Επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, έστω και υπό όρους, σηματοδοτεί η δεκατετραήμερη εκεχειρία που επιτεύχθηκε μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Η συμφωνία επιτρέπει στα πρώτα δεξαμενόπλοια, που είχαν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο, να διέλθουν από τον κρίσιμο θαλάσσιο δίαυλο, ωστόσο η διέλευση πραγματοποιείται σε συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις, γεγονός που υπογραμμίζει τον εύθραυστο χαρακτήρα της αποκλιμάκωσης.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης Kpler, πάνω από 170 εκατομμύρια βαρέλια αργού και προϊόντων διύλισης αναμένονταν να περάσουν από τα στενά, που χωρίζουν το Ιράν από το Ομάν. Η εκεχειρία, που ανακοινώθηκε ταυτόχρονα από την κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και την Τεχεράνη, αποτελεί το πρώτο ουσιαστικό διπλωματικό βήμα μετά την κλιμάκωση της έντασης που είχε οδηγήσει σε σχεδόν πλήρες πάγωμα της ναυσιπλοΐας. Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «παγώνουν» τις επιχειρήσεις για δύο εβδομάδες, με την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα επιτρέψει την ασφαλή διέλευση πλοίων, ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι αναφέρθηκαν σε ασφαλή διέλευση κατόπιν συντονισμού.
Οι αγορές πετρελαίου αντέδρασαν άμεσα με πτώση των τιμών, καθώς η προοπτική απελευθέρωσης μέρους των μπλοκαρισμένων φορτίων μείωσε το «πολεμικό premium» από το Brent και το αμερικανικό αργό. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το BBC, οι τιμές παραμένουν υψηλότερες από τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι μια τόσο σύντομη εκεχειρία δεν αρκεί για την επαναφορά της αγοράς σε κανονικότητα.
Μεγάλοι παίκτες της ναυτιλίας, όπως η δανέζικη Maersk, εξέφρασαν επιφυλάξεις, δηλώνοντας ότι η εκεχειρία μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες διέλευσης, αλλά δεν παρέχει ακόμη πλήρη ναυτιλιακή ασφάλεια. Αναλυτές εκτιμούν ότι η συμφωνία αφορά περίπου 800 πλοία συνολικά.
Ιδιαίτερη ανησυχία επικρατεί στις ασιατικές πετροχημικές και ναυτιλιακές εταιρείες, που είχαν πληγεί από τη διακοπή των ροών μέσω Ορμούζ. Στη Νότια Κορέα, η εκεχειρία προκαλεί «συγκρατημένη αισιοδοξία», αλλά οι επιχειρήσεις προειδοποιούν για την πιθανότητα αναζωπύρωσης των συγκρούσεων.
Οι ανησυχίες εστιάζονται και στο μελλοντικό καθεστώς του διαύλου. Αναλυτές επισημαίνουν ότι εάν η πρόσβαση στα Στενά του Ορμούζ συνδεθεί μόνιμα με ιρανικό έλεγχο, το πέρασμα μπορεί να μετατραπεί από «ελεύθερο διεθνές πέρασμα» σε αυστηρά ελεγχόμενο διάδρομο, με μακροπρόθεσμες συνέπειες για τα ναύλα, τις ασφαλιστικές καλύψεις και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Ειδικοί στην αγορά ενέργειας, όπως ο Άντριου Λίποου, προειδοποιούν ότι, παρά την πτώση των τιμών του πετρελαίου, «υπάρχει ακόμη μακρύς δρόμος» μέχρι την επιστροφή στην κανονικότητα, καθώς η παραμικρή ένδειξη παραβίασης της συμφωνίας μπορεί να προκαλέσει νέο σοκ. Οι επόμενες δύο εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες για την αποσυμφόρηση των Στενών και την αξιοπιστία της εκεχειρίας, που στηρίζει την εύθραυστη ηρεμία στις αγορές και στα πλοία που διασχίζουν έναν από τους πιο στρατηγικούς θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως.
