Οι εργαζόμενοι σε όλο τον κόσμο αισθάνονται ανασφαλείς για τη θέση εργασίας τους, παρά τα ιστορικά χαμηλά ποσοστά ανεργίας και τη συνεχή οικονομική ανάπτυξη. Μια εκτεταμένη νέα έρευνα της ADP Research, που περιέλαβε πάνω από 39.000 εργαζομένους σε 36 χώρες, καταδεικνύει ότι το συναίσθημα που κυριαρχεί δεν είναι η αυτοπεποίθηση, αλλά ο φόβος.
Σύμφωνα με την έκθεση «Today at Work 2026», μόνο το 22% των εργαζομένων παγκοσμίως δήλωσε σίγουρο ότι η θέση του ήταν ασφαλής από την κατάργηση. Αυτό το εύρημα, που προέκυψε από μια από τις μεγαλύτερες έρευνες για την εργασιακή κουλτούρα, έρχεται ως «γροθιά» στην ψυχή, υπογραμμίζοντας την επικράτηση της ανασφάλειας παρά τις θετικές οικονομικές συνθήκες.
«Παρά τρία χρόνια ιστορικά χαμηλής παγκόσμιας ανεργίας και σταθερής οικονομικής ανάπτυξης, τα δεδομένα μας αποκαλύπτουν ευρεία εργασιακή ανασφάλεια που εκφράζεται από εργαζομένους σε όλο τον κόσμο», δήλωσε η Δρ. Nela Richardson, επικεφαλής οικονομολόγος της ADP.
Το επίκεντρο των ανησυχιών εστιάζεται στην τεχνητή νοημοσύνη. Καθώς τα εργαλεία παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης εισέρχονται με ιλιγγιώδη ταχύτητα στον εργασιακό χώρο, οι εργαζόμενοι, από το Τόκιο έως την Topeka, δυσκολεύονται να επεξεργαστούν τις επιπτώσεις τους στα προς το ζην, και οι ενδείξεις δεν είναι καθησυχαστικές.
Η έρευνα, που βασίστηκε σε απαντήσεις που συλλέχθηκαν στα τέλη του καλοκαιριού του 2025, παρουσιάζει μια παγκόσμια εργατική δύναμη παγιδευμένη στις διασταυρούμενες επιρροές της τεχνολογικής αναστάτωσης, της δημογραφικής αναταραχής και της βαθιάς αβεβαιότητας. Ο φόβος διαπερνά σύνορα και κλάδους, αλλά πλήττει σφοδρότερα τους εργαζομένους στην κατώτερη βαθμίδα της οργανωτικής ιεραρχίας.
Συγκεκριμένα, μόνο το 18% των απλών εργαζομένων (frontline workers) αισθανόταν ασφαλές, ενώ οι επικεφαλής πρώτης γραμμής (frontline managers) ανέφεραν 21% ασφάλεια. Η αυτοπεποίθηση αυξάνεται με την ιεραρχία, φτάνοντας το 23% για τους μεσαίους μάνατζερ, το 31% για τους ανώτερους μάνατζερ και το 35% για τα στελέχη C-suite. Ωστόσο, ακόμη και για τα ανώτατα στελέχη, μόνο λίγο παραπάνω από το ένα τρίτο αισθάνεται ασφάλεια.
Οι γεωγραφικές διαφορές είναι επίσης αξιοσημείωτες. Στην Ιαπωνία, όπου η κουλτούρα της ισόβιας απασχόλησης είναι βαθιά ριζωμένη, μόνο το 5% των εργαζομένων αισθάνθηκε ασφάλεια, το χαμηλότερο ποσοστό παγκοσμίως. Αντίθετα, η Νιγηρία παρουσίασε την πιο αισιόδοξη εργατική δύναμη, με 38% των εργαζομένων να εκφράζει αίσθηση ασφάλειας, λόγω ενός νεαρού, tech-savvy πληθυσμού και της ταχείας υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ποσοστό ήταν 28%.
Η τεχνητή νοημοσύνη, αν και συνδέεται με αυξημένη δέσμευση και λιγότερο στρες, προκαλεί ταυτόχρονα την αίσθηση μειωμένης παραγωγικότητας. Οι καθημερινοί χρήστες AI ήταν τέσσερις φορές πιο πιθανό να δηλώσουν ότι δεν ήταν τόσο παραγωγικοί όσο θα μπορούσαν να είναι. Οι ερευνητές προτείνουν ότι αυτό οφείλεται σε ψυχολογικούς λόγους: η AI αναλαμβάνει μικρές, μη αυτοματοποιημένες εργασίες που έδιναν στους εργαζομένους την αίσθηση της καθημερινής ολοκλήρωσης, όπως η απάντηση σε email ή η περίληψη εγγράφων.
Αντίστροφα, το 30% των καθημερινών χρηστών AI ήταν πλήρως αφοσιωμένο στη δουλειά του, έναντι μόλις 14% όσων δεν χρησιμοποιούν AI. Οι έντονοι χρήστες AI ανέφεραν επίσης σημαντικά λιγότερο αρνητικό στρες. Η AI μπορεί να αποτελέσει ισχυρό εργαλείο για την ευημερία των εργαζομένων, αν οι εταιρείες καταφέρουν να την αξιοποιήσουν χωρίς να προκαλέσουν φόβο.
Το πρόβλημα των μη αμειβόμενων υπερωριών επιδεινώνει την κατάσταση. Το 62% των παγκόσμιων εργαζομένων δήλωσε ότι δούλευε έως και πέντε ώρες απλήρωτων υπερωριών εβδομαδιαίως, ενώ το 38% ανέφερε έξι ώρες ή περισσότερες. Οι εργαζόμενοι που αφιερώνουν τον περισσότερο χρόνο σε απλήρωτη εργασία είναι ταυτόχρονα οι πιο αφοσιωμένοι και οι πιο πιθανό να αναζητήσουν άλλη εργασία.
Η κατάσταση περιπλέκεται από τη δημογραφική σύγκλιση πέντε γενεών στον χώρο εργασίας, από εφήβους έως προ-παππούδες. Οι νεότεροι εργαζόμενοι (18-26 ετών) ήταν οι πιο αισιόδοξοι, με το 29% να πιστεύει ότι διαθέτει τις δεξιότητες για εξέλιξη. Αντίθετα, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία (55-64 ετών) ανέφεραν μόνο 18% αντίστοιχα, και μόλις 12% πίστευε ότι ο εργοδότης τους επενδύει στην ανάπτυξή τους.
Επιπλέον, μόνο το 19% των εργαζομένων παγκοσμίως ήταν πλήρως αφοσιωμένο στη δουλειά του το 2025, ποσοστό που παραμένει αμετάβλητο, υποδηλώνοντας ότι πάνω από το 80% του παγκόσμιου εργατικού δυναμικού απλώς «περνάει την ώρα του».
Οι ερευνητές της ADP τονίζουν ότι η εργασιακή ανασφάλεια δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα αποτυχίας της ηγεσίας. Οι εργαζόμενοι που αισθάνονται ότι οι εργοδότες τους επενδύουν στις δεξιότητές τους είναι 5,3 φορές πιο πιθανό να νιώθουν ασφάλεια.
Η λύση είναι σαφής: επικοινωνία, αναβάθμιση δεξιοτήτων και παύση της αντιμετώπισης των εργαζομένων ως παθητικών αποδεκτών της τεχνολογικής αλλαγής. «Η αναβάθμιση δεξιοτήτων δεν είναι απλώς στρατηγική, είναι διαβεβαίωση. Είναι μια συμφωνία εμπιστοσύνης μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου», δήλωσε η Richardson.
Προς το παρόν, οι εργαζόμενοι του κόσμου κυρίως περιμένουν, παρακολουθούν και αναρωτιούνται αν οι θέσεις εργασίας τους θα επιβιώσουν απέναντι στις μηχανές. Η έρευνα υποδηλώνει ότι η απάντηση – για τους περισσότερους – παραμένει ασαφής.
