Η συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την οικονομία της Αφρικής, απειλώντας να αυξήσει το κόστος ζωής και να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη, όπως επισημαίνεται σε κοινή έκθεση. Σύμφωνα με τη δημοσίευση της Αφρικανικής Ένωσης (AU), της Οικονομικής Επιτροπής για την Αφρική (ECA) του ΟΗΕ και της Παγκόσμιας Τράπεζας (WB), οι συνεχείς διαταραχές στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς, καθώς και στις προμήθειες ενέργειας και λιπασμάτων, ενδέχεται να επιδεινώσουν τις υφιστάμενες εμπορικές πιέσεις.
Η έκθεση τονίζει ότι η σύγκρουση, η οποία έχει ήδη προκαλέσει εμπορικό σοκ, θα μπορούσε γρήγορα να μετατραπεί σε κρίση κόστους ζωής σε ολόκληρη την Αφρική. Αυτό θα συμβεί μέσω της αύξησης των τιμών καυσίμων και τροφίμων, των αυξημένων δαπανών ναύλων και ασφαλίσεων, των πιέσεων στις συναλλαγματικές ισοτιμίες και των σφιχτότερων δημοσιονομικών συνθηκών.
Από τις αρχές Απριλίου, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένα, μετά τις αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Οι διαταραχές στις προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) εκτιμάται ότι θα έχουν πιο καταστροφικές συνέπειες από τις αυξήσεις τιμών των καυσίμων και μόνες τους, καθώς οι μειωμένες εισαγωγές θα επηρεάσουν την παραγωγή αμμωνίας και ουρίας, αυξάνοντας το κόστος των λιπασμάτων και περιορίζοντας την προσφορά κατά την κρίσιμη περίοδο φύτευσης Μαρτίου-Μαΐου.
Εάν η σύγκρουση παραταθεί για περισσότερο από έξι μήνες, η ανάπτυξη του ΑΕΠ ενδέχεται να μειωθεί κατά 0,2% μέχρι το τέλος του 2026. Αυτό λαμβάνει υπόψη ότι η Μέση Ανατολή αντιπροσωπεύει το 15,8% των εισαγωγών της Αφρικής και το 10,9% των εξαγωγών της.
Ωστόσο, ορισμένες χώρες ενδέχεται να δουν περιορισμένα οφέλη. Η Νιγηρία αναμένεται να επωφεληθεί από τις υψηλότερες τιμές πετρελαίου και τις εξαγωγές από το διυλιστήριο Dangote, ενώ η Μοζαμβίκη μπορεί να κερδίσει από την ανανεωμένη δραστηριότητα LNG και την αυξημένη κίνηση στα λιμάνια. Οι συγγραφείς της έκθεσης σημειώνουν ότι η εκτροπή της ναυσιπλοΐας γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας μπορεί να τονώσει τις δραστηριότητες στη Νότια Αφρική, τη Ναμίμπια και τον Μαυρίκιο. Στην Ανατολική Αφρική, η Κένυα θα μπορούσε να ενισχύσει τον ρόλο της ως κέντρο logistics, ενώ η Αιθιοπία θα μπορούσε να αξιοποιήσει τη θέση της ως “αερογέφυρα έκτακτης ανάγκης” μέσω της Ethiopian Airlines.
Παράλληλα, η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής έχει μειώσει προσωρινά τα τέλη καυσίμων για να μετριάσει τον αντίκτυπο των αυξανόμενων παγκόσμιων τιμών ενέργειας. Από την 1η Απριλίου έως τις 5 Μαΐου, το τέλος θα μειωθεί κατά R3 (0,16 δολάρια) ανά λίτρο, μειώνοντας το κόστος βενζίνης και ντίζελ.
