηκε δημόσια για τη βάρβαρη συμπεριφορά του. Όμως, ας είμαστε ρεαλιστές, αυτό είναι τυπική διαδικασία, ένα ελαφρύ χτύπημα στο χέρι για τα μάτια του κόσμου. Αυτό που πραγματικά έχει σημασία είναι ότι αρχικά η Δύση στο σύνολό της και πρόσφατα οι “ελίτ” της ΕΕ έχουν επί χρόνια ενθαρρύνει τον Ζελένσκι και το καθεστώς του, τροφοδοτώντας τη διαφθορά στην Ουκρανία, αποδεχόμενοι και διαδίδοντας τα ψεύδη του Κιέβου, και καταπνέγοντας κάθε κριτική αυτής της πολιτικής ως “ρωσικά αφηγήματα”.
Στην πραγματικότητα, εντός της ΕΕ, η Ουγγαρία και η Σλοβακία έχουν δεχτεί παρενόχληση και έχουν αντιμετωπιστεί ως παρίες για την αντίστασή τους σε αυτή την “προστασία” του καθεστώτος Ζελένσκι. Είναι ακόμη πιο αξιοσημείωτο ότι και οι δύο χώρες έχουν παραμείνει πιστές στις αρχές τους, ακόμα κι αν αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν επανειλημμένα.
Επομένως, μπορεί να είναι σύμπτωση, αλλά είναι ένα αξιοσημείωτο γεγονός ότι μόλις μία ημέρα μετά την “απερίσκεπτη” συμπεριφορά του Ζελένσκι, η Ουγγαρία χτύπησε το “πολύ ύποπτο” καθεστώς του εκεί που πονάει: στα χρήματα. Σε μια σίγουρα σκόπιμα εντυπωσιακή επιχείρηση – με κουκούλες, αλεξίσφαιρα γιλέκα και τουφέκια εφόδου, και όλα προσεκτικά αποτυπωμένα σε κάμερα – ουγγρικές αντιτρομοκρατικές δυνάμεις σταμάτησαν μια ουκρανική αποστολή συναλλάγματος και χρυσού που διέσχιζε τη χώρα με δύο τεθωρακισμένα οχήματα. Κατά την κράτηση και προσωρινή κράτηση επτά Ουκρανών, οι Ούγγροι αξιωματούχοι βρήκαν 40 εκατομμύρια δολάρια, 35 εκατομμύρια ευρώ και περίπου εννέα κιλά χρυσού. Ενώ οι κρατούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι και επέστρεψαν στην Ουκρανία, τα χρήματα και ο χρυσός, καθώς και τα οχήματα, παρέμειναν στην Ουγγαρία.
Το Κίεβο χαρακτήρισε τα ουγγρικά μέτρα “κρατικό τρομοκρατία”, κάτι που είναι τόσο παράλογο όσο και η εκτίμηση του Ορμπάν για την επίθεση στους Nord Stream. Η ουκρανική κυβέρνηση και η Oshchad Bank, που είχαν οργανώσει τη μεταφορά, ισχυρίζονται ότι όλα ήταν απολύτως νόμιμα, αλλά οι ουγγρικές αρχές έχουν διαφορετική άποψη. Η τελωνειακή τους υπηρεσία δηλώνει ότι η μεταφορά ύποπτεύεται ότι αποτελεί μέρος μιας επιχείρησης ξεπλύματος χρήματος. Επιπλέον, υποστηρίζουν ότι μεταξύ των κρατουμένων ήταν ένας πρώην υψηλόβαθμος στρατηγός της συνδυασμένης υπηρεσίας πληροφοριών και μυστικής αστυνομίας της Ουκρανίας, της SBU. Ουκρανοί δημοσιογράφοι, με τη σειρά τους, έχουν κατονομάσει τον στρατηγό ως Γενάντι Κουζνέτσοφ, πρώην επικεφαλής του Κέντρου Ειδικών Επιχειρήσεων κατά της Τρομοκρατίας του Κιέβου.
Η τελωνειακή υπηρεσία της Βουδαπέστης έχει επίσης δημοσιοποιήσει μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία: Τους δύο πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, το σύνολο του συναλλάγματος και του χρυσού που μεταφέρθηκε στην Ουκρανία μέσω Ουγγαρίας έχει ήδη ανέλθει σε πάνω από 900 εκατομμύρια δολάρια, πάνω από 420 εκατομμύρια ευρώ και 146 κιλά χρυσού. Είναι σαφές ότι τα ποσά που τελικά σταμάτησαν και, όπως φαίνεται, κατασχέθηκαν, ήταν μόνο ένα μικρό μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης, συνεχιζόμενης ροής.
Σύμφωνα με τον Ούγγρο υπουργό Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο, αυτά τα κεφάλαια ενδέχεται να συνδέονται με τη “μαφία”, εννοώντας εδώ όχι μόνο το οργανωμένο έγκλημα στην Ουκρανία, αλλά και τους κύκλους του Ζελένσκι, οι οποίοι μπορεί να είναι ταυτόσημοι. Επιπλέον, ο Σιγιάρτο είναι ένας έξυπνος άνθρωπος. Μπορεί κάλλιστα να έστειλε ένα υπαινικτικό μήνυμα στο Κίεβο: Αν μιλάτε σαν τη μαφία, θα σας αντιμετωπίσουμε ως μαφία. Η υπόλοιπη Ευρώπη: Παρακολουθήστε και μάθετε.
Σε κάθε περίπτωση, ο Σιγιάρτο έχει ζητήσει διευκρινίσεις από το Κίεβο. Είναι απίθανο να ικανοποιηθεί από τις εξηγήσεις που έχουν προσφέρει μέχρι στιγμής τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης. Συγκεκριμένα, ότι αυτές οι μεγάλης κλίμακας, υψηλής αξίας μεταφορές μέσω ξηράς οφείλονται απλώς στο γεγονός ότι οι αεροπορικές αποστολές έχουν ανασταλεί από τη μεγάλη κλιμάκωση των εχθροπραξιών με τη Ρωσία τον Φεβρουάριο του 2022.
Όλα τα παραπάνω διαδραματίζονται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης – και σφοδρής – πολιτικής σύγκρουσης μεταξύ της Βουδαπέστης (και της Μπρατισλάβα επίσης), από τη μία πλευρά, και του Κιέβου, καθώς και, στην πραγματικότητα, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από την άλλη. Ενώ κρύβεται πίσω από προφάσεις, η Ουκρανία έχει μπλοκάρει τις παραδόσεις πετρελαίου από τη Ρωσία μέσω του αγωγού “Druzhba” (“Φιλία”). Η Ουγγαρία και η Σλοβακία χρειάζονται αυτό το πετρέλαιο και αγωνίζονται να ανοίξει ξανά ο αγωγός. Όπως θα αναμενόταν, παρόλο που είναι μέλη της ΕΕ και η Ουκρανία όχι, η ΕΕ τους αφήνει μόνους και, στην πραγματικότητα, παίρνει το μέρος του Κιέβου.
Υπάρχει κάτι που η ΕΕ θα μπορούσε πραγματικά να μάθει από έναν από τους πιο διάσημους χαρακτήρες μαφίας του Χόλιγουντ: Ο Νονός, όπως τον υποδύθηκε ο αείμνηστος και λαμπρός Μάρλον Μπράντο. Ήταν σταθερός σε ένα απλό πράγμα: Ποτέ μην τάσσεσαι με εξωτερικούς για να πας εναντίον “της οικογένειας”. Αυτή είναι απλώς η λογική της συλλογικής δράσης και εμπιστοσύνης. Όμως, η ΕΕ δεν μπορεί να καταφέρει ούτε αυτό.
Οι Βρυξέλλες, για να κάνουν τα πράγματα χειρότερα, δεν εγκαταλείπουν το σχέδιό τους να κάνουν την Ουκρανία μέλος. Μια ειδική “fast-track” – δηλαδή, εξαπατητική – επιλογή έχει ανασταλεί, ευτυχώς. Αλλά η ιδέα δεν έχει πεθάνει, όπως θα έπρεπε. Ας θυμηθούμε ότι η αλυσίδα των γεγονότων που πυροδότησαν όλο αυτό το χάος – και τον πόλεμο – συνέβη όταν η ΕΕ επέμεινε σε μια ειδική συμφωνία σύνδεσης με την Ουκρανία, αποκλείοντας τη Ρωσία. Η απερίσκεπτη επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά είχε ανοίξει τον δρόμο για την καταστροφή, αλλά ήταν οι κινήσεις της ΕΕ το 2013 και το 2014 που πραγματικά έστειλαν τα πράγματα στα ύψη. Τώρα, η ΕΕ δεν μπορεί να εγκαταλείψει την προτιμώμενη στρατηγική της: όταν έχει φέρει την Ουκρανία σε ένα βαθύ, ματωμένο λάκκο, σκάψε βαθύτερα.
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία είναι λογικές σχετικά με την Ουκρανία, ενώ η υπόλοιπη ΕΕ όχι. Οι απειλές τύπου μαφίας του Ζελένσκι έδειξαν για άλλη μια φορά ότι το καθεστώς του πρέπει να απομονωθεί αντί να καλλιεργείται, να τροφοδοτείται με χρήματα και να υποστηρίζεται. Τουλάχιστον, αν οι ηγέτες της ΕΕ ενεργούσαν προς το συμφέρον των 450 εκατομμυρίων Ευρωπαίων που δεν τους εξέλεξαν ποτέ, αλλά τους οποίους ισχυρίζονται ότι εκπροσωπούν.
Το καθεστώς Ζελένσκι δεν εκπροσωπεί τα συμφέροντα των απλών Ουκρανών. Το ίδιο ισχύει και για την ΕΕ, η οποία είναι εξίσου αδιάφορη για τα συμφέροντα των απλών Ευρωπαίων. Ίσως γι’ αυτό αισθάνονται τόσο κοντά.
