Οι γυναίκες εισέρχονται μαζικά στην αγορά εργασίας, κερδίζουν περισσότερα από τους άνδρες, όμως εξακολουθούν να επιβαρύνονται δυσανάλογα με τις οικιακές υποχρεώσεις. Αυτή η παράδοξη κατάσταση, που η οικονομολόγος Corinne Low της Wharton περιγράφει ως “υπαρξιακό πρόβλημα για τους άνδρες”, έχει βαθύτερες ρίζες από μια απλή ατομική ιδιοτροπία.
Η Corinne Low, αναπληρώτρια καθηγήτρια Οικονομικών Επιχειρήσεων και Δημόσιας Πολιτικής στη Σχολή Wharton, έχει αφιερώσει χρόνια στη μελέτη δεδομένων που επιβεβαιώνουν αυτό που πολλές γυναίκες υποψιάζονται: η ανισομερής κατανομή της οικιακής εργασίας δεν είναι τυχαίο φαινόμενο, αλλά μια δομική σταθερά που, αντί να βελτιώνεται, επιδεινώνεται. Στο βιβλίο της “Having It All: What Data Tells Us About Women’s Lives and Getting the Most Out of Yours”, η Low αναλύει πώς οι γυναίκες, ακόμη και όταν οι μισθοί τους ξεπερνούν αυτούς των συντρόφων τους, επωμίζονται το μεγαλύτερο μέρος των οικιακών αρμοδιοτήτων.
“Ο χρόνος που οι άνδρες αφιερώνουν σε δουλειές του σπιτιού παραμένει ο ίδιος από τη δεκαετία του 1970”, δηλώνει η Low στο Fortune, “και αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το ποιος κερδίζει περισσότερα χρήματα”. Αυτή η στασιμότητα, εξηγεί, αποτελεί τον κύριο λόγο που οι γυναίκες αισθάνονται ότι η πρόοδος έχει σταματήσει, τουλάχιστον από τη δική τους πλευρά στην οικιακή εξίσωση. Η κλασική οικονομική θεωρία προέβλεπε ότι η αύξηση των εσόδων των γυναικών θα οδηγούσε σε μια φυσική εξισορρόπηση των οικιακών αρμοδιοτήτων. Περισσότερο εισόδημα σήμαινε μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη και δυνατότητα για δίκαιη κατανομή της μαγειρικής, του καθαρισμού, της φροντίδας των παιδιών και της διαχείρισης του νοικοκυριού. Ωστόσο, παρά τις εξωτερικές αλλαγές στην αγορά εργασίας, αυτό δεν έχει συμβεί.
Ακόμα και όταν η σύζυγος κερδίζει περισσότερα από τον σύζυγό της, εξακολουθεί να κάνει σχεδόν διπλάσιες δουλειές μαγειρικής και καθαρισμού. Η Low αναφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από την έρευνά της: ένα ζευγάρι όπου η γυναίκα, νοσοκόμα, κερδίζει τέσσερις φορές περισσότερο από τον άνδρα, ο οποίος εργάζεται ως οδηγός Uber. Παρόλα αυτά, η γυναίκα συνεχίζει να φέρει το βαρύτερο οικιακό φορτίο, ενώ ο άνδρας αφιερώνει περισσότερες ώρες στην εργασία του. “Η νοοτροπία είναι βαθιά ριζωμένη”, εξηγεί η Low, υπογραμμίζοντας πώς οι έμφυλες προσδοκίες οδηγούν τους άνδρες να συνδέουν την συνεισφορά τους με τις ώρες πληρωμένης εργασίας, ακόμα και όταν τα οικονομικά δεδομένα είναι αντίθετα.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη δραματική αύξηση του χρόνου που αφιερώνεται στην ανατροφή των παιδιών από τη δεκαετία του 1990. Παρόλο που οι άνδρες έχουν αυξήσει κάπως τη συμμετοχή τους, οι γυναίκες παραμένουν σε δυσμενέστερη θέση. Η Low επισημαίνει ότι, ενώ ο συνολικός χρόνος γονικής φροντίδας έχει αυξηθεί για όλους, το χάσμα με τις συζύγους έχει διευρυνθεί, ενώ ο χρόνος των ανδρών για τις καθημερινές οικιακές εργασίες παραμένει αμετάβλητος.
Με την τεχνητή νοημοσύνη να αναδιαμορφώνει τις αγορές εργασίας και να εκτοπίζει παραδοσιακά ανδροκρατούμενες θέσεις, οι συνέπειες γίνονται ακόμη πιο σοβαρές. Η παλιά λογική “αυτός κερδίζει περισσότερα, άρα εκείνη αναλαμβάνει περισσότερα στο σπίτι” ανατρέπεται. Ωστόσο, η πολιτισμική υποδομή για να διαχειριστεί αυτή τη μετατόπιση δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί. Στοιχεία δείχνουν ότι η τάση του “stay-at-home boyfriend” (του συντρόφου που μένει σπίτι) είναι εδώ για να μείνει.
Η Low θεωρεί ότι η κατάσταση αυτή είναι “υπαρξιακή” για τους άνδρες, καθώς πρέπει να μάθουν να αναλαμβάνουν νέους ρόλους και να συμβάλλουν ουσιαστικά στο σπίτι. Καθώς οι γυναίκες γίνονται οι κύριες “κουβαλητές” του εισοδήματος του νοικοκυριού, η ανοχή τους σε μια άνιση κατανομή οικιακών εργασιών μειώνεται. “Όταν έχω τον δικό μου μισθό, και βλέπω άνδρες που απολύονται ή των οποίων οι θέσεις εργασίας έχουν εκτοπιστεί, γιατί να δεχτώ ότι δεν θα συμβάλλει στο σπίτι;”, αναρωτιέται.
Η Low εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι η τρέχουσα στιγμή αναδιατάσσει τους οικονομικούς ρόλους χωρίς να προβαίνει στην απαραίτητη πολιτισμική εργασία. “Αυτό που θα ήθελα να δω είναι μια βαθύτερη αναδιαμόρφωση των έμφυλων ρόλων, όχι απλώς αναδιαμόρφωση της δύναμης κέρδους”, δηλώνει. Μέχρι να συμβεί αυτό, οι γυναίκες θα συνεχίσουν να παίζουν το παιχνίδι της καριέρας στην πιο δύσκολη δυνατή ρύθμιση, χωρίς “cheat codes” και χωρίς την υποστήριξη που δίνει την ψευδαίσθηση της ευκολίας.
