Η Ρωσία, προσδοκώντας αύξηση εσόδων από την εκτόξευση των τιμών πετρελαίου, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια απρόσμενη πραγματικότητα. Οι συνεχείς και ανελέητες επιθέσεις με drones από την Ουκρανία έχουν οδηγήσει στην καταστροφή σχεδόν του 40% της ρωσικής εξαγωγικής ικανότητας αργού πετρελαίου, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters. Αυτό το γεγονός συνιστά τη σοβαρότερη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου στη σύγχρονη ιστορία της Ρωσίας.
Η αμερικανική σύρραξη στο Ιράν είχε δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια σημαντική ανάκαμψη της ρωσικής οικονομίας, καθώς η τιμή του πετρελαίου εκτοξεύθηκε μετά το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ. Η Ρωσία, η οποία προηγουμένως πωλούσε το αργό της με σημαντική έκπτωση έναντι του Brent, έβλεπε το δικό της Urals oil να πλησιάζει σε ισοτιμία με το παγκόσμιο σημείο αναφοράς. Επιπλέον, οι ΗΠΑ είχαν προσωρινά άρει τις κυρώσεις επί του ρωσικού αργού, παρά τις προειδοποιήσεις ότι αυτή η κίνηση θα προσέφερε ζωτικής σημασίας έσοδα στο Κρεμλίνο, το οποίο αντιμετώπιζε οικονομική ασφυξία.
Η αλήθεια είναι ότι λίγο πριν την έναρξη της σύρραξης στο Ιράν, τα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο της Ρωσίας είχαν υποστεί κατάρρευση 50%, και η κυβέρνηση δαπανούσε τα αποθέματά της για να χρηματοδοτήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος διανύει πλέον το πέμπτο έτος, ενώ ταυτόχρονα τα δημοσιονομικά ελλείμματα διευρύνονταν. Ο Usha Haley, καθηγητής διεθνούς επιχειρηματικότητας στο Wichita State University, είχε δηλώσει στο Fortune ότι η άνοδος των τιμών πετρελαίου καθιστούσε τη Ρωσία “τον μεγαλύτερο ωφελημένο βραχυπρόθεσμα” από τη σύρραξη στο Ιράν, καθώς “έσωσε τα ρωσικά έσοδα από το πετρέλαιο από μια μακροχρόνια πτώση”.
Όμως, η κατάσταση άλλαξε δραματικά. Η Ουκρανία εξαπέλυσε μια σειρά από επιθέσεις με drones στα κύρια εξαγωγικά κέντρα της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων του Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και του Πριμόρσκ και Ουστ-Λούγκα στη Βαλτική Θάλασσα. Ανάλυση του Bloomberg, βασισμένη σε δεδομένα αποστολών, έδειξε ότι τα λιμάνια Πριμόρσκ και Ουστ-Λούγκα διαχειρίζονταν προηγουμένως περίπου το 45% των θαλάσσιων εξαγωγών αργού πετρελαίου της Ρωσίας. Η αδιάκοπη ροή των ουκρανικών drones, που παρακάμπτουν τις αμυντικές γραμμές και φθάνουν βαθιά στην ρωσική επικράτεια, έχει προκαλέσει ζημιές, με πρόσφατες επιθέσεις την Κυριακή να προκαλούν πυρκαγιές στο λιμάνι Ουστ-Λούγκα.
Αυτές οι επιθέσεις αναγκάζουν τη Ρωσία να επαναξιολογήσει τις προτεραιότητές της όσον αφορά τις εξαγωγές και να προστατεύσει τους εγχώριους καταναλωτές, οι οποίοι έχουν πληγεί από τον υψηλό πληθωρισμό. Μια επιδρομή νωρίς το Σάββατο έπληξε ένα μεγάλο διυλιστήριο πετρελαίου στην Γιαροσλάβλ, βορειοανατολικά της Μόσχας. Τώρα, το Κρεμλίνο σχεδιάζει να επαναφέρει την απαγόρευση εξαγωγών βενζίνης για την αντιμετώπιση των εγχώριων ελλείψεων καυσίμων, καθώς οι παραγωγοί θα εμποδίζονται από το να εξάγουν βενζίνη για μεγαλύτερα κέρδη. Η ρωσική εφημερίδα Kommersant αναφέρει “μη προγραμματισμένες συντηρήσεις διυλιστηρίων” και πυρκαγιές στα Πριμόρσκ και Ουστ-Λούγκα.
Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, η ρωσική οικονομία έδειχνε ήδη σημάδια δυσπραγίας. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει τον Πρόεδρο Πούτιν ότι μια οικονομική κρίση θα μπορούσε να χτυπήσει το καλοκαίρι, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Washington Post. Αυτές οι προειδοποιήσεις βασίζονταν στα αδύναμα έσοδα από το πετρέλαιο και σε ένα δημοσιονομικό έλλειμμα που συνέχιζε να διευρύνεται, ακόμη και μετά την αύξηση των φόρων στους καταναλωτές από τον Πούτιν. Ένας επιχειρηματίας από τη Μόσχα είχε εκτιμήσει ότι η κρίση θα μπορούσε να έρθει “σε τρεις ή τέσσερις μήνες” εν μέσω εκρηκτικού πληθωρισμού, με εστιατόρια να κλείνουν και χιλιάδες εργαζόμενοι να απολύονται.
Οι οικονομικές πιέσεις πηγάζουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Καθώς οι κυρώσεις έπιαναν τόπο και ο Πούτιν κινητοποιούσε την οικονομία για έναν παρατεταμένο πόλεμο, η στενότητα στην αγορά εργασίας και ο υψηλός πληθωρισμός ανάγκασαν την κεντρική τράπεζα να διατηρήσει τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα. Πρόσφατες μειώσεις δεν κατάφεραν να αποτρέψουν πτώση στις δαπάνες σε πολλές κατηγορίες καταναλωτικών αγαθών. Καθώς οι εταιρείες αισθάνονται την πίεση των υψηλών επιτοκίων και της αδύναμης κατανάλωσης, ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι μένουν απλήρωτοι, τίθενται σε άδεια άνευ αποδοχών ή βλέπουν τις ώρες εργασίας τους να μειώνονται. Ως αποτέλεσμα, οι καταναλωτές δυσκολεύονται να αποπληρώσουν τα δάνειά τους, γεννώντας ανησυχίες για κατάρρευση στον χρηματοπιστωτικό τομέα. “Μια τραπεζική κρίση είναι δυνατή”, είχε δηλώσει τον Δεκέμβριο σε ανώνυμη βάση ένας Ρώσος αξιωματούχος στην Post. “Μια κρίση μη πληρωμών είναι δυνατή. Δεν θέλω να σκέφτομαι μια συνέχιση του πολέμου ή κλιμάκωση.”
