Η OpenAI, η εταιρεία πίσω από το ChatGPT, προχώρησε σε σημαντική αναδιάρθρωση, μετατρεπόμενη σε εταιρεία με κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτής της αλλαγής, η αποστολή της εταιρείας αναδιατυπώθηκε, αφαιρώντας κάθε αναφορά στην ασφάλεια. Αυτή η εξέλιξη, με την ενσωμάτωση επενδυτών στο διοικητικό συμβούλιο και την άμεση συμμετοχή τους στα κέρδη, γεννά ανησυχίες ότι η εταιρεία ενδέχεται να υποβαθμίσει την ασφάλεια στην προσπάθειά της να αυξήσει τα κέρδη της.
Η νέα αποστολή της OpenAI, σύμφωνα με την τελευταία φορολογική δήλωση IRS, αναφέρει: «Αποστολή της OpenAI είναι να διασφαλίσει ότι η τεχνητή γενική νοημοσύνη ωφελεί όλη την ανθρωπότητα». Η λέξη «ασφαλώς» (safely), η οποία υπήρχε σε όλες τις προηγούμενες δηλώσεις, έχει πλέον αφαιρεθεί. Η δήλωση IRS 990, που αφορά οργανισμούς απαλλασσόμενους από φόρους, σηματοδοτεί την τελευταία φορά που η εταιρεία διεκδίκησε την απαλλαγή από φόρους ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός. Η έκθεση, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο του 2025 και καλύπτει το οικονομικό έτος 2024, αποκαλύπτει την τελευταία αλλαγή στην αποστολή της εταιρείας, καθώς παραχώρησε σχεδόν τα τρία τέταρτα του μη κερδοσκοπικού ελέγχου σε ιδιώτες επενδυτές και υπαλλήλους.
Η αφαίρεση της γλώσσας που αφορά την ασφάλεια προκαλεί ανησυχίες σε ακαδημαϊκούς της λογοδοσίας μη κερδοσκοπικών οργανισμών, όπως ο Alnoor Ebrahim, ο οποίος επισήμανε πρώτος την αλλαγή και προειδοποίησε για ένα δυνητικά δυσοίωνο μέλλον για μια εταιρεία που μαστίζεται από αυξανόμενες ανησυχίες για την ασφάλεια. Η OpenAI και ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Sam Altman, έχουν εμπλακεί σε διάφορες αγωγές που αφορούν αμέλεια, υποβοήθηση αυτοκτονίας, ανθρωποκτονία εξ αμελείας, αδικαιολόγητο θάνατο και άλλες αξιώσεις ευθύνης προϊόντων.
Για τον Ebrahim, καθηγητή στη Σχολή Fletcher του Πανεπιστημίου Tufts, η αλλαγή της αποστολής αποτελεί απόδειξη της επιλογής της εταιρείας να παραβλέψει την ασφάλεια για την αύξηση των κερδών. «Πιστεύω ότι η μεταμόρφωση της OpenAI είναι μια δοκιμαστική περίπτωση για το πώς εμείς, ως κοινωνία, επιβλέπουμε το έργο οργανισμών που έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν τεράστια οφέλη αλλά και να προκαλέσουν καταστροφική ζημιά», έγραψε ο Ebrahim.
Σε αντίθεση με άλλες μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, η OpenAI ξεκίνησε ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός με μια κερδοσκοπική θυγατρική, επιβλεπόμενη από ένα μη κερδοσκοπικό διοικητικό συμβούλιο. Ωστόσο, στα τέλη του 2024, η OpenAI ανακοίνωσε ότι έλαβε 6,6 δισεκατομμύρια δολάρια σε νέα χρηματοδότηση από επενδυτές. Η χρηματοδότηση συνοδευόταν από έναν όρο: θα μετατρεπόταν σε χρέος, εκτός εάν η OpenAI αναδιαρθρωνόταν σε μια πιο παραδοσιακή κερδοσκοπική εταιρεία τεχνολογίας, η οποία θα διαχειριζόταν από επενδυτές, που θα μπορούσαν να κατέχουν μετοχές χωρίς ανώτατα όρια στα κέρδη. «Κατά την άποψή μου, αυτές οι αλλαγές σηματοδοτούν ρητά ότι η OpenAI δίνει προτεραιότητα στα κέρδη της έναντι της ασφάλειας των προϊόντων της», σχολίασε ο Ebrahim.
Σε αντίθεση με τις ιδιωτικές εταιρείες, τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου μη κερδοσκοπικών φιλανθρωπικών οργανισμών δεν μπορούν να λαμβάνουν μερίδιο των κερδών. Οι κανόνες γίνονται πιο περίπλοκοι όσον αφορά το τι μπορούν να κάνουν οι επενδυτές όταν ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός κατέχει μια κερδοσκοπική επιχείρηση, όπως στην περίπτωση της OpenAI. Οι επενδυτές μπορούν να ωφεληθούν από τα κέρδη, αλλά συνήθως δεν μπορούν να συμμετέχουν στο διοικητικό συμβούλιο ή να εκλέγουν μέλη του διοικητικού συμβουλίου λόγω σύγκρουσης συμφερόντων.
Το μη κερδοσκοπικό Ίδρυμα OpenAI παραχώρησε το 74% του ελέγχου στην πρόσφατη αναδιάρθρωση της εταιρείας, διατηρώντας μόνο το 26% του Ομίλου OpenAI. Χάρη σε μια επένδυση 13,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, η Microsoft κατέχει πλέον το 27% των μετοχών της εταιρείας, με τους υπαλλήλους της OpenAI και άλλους επενδυτές να κατέχουν το υπόλοιπο.
Η OpenAI έχει συμπληρώσει την Έντυπη Δήλωση 990 εννέα φορές από την ίδρυσή της ως μη κερδοσκοπικό εργαστήριο επιστημονικής έρευνας το 2015. Στα εννέα χρόνια δηλώσεων, η εταιρεία έχει αλλάξει την αποστολή της έξι φορές, αφαιρώντας τελικά όλες τις αναφορές στην ασφάλεια στην δήλωση του 2025. Η OpenAI απάντησε στις αλλαγές της αποστολής όταν ανακοίνωσε την αναδιάρθρωση. «Επαναδιατυπώσαμε την αποστολή μας σε «διασφάλιση ότι η τεχνητή γενική νοημοσύνη ωφελεί όλη την ανθρωπότητα» και σχεδιάσαμε να την επιτύχουμε «κυρίως προσπαθώντας να οικοδομήσουμε ασφαλή AGI και να μοιραστούμε τα οφέλη με τον κόσμο». Οι λέξεις και η προσέγγιση άλλαξαν για να εξυπηρετήσουν τον ίδιο στόχο – την ωφέλεια της ανθρωπότητας.»
Η OpenAI εξακολουθεί να χρησιμοποιεί γλώσσα σχετικά με την ασφάλεια όταν συζητά την αποστολή της στο διαδίκτυο. «Θεωρούμε αυτήν την αποστολή την πιο σημαντική πρόκληση της εποχής μας. Απαιτεί την ταυτόχρονη προώθηση της ικανότητας της ΤΝ, της ασφάλειας και του θετικού αντίκτυπου στον κόσμο.» Ωστόσο, ο Ebrahim σημειώνει ότι η γλώσσα δεν βοηθά τις ανησυχίες του. «Δεδομένου ότι ούτε η αποστολή του ιδρύματος ούτε αυτή του ομίλου OpenAI αναφέρονται ρητά στην ασφάλεια, θα είναι δύσκολο να καταστούν τα διοικητικά τους συμβούλια υπόλογα για αυτήν.»
