Για πολλούς παρατηρητές, ο τρόπος με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ διεξάγει τον πόλεμο κατά του Ιράν έχει φανεί συγκεχυμένος, με αντιφατικές δηλώσεις, φαινομενικά αυτοσχέδια στρατηγική και αδιαφορία για κινδύνους και κόστη. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση δεν αποτελεί έκπληξη, καθώς ακολουθεί ένα συνεπές σχέδιο που ο Αμερικανός πρόεδρος εφαρμόζει για δεκαετίες.
Η στρατηγική του Τραμπ στον πόλεμο εναντίον του Ιράν δεν είναι μια παρέκκλιση, αλλά αποτελεί μια πιστή εφαρμογή του “πλάισμπούκ” που τον συνοδεύει για χρόνια. Οι ενέργειές του σπάνια είναι τυχαίοι παρορμητισμοί, αλλά μάλλον ακολουθούν σταθερά, διακριτά πρότυπα συμπεριφοράς. Αυτά τα πρότυπα, γνωστά ως “Οι Δέκα Εντολές του Τραμπ”, αναλύονται λεπτομερώς σε νέα έκδοση. Έχει επιδείξει αυτές τις αρχές σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του και τις επιδεικνύει ξανά στη διεξαγωγή του τρέχοντος πολέμου.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά είναι η **συγκέντρωση όλης της εξουσίας**. Σε αντίθεση με προηγούμενες στρατιωτικές εμπλοκές που ακολουθούσαν προσεκτικό διυπηρεσιακό σχεδιασμό, ο Τραμπ έχει παρακάμψει πλήρως τον παραδοσιακό μηχανισμό εθνικής ασφάλειας. Αντιθέτως, διαχειρίζεται ολόκληρο τον πόλεμο μέσω του χαρακτηριστικού μοντέλου ηγεσίας του “κόμβου και των ακτίνων”, όπου ο ίδιος βρίσκεται στο επίκεντρο. Αντί να υπολογίζει σε έμπειρους στρατιωτικούς ηγέτες, την κοινότητα πληροφοριών ή έμπειρους διπλωμάτες, ο Τραμπ έχει συγκεντρώσει την εξουσία λήψης αποφάσεων στον εαυτό του, βασιζόμενος σε έναν στενό κύκλο συμβούλων, ενώ οι υπόλοιποι αξιωματούχοι ενημερώνονται από τα ΜΜΕ. Αυτό οδηγεί σε έναν πόλεμο που καθοδηγείται από τη μοναδική, ανεξέλεγκτη διαίσθηση του Τραμπ, περιορισμένη μόνο από την ανοχή των χρηματοπιστωτικών αγορών και τη διαθεσιμότητα πυρομαχικών.
Μια άλλη βασική τακτική είναι το “**Γροθιά στο Πρόσωπο**”. Ενώ η παραδοσιακή διπλωματία χτίζει σταδιακά την εμπιστοσύνη, ο Τραμπ ξεκινά με την πρώτη επίθεση και υιοθετεί την πιο ακραία θέση, για να δημιουργήσει άμεσο πλεονέκτημα. Αποκεφαλίζοντας την ηγεσία του Ιράν και εξουδετερώνοντας βασικές υποδομές την πρώτη ημέρα, παρέκαμψε πλήρως τις τυπικές κλιμακωτές διπλωματικές ενέργειες. Πρόκειται για το γεωπολιτικό ισοδύναμο της στρατηγικής του στα ακίνητα: μέγιστο, άμεσο πλήγμα ως πρώτη κίνηση, όχι ως τελευταία λύση.
Η στρατηγική “**Διαίρει και Βασίλευε**” είναι επίσης εμφανής. Ο Τραμπ θεωρεί τις παραδοσιακές συμμαχίες, όπως το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, ως περιορισμούς στην εξουσία του. Ως εκ τούτου, ξεκίνησε πόλεμο χωρίς να συμβουλευτεί πολλούς από τους ιστορικούς συμμάχους της Αμερικής στην Ευρώπη. Ενώ επέκρινε δημόσια κάποιους συμμάχους για “χλιαρό” ενθουσιασμό, ζητώντας τους να αναλάβουν δράση, διατήρησε στενές σχέσεις με το Ισραήλ και τα κράτη του Κόλπου, συντονίζοντας μαζί τους, όπως περιέγραψε ο Ισραηλινός πρόεδρος. Με αυτόν τον τρόπο, αντιμετωπίζει τα ξένα έθνη όπως και τους υφισταμένους του, φέρνοντάς τους σε αντιπαράθεση για να αναδειχθεί ο ίδιος ως ο απόλυτος διαμεσολαβητής.
Ο “**Τοίχος του Ήχου**” είναι η τακτική του για τον έλεγχο της αφήγησης. Ο Τραμπ βασίζεται σε μια Συνεχή Μηχανή Θορύβου, ένα συντριπτικό μπαράζ αιφνίδιων κινήσεων και εξωφρενικών δηλώσεων, σχεδιασμένο για να αποσπά και να αποπροσανατολίζει. Η κλίμακα των επιθέσεων στο Ιράν κυριάρχησε στην ειδησεογραφία, διαγράφοντας προηγούμενες αρνητικές ειδήσεις. Δίνοντας αντιφατικές δηλώσεις στα ΜΜΕ σχεδόν κάθε ώρα και εξαπολύοντας κλιμακούμενες απειλές, ο Τραμπ κρατά τα μέσα ενημέρωσης και τη διεθνή κοινότητα επικεντρωμένα στην απρόβλεπτη επόμενη κίνησή του, εξαντλώντας τους αντιπάλους και αποτρέποντας τη διαμόρφωση οποιασδήποτε συνεκτικής αντι-στρατηγικής.
Τέλος, η περσόνα του “**Ντόναλντ ο Μέγας**” υποδηλώνει την αυτοαντίληψή του ως του ηγέτη που μόνο αυτός μπορεί να επιτύχει ό,τι κανένας προκάτοχος δεν μπόρεσε. Παρουσιάζοντας τον πόλεμο του 2026 ως την αποφασιστική κίνηση για να αποτρέψει το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων, προβάλλει τον εαυτό του ως ιστορικό σωτήρα. Παραβλέπει συνταγματικούς περιορισμούς, εγκρίσεις Κογκρέσου και διαβουλεύσεις με συμμάχους, βλέποντας αυτούς τους “θεματοφύλακες” με την ίδια αδιαφορία που έδειξε και στις θεσμικές αντιδράσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του.
Ο πόλεμος του Τραμπ με το Ιράν δεν είναι μια παρέκκλιση, αλλά η απόλυτη έκφραση ενός στυλ ηγεσίας δεκαετιών. Το πιο χρήσιμο που μπορούν να κάνουν οι παγκόσμιοι ηγέτες και παρατηρητές είναι να σταματήσουν να εκπλήσσονται. Το “πλάισμπούκ” ήταν πάντα ορατό. Το μόνο ερώτημα είναι αν οι δέκτες του είναι τελικά πρόθυμοι να το διαβάσουν.
