Η πρώτη κεντρική εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ άφησε χιλιάδες φορολογούμενους με σημαντικές εκκρεμότητες, καθώς τα αναμενόμενα λάθη και κενά συμπληρώθηκαν από παραλείψεις της φορολογικής διοίκησης σχετικά με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις από τον φόρο. Ιδιαίτερο πρόβλημα παρουσιάζεται για τους ιδιοκτήτες ακινήτων που έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές σε διάφορες περιοχές της χώρας.
Ωστόσο, μετά την ανάρτηση των εκκαθαριστικών, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ανακοίνωσε την παράταση της απαλλαγής από την υποχρέωση καταβολής ΕΝΦΙΑ για ακίνητα σε πληγείσες από φυσικές καταστροφές περιοχές, η οποία θα ισχύει και για το έτος 2026. Οι πολίτες που έχουν λάβει χρεωστικά εκκαθαριστικά δεν χρειάζεται να προβούν σε καμία ενέργεια, καθώς η προβλεπόμενη απαλλαγή θα ενσωματωθεί σε νέα εκκαθάριση που θα διενεργηθεί εντός του Απριλίου. Οποιαδήποτε ποσά έχουν καταβληθεί για τα απαλλασσόμενα ακίνητα θα συμψηφισθούν ή θα επιστραφούν στους δικαιούχους άμεσα με την ολοκλήρωση της νέας εκκαθάρισης.
Προβλήματα, ωστόσο, προκύπτουν και με την έκπτωση 50% που δικαιούνται χιλιάδες κάτοικοι κύριων κατοικιών σε μικρούς οικισμούς της χώρας. Η μείωση αυτή δεν συμπεριλήφθηκε στα αρχικά εκκαθαριστικά, αναγκάζοντας τους δικαιούχους να σπεύσουν για διορθώσεις προκειμένου να μην χάσουν οριστικά την έκπτωση. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, 12.720 οικισμοί και περίπου 1 εκατομμύριο δικαιώματα επί ακινήτων είναι επιλέξιμα για την έκπτωση. Παρόλα αυτά, η αρχική εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ αναγνώρισε τη σχετική μείωση φόρου μόνο για 583.724 δικαιώματα επί κύριας κατοικίας φυσικών προσώπων σε μικρούς οικισμούς, περιλαμβανομένων 39.500 δικαιωμάτων που αναγνωρίστηκαν παρά την έλλειψη συμπληρωμένου αριθμού παροχής ρεύματος στο έντυπο Ε9.
Οι δικαιούχοι που δεν έλαβαν τη μείωση θα πρέπει να γνωρίζουν ότι, σύμφωνα με την απόφαση της φορολογικής διοίκησης, εάν η αντιστοίχιση του δικαιώματος της κατοικίας στο Ε9 με την κύρια κατοικία στη δήλωση εισοδήματος δεν είναι δυνατή κατά την πρώτη εκκαθάριση (π.χ. λόγω λάθους στον αριθμό παροχής ρεύματος), μπορούν να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση Ε9 έτους 2026 έως τις 31 Ιουλίου 2026, διορθώνοντας τον αριθμό παροχής. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μείωση θα χορηγηθεί με νέα εκκαθάριση εφόσον επαληθευτεί η αντιστοίχιση της κύριας κατοικίας.
Εάν η μείωση δεν χορηγηθεί ούτε μετά την τροποποιητική δήλωση, οι δικαιούχοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία της ΑΑΔΕ (ΔΟΥ/ΚΕΦΟΚ) με το έντυπο «Δ500 Αίτηση – Δήλωση για τη χορήγηση απαλλαγής, έκπτωσης ή για την επανεκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ». Θα πρέπει να προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την αντιστοίχιση του/των ΑΤΑΚ της κατοικίας με την κύρια κατοικία που δηλώνεται στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν πιστοποιητικό κτηματολογικής εγγραφής, αντίγραφο τίτλου κτήσης, αντίγραφο οικοδομικής άδειας, καθώς και λογαριασμούς ηλεκτροδότησης και άλλα αποδεικτικά έγγραφα. Μετά την αποδοχή της αίτησης, εκδίδεται νέα πράξη προσδιορισμού φόρου που κοινοποιείται στον φορολογούμενο.
Η έκπτωση 50% του ΕΝΦΙΑ χορηγείται σε φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, των οποίων η κύρια κατοικία βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, εξαιρουμένων των οικισμών της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων). Για συγκεκριμένες περιοχές, όπως η Δυτική Μακεδονία, ο Έβρος και δήμοι της Κεντρικής Μακεδονίας, της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα, το όριο πληθυσμού ορίζεται στους 1.700 κατοίκους. Η κύρια κατοικία λαμβάνεται υπόψη από την τελευταία δήλωση φορολογίας εισοδήματος (φορολογικό έτος 2024). Αν έχουν δηλωθεί περισσότερες κύριες κατοικίες, λαμβάνεται η χρονικά τελευταία. Η έκπτωση δεν παρέχεται εάν η συνολική αξία της κατοικίας υπερβαίνει τις 400.000 ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη την επιφάνεια τόσο των κύριων όσο και των βοηθητικών χώρων.
Η ΑΑΔΕ αναμένεται να ανοίξει εκ νέου την ηλεκτρονική πύλη του Ε9 για την υποβολή αρχικών ή τροποποιητικών δηλώσεων για το έτος 2026, χωρίς πρόστιμο, μέχρι τις 31 Ιουλίου. Σημειώνεται ότι πρόστιμο 100 ευρώ επιβάλλεται για εκπρόθεσμη δήλωση μεταβολής περιουσιακής κατάστασης. Μετά την υποβολή τροποποιητικής δήλωσης, η ΑΑΔΕ προχωρά σε νέα εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ, η οποία αναρτάται στο myAADE και το ποσό κατανέμεται στις υπόλοιπες δόσεις.
Επιπλέον, κατά τον έλεγχο του εκκαθαριστικού του ΕΝΦΙΑ, απαιτείται προσοχή σε συγκεκριμένα σημεία:
* **Αποθήκες – πάρκινγκ:** Έλεγχος τετραγωνικών δηλωθέντων, καθώς οι βοηθητικοί χώροι φορολογούνται με έκπτωση 90%.
* **Ημιτελή κτίσματα:** Επαλήθευση δήλωσης ημιτελούς κτίσματος, τα οποία φορολογούνται με έκπτωση 60%.
* **Εμπράγματα δικαιώματα:** Ορθή δήλωση πλήρους κυριότητας, ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας. Λανθασμένη δήλωση μπορεί να οδηγήσει σε επιπλέον χρεώσεις.
* **Ποσοστό συνιδιοκτησίας:** Λανθασμένη δήλωση μπορεί να αυξήσει τον φόρο.
* **Όροφος:** Σε περίπτωση μη συμπλήρωσης ή δήλωσης “δώματος”, υπολογίζεται ο υψηλότερος συντελεστής (6ος όροφος).
* **Ηλικία ακινήτου:** Αναγραφή έτους έκδοσης οικοδομικής άδειας, όχι έτους αποπεράτωσης, καθώς η παλαιότητα μειώνει την τιμή ζώνης.
* **Αγροτεμάχια:** Έλεγχος αξιών και φόρων, ιδιαίτερα αν υπάρχει κτίσμα που χρησιμοποιείται ως κατοικία, καθώς αυτό πενταπλασιάζει τον φόρο του αγροτεμαχίου.
