Καθώς τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI) ενσωματώνονται όλο και περισσότερο στην καθημερινή εργασία, οι σύμβουλοι εκφράζουν ανησυχίες για μια γνωστική παρενέργεια: την υπερβολική εξάρτηση από αυτά, με αποτέλεσμα η δική τους σκέψη να αρχίζει να διασπάται. Η Julie Bedard, διευθύνουσα σύμβουλος στην Boston Consulting Group και συν-συγγραφέας μιας πρόσφατης μελέτης για το θέμα, δήλωσε στο podcast “Hard Fork” ότι είναι «ιδιαίτερα απαισιόδοξη» για την πιθανότητα οι άνθρωποι να ξεπεράσουν σύντομα αυτό το φαινόμενο που προκαλείται από την AI, το οποίο χαρακτήρισε “brain fry” (εγκεφαλική καύση).
Η Bedard και οι συνεργάτες της διερεύνησαν το φαινόμενο σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Harvard Business Review, η οποία περιέλαβε 1.488 εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης στις ΗΠΑ, από μεγάλες εταιρείες σε διάφορους κλάδους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 14% των εργαζομένων ανέφερε συμπτώματα όπως νοητική ομίχλη, πονοκεφάλους και καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων – ό,τι οι συγγραφείς περιγράφουν ως “AI brain fry”. Τα ποσοστά ήταν υψηλότερα σε τομείς όπως το μάρκετινγκ, οι ανθρώπινοι πόροι, οι λειτουργίες και η μηχανική λογισμικού, σε σύγκριση με κλάδους όπως ο νομικός τομέας και η συμμόρφωση.
Η Bedard επεσήμανε ότι αυτή η μορφή νοητικής κόπωσης είναι διακριτή από την παραδοσιακή επαγγελματική εξουθένωση (burnout). Αντιθέτως, προκύπτει από το ασυνήθιστα υψηλό γνωστικό φορτίο που απαιτείται για την επίβλεψη συστημάτων AI και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους. «Η εξουθένωση είναι σωματική και νοητική εξάντληση. Είναι πιο συναισθηματική. Αφορά περισσότερο το πώς νιώθω για τη δουλειά και αν νιώθω ότι κάνω καλή δουλειά», δήλωσε. Η Bedard ανέφερε ότι οι ίδιοι και οι συνάδελφοί της ερευνητές δεν βρήκαν συσχέτιση μεταξύ του “brain fry” και του burnout. Μάλιστα, η AI μπορεί ακόμη και να χρησιμοποιηθεί για να μετριάσει τα συμπτώματα του burnout.
Ωστόσο, καθώς όλο και περισσότερες θέσεις εργασίας μετατοπίζονται προς τη διαχείριση πρακτόρων AI αντί για την απευθείας εκτέλεση εργασιών, οι εργαζόμενοι πρέπει να ελέγχουν συνεχώς τα αποτελέσματα, να επαληθεύουν πληροφορίες και να αποφασίζουν πώς θα χρησιμοποιήσουν τα δεδομένα – μια διαδικασία που μπορεί να απαιτεί έντονη συγκέντρωση. Η μελέτη διαπίστωσε ότι τα εργαλεία AI μπορούν να αυξήσουν την παραγωγικότητα, αλλά μόνο μέχρι ενός σημείου. Οι εργαζόμενοι που μεταπήδησαν από τη χρήση ενός εργαλείου AI σε δύο, είδαν μια αισθητή αύξηση στην παραγωγικότητα. Τα κέρδη μειώθηκαν όταν οι εργαζόμενοι πρόσθεσαν ένα τρίτο εργαλείο, και η παραγωγικότητα άρχισε να μειώνεται καθώς διαχειρίζονταν περισσότερα συστήματα.
Ο Matthew Kropp, ένας ακόμη συν-συγγραφέας της μελέτης και διευθύνων σύμβουλος της BCG, περιέγραψε την τάση ως ένα πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι. «Το βλέπουμε ως ένα είδος καναρινιού σε ορυχείο», είχε δηλώσει προηγουμένως στο Business Insider, σημειώνοντας ότι οι μηχανικοί και άλλοι πρώιμοι υιοθετητές που διαχειρίζονται πολλαπλούς πράκτορες AI είναι από τους πρώτους που βιώνουν τις επιπτώσεις. Παρόλα αυτά, οι ερευνητές τόνισαν ότι το πρόβλημα δεν είναι η υιοθέτηση της AI αυτή καθαυτή. Όταν η AI αντικαθιστά ρουτινιάρικες ή επαναλαμβανόμενες εργασίες, η μελέτη διαπίστωσε ότι το burnout μπορεί στην πραγματικότητα να μειωθεί – ακόμα κι αν κάποιοι εργαζόμενοι εξακολουθούν να αναφέρουν νοητική κόπωση. Προς το παρόν, η Bedard δήλωσε ότι οι εταιρείες θα πρέπει να ζητούν ενεργά ανατροφοδότηση από τους εργαζομένους κατά την ενσωμάτωση της AI στις ομάδες τους. «Πιστεύω ότι το να προέρχονται κάποια από την ενέργεια και τις ιδέες από το «κάτω» – από τους πραγματικούς εργαζόμενους που κάνουν την ατομική συμβολή – φαίνεται να έχει σημασία», κατέληξε.
