Η αναδρομή στις κρίσεις καυσίμων του παρελθόντος, ιδίως εκείνες της δεκαετίας του 1970, φέρνει στο προσκήνιο εικόνες από μακροχρόνιες ουρές σε πρατήρια, αυστηρούς περιορισμούς στην κυκλοφορία και την αγωνιώδη αναζήτηση για λίγη βενζίνη. Πέρα από την απλή αύξηση των τιμών, τότε η κατάσταση έφτασε στο σημείο της ανυπαρξίας καυσίμων, με τις πινακίδες κυκλοφορίας να καθορίζουν τις ημέρες που μπορούσε κανείς να εφοδιαστεί, και τα χρωματιστά σήματα (πράσινο, κίτρινο, κόκκινο) στα πρατήρια να αποτελούν το σημαντικότερο στοιχείο της καθημερινότητας.
Σήμερα, οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί σχεδόν 11% σε σχέση με πέρυσι. Η σύγκρουση στο Ιράν έχει επιπτώσεις στη Στενή του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, ενώ το Κατάρ, που παράγει το 20% του παγκόσμιου LNG, έχει αναστείλει την παραγωγή. Για πολλούς Αμερικανούς, η πρώτη αντίδραση είναι να παρακολουθούν την αύξηση των τιμών και να αισθάνονται ανήμποροι. Ωστόσο, για τους άνω των 65 ετών, η παρούσα συγκυρία εγείρει διαφορετικού τύπου ανησυχία.
Η κρίση του 1973: Ένας Εμπάργκο και οι Επιπτώσεις του
Τον Οκτώβριο του 1973, τα αραβικά μέλη του Οργανισμού Εξαγωγών Πετρελαιοεξαγωγών Χωρών (OPEC) επέβαλαν εμπάργκο στις Ηνωμένες Πολιτείες, ως αντίποινα για την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη στο Ισραήλ κατά τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ. Οι επιπτώσεις δεν περιορίστηκαν μόνο στην αύξηση των τιμών. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, οι τιμές της βενζίνης εκτοξεύτηκαν κατά 40% σε ένα μήνα. Μέχρι τα μέσα του 1974, η πραγματική τιμή είχε τριπλασιαστεί και η διαθεσιμότητα καυσίμων είχε καταρρεύσει.
Η κατάσταση οδηγούσε σε απίστευτες καταστάσεις. Οι ταξιδιωτικές ρυθμίσεις άλλαζαν, και η κατανάλωση καυσίμου γινόταν προτεραιότητα, ακόμη και για μια απλή έξοδο. Η εύρεση καυσίμου απαιτούσε πρωινές ώρες αναμονής, με την ελπίδα να υπάρχει διαθέσιμο καύσιμο. Τα χρωματιστά σήματα στα πρατήρια, το πράσινο για διαθεσιμότητα, το κίτρινο για περιορισμένη ποσότητα και το κόκκινο για πλήρη έλλειψη, καθόριζαν την έκβαση της ημέρας.
Μέτρα όπως η διανομή καυσίμων βάσει της τελευταίας ψηφίου της πινακίδας κυκλοφορίας (μονός-ζυγός) εφαρμόστηκαν σε πολλές πολιτείες. Ορισμένες πολιτείες περιόριζαν την αγορά σε 1 δολάριο καυσίμου (περίπου 8,47 δολάρια σήμερα), που αντιστοιχούσε σε περίπου τέσσερα γαλόνια. Οι οδηγοί έκαναν δύο ή τρεις τέτοιες μετακινήσεις την εβδομάδα για να διατηρήσουν τα ρεζερβουάρ τους μισογεμάτα. Επιπλέον, θεσπίστηκε ένα εθνικό όριο ταχύτητας 55 μιλίων/ώρα για αύξηση της απόδοσης καυσίμου, καθώς και πρότυπα οικονομίας καυσίμου. Η Δημιουργία του Στρατηγικού Αποθέματος Πετρελαίου το 1975 λειτούργησε ως εφεδρικός μηχανισμός έκτακτης ανάγκης.
Σημερινές Προκλήσεις και Συγκρίσεις
Η τρέχουσα κατάσταση μοιάζει να επαναλαμβάνει την ιστορία της δεκαετίας του ’70: μια γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή πλήττει μια κρίσιμη περιοχή παραγωγής πετρελαίου, η παγκόσμια προσφορά σφίγγει και οι Αμερικανοί καταναλωτές επωμίζονται το κόστος. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές. Το 1973, οι ΗΠΑ ήταν καθαρός εισαγωγέας πετρελαίου. Σήμερα, η χώρα είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο.
Παρόλο που η αμερικανική παραγωγή πετρελαίου είναι ισχυρή, το πετρέλαιο είναι μια παγκόσμια αγορά και οι τιμές της βενζίνης ακολουθούν το διεθνές σημείο αναφοράς, το Brent crude. Επίσης, πολλά εγχώρια διυλιστήρια είναι σχεδιασμένα για εισαγόμενο πετρέλαιο, και όχι για το ελαφρύ, γλυκό αργό πετρέλαιο που αφθονεί στην περιοχή Permian Basin.
Ενώ η διανομή καυσίμων βάσει πινακίδας δεν έχει επιστρέψει στις ΗΠΑ, η Μιανμάρ έχει ήδη επαναφέρει τους κανόνες μονών-ζυγών. Επιπλέον, δεν χρειάζεται να γυρίσουμε πίσω στη δεκαετία του ’70 για να θυμηθούμε τι σημαίνει κρίση καυσίμων. Μετά τον Τυφώνα Sandy το 2012, οκτώ τερματικοί σταθμοί πετρελαίου στη Νέα Υόρκη και το Νιου Τζέρσεϊ τέθηκαν εκτός λειτουργίας, πλήττοντας την υποδομή διανομής. Μέσα σε λίγες ημέρες, μόνο το ένα τέταρτο των πρατηρίων της Νέας Υόρκης λειτουργούσε, ενώ στο Νιου Τζέρσεϊ οι ουρές έφταναν το 1,5 μίλι. Στο Νιου Τζέρσεϊ, η διανομή μονών-ζυγών εφαρμόστηκε σχεδόν αμέσως, ενώ η Νέα Υόρκη και το Λονγκ Άιλαντ ακολούθησαν την επόμενη εβδομάδα. Η κρίση διήρκεσε 21 ημέρες και οφειλόταν σε μια καταιγίδα, όχι σε ένα παγκόσμιο γεωπολιτικό γεγονός.
